Bài giảng Hóa học 12 bài 3: Khái niệm về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp

Chia sẻ: Võ Nam Anh | Ngày: | 3 bài giảng

0
219
lượt xem
15
download
Xem 3 bài giảng khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Bài giảng Hóa học 12 bài 3: Khái niệm về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp

Mô tả BST Bài giảng Hóa học 12 bài 3

Nhằm phát huy tính tích cực nhận thức và sáng tạo của học sinh trong tiết học đòi hỏi các giáo viên ngoài việc soạn một giáo án chất lượng còn phải chuẩn bị phần bài giảng đủ hấp dẫn. Thư viện eLib xin giới thiệu đến quý thầy cô giáo bộ sưu tập các Bài giảng Khái niệm về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp. Bộ sưu tập này bao gồm nhiều bài giảng đặc sắc của các thầy cô giáo đang giảng dạy bộ môn này khắp các trường trên đất nước. Nội dung bài giảng được thiết kế trên phần mềm Powerpoint, với việc sử dụng nhiều hình ảnh sinh động, giúp các em nắm được các nội dung chính của bài học như khái niệm, thành phần phần chính của xà phòng, chất giặt rửa tổng hợp; phương pháp sản xuất xà phòng, phương pháp chủ yếu sản xuất chất giặt rửa tổng hợp. Ngoài ra, các em còn hiểu được nguyên nhân tạo nên đặc tính giặt rửa của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp. Hi vọng, đây là bộ tài liệu tham khảo hữu ích cho việc soạn bài của quý thầy cô.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Bài giảng Hóa học 12 bài 3

BÀI GIẢNG HÓA HỌC LỚP 12

CHƯƠNG 1: ESTE - LIPIT

§3. KHÁI NIỆM VỀ XÀ PHÒNG VÀ CHẤT GIẶT RỬA TỔNG HỢP

 

I. Khái niệm và tính chất của chất giặt rửa

1. Khái niệm chất giặt rửa:

  • Chất giặt rửa là những chất khi dùng cùng với nước thì có tác dụng làm sạch các chất bẩn bám trên các vật rắn mà không gây ra phản ứng hóa học với các chất đó.
  • Chất giặt rửa thiên nhiên: bồ kết, bồ hòn…
  • Chất giặt rửa nhân tạo: xà phòng (được nấu từ dầu mỡ với các chất kiềm, nó chính là hỗn hợp của muối natri hoặc kali của các axit béo)
  • Chất giặt rửa tổng hợp: là những chất không phải là muối natri hay kali của các axit béo nhưng có tác dụng giặt rửa tương tự xà phòng.

2. Tính chất giặt rửa:

  • a. Một số khái niệm liên quan:
    • Chất tẩy màu: làm sạch các vết bẩn nhờ những phản ứng hoá học.
    • Ví dụ: Nước Giaven, nước clo, SO2,…
    • Chất ưa nước: những chất tan tốt trong nước (thường kị dầu mỡ)
    • Vd: Metanol, etanol, axit axetic…
    • Chất kị nước: những chất hầu như không tan trong nước (ưa dầu mỡ)
    • Vd: Hiđrocacbon, dẫn xuất halogen…
  • b. Đặc điểm cấu trúc phân tử muối natri của axit béo:
    • “Đầu” ưa nước: COO-Na+
    • “Đuôi” kị nước (ưa dầu mỡ): -CxHy \((x \geq 15)\)

Cấu trúc phân tử muối natri của axit béo

  • c. Cơ chế hoạt động của chất giặt rửa:
    • Lấy trường hợp natri stearat làm thí dụ.
    • “Đuôi” ưa dầu mỡ (CH3[CH2]16-) của phân tử natri stearat thâm nhập vào vết bẩn, còn “đầu” ưa nước (COO-Na+) lại có xu hướng kéo ra phía các phân tử nước. Kết quả: vết dầu bị phân chia thành những hạt rất nhỏ được giữ chặt bởi các phân tử natri stearat, không bám vào vật rắn nữa mà phân tán vào nước rồi bị rửa trôi đi.

II. Xà phòng

1. Sản xuất xà phòng:

  • Thông thường người ta sản xuất xà phòng là đun dầu thực vật hoặc mỡ động vật với dd NaOH (tạo xà phòng cứng) hoặc dd KOH (tạo xà phòng mềm) ở nhiệt độ và áp suất cao → phản ứng xà phòng hoá kết thúc, cho NaCl vào và làm lạnh → xà phòng tách ra khỏi dd, được cho thêm phụ gia (chất tạo màu, chất tạo mùi thơm, chất tạo bọt và chất độn) và ép thành bánh → dd còn lại được loại tạp chất, cô đặc rồi tách muối li tâm tách NaCl thu lấy C3H5(OH)3.

Sản xuất xà phòng

  • Ngoài ra còn có 2 phương pháp khác:
    • Thuỷ phân chất béo; tinh chế axit béo thu được rồi trung hoà bằng dd kiềm.
    • Oxi hoá các parafin (của dầu mỏ) nhờ oxi không khí, nhiệt độ cao, có muối manga xúc tác rồi trung hoà axit sinh ra bằng NaOH.

2. Thành phần của xà phòng và sử dụng xà phòng

  • Thành phần chính: các muối natri (kali) của axit béo, thường là natri stearat (C17H35COONa), natri panmitat (C15H31COONa), ntri oleat (C17H33COONa)…
  • Chất phụ gia thường gặp: chất màu, chất thơm.
  • Xà phòng dùng trong tắm gội, giặt giũ… có ưu điểm không gây hại cho da, cho môi trường (dễ bị phân huỷ)
  • Nhược điểm: mất tác dụng trong nước cứng do
  • 2RCOONa + Ca2+ → (RCOO)2Ca + 2Na+

III. Chất giặt rửa tổng hợp

1. Sản xuất chất giặt rửa tổng hợp:

  • Được điều chế từ các sản phẩm của dầu mỏ

  • Với
    • R-H: ankan
    • R-SO3H: axit ankyl sunfonic
    • R-SO3Na: natri ankyl sunfonat
    • (R: gốc ankyl từ C10-C18)

2. Thành phần và sử dụng các chế phẩm từ chất giặt rửa tổng hợp

  • Thành phần: chất giặt rửa tổng hợp, chất thơm, chất màu, chất tẩy trắng NaClO (có hại cho da)
  • Ưu điểm: có thể giặt rửa ngay cả trong nước cứng.
  • Nhược điểm: ô nhiễm môi trường vì khó bị phân huỷ (trong phân tử có chứa gốc hiđrocacbon phân nhánh)

IV. Bài tập chương 1 bài 3 Hóa học 12

Tham khảo cách giải bài tập về Khái niệm về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp nhằm củng cố lại kiến thức đã học:

 

Đoạn trích trên là phần trích dẫn 1 trong 3 bài giảng thuộc bộ bài giảng về Khái niệm về xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp sẽ giúp quý thầy cô và các em dễ dàng tiếp cận, nắm bắt nội dung của tài liệu. Bên cạnh đó, quý thầy cô cùng các em học sinh có thể tham khảo các bài giảng còn lại bằng cách đăng nhập tài khoản trên website để tải về máy.

Đồng bộ tài khoản