Bải giảng Ngữ văn 11 tuần 30 bài: Phong cách ngôn ngữ chính luận

Chia sẻ: Kiên Thị Ngọc Đăng | Ngày: | 13 bài giảng

0
1.159
lượt xem
43
download
Xem 13 bài giảng khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Bải giảng Ngữ văn 11 tuần 30 bài: Phong cách ngôn ngữ chính luận

Mô tả BST Bải giảng Ngữ văn 11 bài Phong cách ngôn ngữ chính luận

Tham khảo BST các Bải giảng Ngữ văn 11 Phong cách ngôn ngữ chính luận sẽ giúp quý thầy cô giáo tiết kiệm thời gian khi soạn bài giảng, các em học sinh ôn tập lại nội dung bài học nhanh chóng và dễ dàng hơn. Qua đó, các em sẽ biết được văn bản chính luận mang phong cách khoa học, lập luận phải lôgíc không theo cảm hứng mang tính lí trí khách quan. Nhưng mặt khác mục đích của văn chính luận là bày tỏ quan điểm là thuyết phục nên nó cũng bộ lộ rất rõ thái độ tình cảm nhiệt huyết của người viết về vấn đề đó. Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo!

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Bải giảng Ngữ văn 11 bài Phong cách ngôn ngữ chính luận

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 11

PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN


I. Văn bản chính luận và ngôn ngữ chính luận

1. Tìm hiểu khái niệm

a) Nghị luận

  • Nghị 議 : bàn bạc để phân định đúng - sai
  • Luận 論 : bàn để phân định phải – trái, nên – không nên

→ Nghị luận (hiểu rộng ra) là trình bày ý kiến, lí lẽ, lập luận về một vấn đề, hiện tượng, nhằm đưa người đọc/nghe đến một chân lí, chính kiến nào đó.
→ Đây là một thao tác tư duy.

  • Nghị luận có có nhiều loại : nghị luận xã hội, nghị luận văn chương, nghị luận khoa học… trong đó có nghị luận chính trị, gọi tắt là chính luận

b) Chính luận

  • Chính : chính trị
  • Luận : nghị luận

→ Chính luận (nghị luận về chính trị) là một phong cáchngôn ngữ mà ở đó, người viết/nói đưa ra lí lẽ, lập luận về
một vấn đề chính trị nào đó nhằm trình bày quan điểm chính trị của mình.

c) Ngôn ngữ chính luận

  • Là lớp ngôn ngữ chủ yếu được dùng trong các văn bản chính luận, phân biệt với các lớp ngôn ngữ sinh hoạt, hành chính, nghệ thuật…, có màu sắc tu từ và hiệu quả riêng.

d) Phong cách ngôn ngữ chính luận

  • Là những đặc trưng được khái quát từ đặc điểm sử dụng ngôn ngữ chính luận.

2. Văn bản chính luận

Câu hỏi :

a) Kể tên những thể loại chính luận thời trung đại và thời hiện đại mà các em đã được học hoặc
đã biết ?

b) Hai dạng tồn tại của văn bản chính luận là gì ? Cho ví dụ ?

  • Các thể loại chính luận :
  • Thời trung đại : cáo, hịch, chiếu, biểu…
  • Thời hiện đại : cương lĩnh, tuyên ngôn, tuyên bố, lời kêu gọi, hiệu triệu, xã luận, bình luận, tham luận…
  • Hai dạng tồn tại :
    • Dạng viết (vd : bản tuyên ngôn, bài tham luận…)
    • Dạng nói (vd : bài xã luận được đọc trên sóng phát thanh, bài tham luận phát biểu đọc trong hội nghị…)

3. Ngôn ngữ chính luận

  • Yêu cầu 1: Đọc ba đoạn trích trong SGK
    • Tuyên ngôn
    • Bình luận thời sự
    • Xã luận
  • Yêu cầu 2 : Tìm hiểu ba vấn đề sau trong từng đoạn trích
    • Thể loại của văn bản
    • Mục đích viết văn bản
    • Thái độ, quan điểm của người viết với những vấn đề được đề cập đến.

Tuyên ngôn : TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP

    “Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được ; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.”
     Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ. Suy rộng ra, câu ấy có nghĩa là : tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.
     Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 cũng có nói :
     “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi, và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi.”
      Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được.

                                                        (Hồ Chí Minh)

  • Nhận xét :
    • Thể loại : Tuyên ngôn.
    • Mục đích : Khẳng định quyền tự do và bình đẳng của cá nhân, suy rộng ra là quyền của các dân tộc.
    • Thái độ, quan điểm của người viết : Dứt khoát, mạnh mẽ, kiên định trên lập trường cách mạng.

Bình luận thời sự : CAO TRÀO CHỐNG NHẬT, CỨU NƯỚC

     Ngày 9 -3 – 1945, ở Đông Dương, phát xít Nhật quật thực dân Pháp xuống chân đài chính trị. Không đầy hai mươi bốn tiếng đồng hồ, trong các thành phố lớn, thực dân Pháp đều hạ súng xin hàng. Nhiều đội quân của Pháp nhằm biên giới cắm đầu chạy. Riêng ở Cao Bằng và Bắc Cạn, một vài đội quân của Pháp định thống nhất hành động với Quân Giải phóng Việt Nam chống Nhật. Ở Bắc Cạn, họ đã cùng ta tổ chức “Ủy ban Pháp – Việt chống Nhật”. Nhưng không bao lâu, họ cũng bỏ ta chạy sang Trung Quốc. Có thể nói là quân Pháp ở Đông Dương đã không kháng chiến và công cuộc kháng chiến ở Đông Dương là công cuộc duy nhất của nhân dân ta. […]

           (Trường Chinh, Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Việt Nam, tập 1, NXB Sự thật, 1976)

  • Nhận xét:
    • Thể loại : Bình luận thời sự.
    • Mục đích : Bình luận về hành động và thái độ của thực dân Pháp ở Đông Dương để từ đó, khẳng định cao trào chống phát xít Nhật ở Đông Dương là công cuộc duy nhất của nhân dân ta.
    • Thái độ, quan điểm của người viết : Dứt khoát, đanh thép, kiên định trên lập trường dân tộc.

Xã luận: VIỆT NAM ĐI TỚI

     Khắp non sông Việt Nam đang bừng dậy một sinh khí mới. Sinh khí ấy đang biểu hiện trên khuôn mặt từng người dân, trong từng thôn bản, ngõ phố, trên từng cánh đồng, công trường, trong từng viện nghiên cứu, trên các chốt tiền tiêu đầu sóng ngọn gió,…

        Rạo rực đất trời, rạo rực lòng người ! […]

        Đất nước đang căng tràn sức xuân trong ý chí và khát vọng vươn tới của 80 triệu người con đất Việt. Nguồn sinh lực mới được kết tụ và nhân lên trong xuân Giáp Thân đang hứa hẹn tạo ra một sức băng lướt mới trên con đường dài xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

         Xuân mới, thế và lực mới, chúng ta tự tin đi tới !  


                         (Theo báo Quân đội nhân dân, số Tết 2004)

  • Nhận xét :
    • Thể loại: Xã luận.
    • Mục đích : Khẳng định tư thế tự tin đi tới trong sức xuân căng tràn, trong ý chí và khát vọng vươn tới của nhân dân Việt Nam.
    • Thái độ, quan điểm của người viết : Hào hứng, sôi nổi, đầy niềm tin tưởng, lạc quan.
  • Nhận xét chung về ngôn ngữ chính luận
    • Dạng thức tồn tại : nói hoặc viết
    • Mục đích : trình bày ý kiến hoặc bình luận, đánh giá một sự kiện, một vấn đề chính trị, một chính sách, chủ trương về văn hóa, xã hội theo một quan điểm chính trị nhất định.
    • Phạm vi sử dụng : trong phạm vi trình bày quan điểm chính trị đối với một vấn đề nào đó.
    • Sự ảnh hưởng : ảnh hưởng sâu rộng trong ngôn ngữ hằng ngày và ngôn ngữ văn học.
  • Ghi nhớ: Ngôn ngữ chính luận là ngôn ngữ được dùng trong các văn bản chính luận hoặc lời nói miệng (khẩu ngữ) trong các buổi hội nghị, hội thảo, nói chuyện thời sự,… nhằm trình bày, bình luận, đánh giá những sự kiện, những vấn đề về chính trị, xã hội, văn hóa, tư tưởng,… theo một quan điểm chính trị nhất định.

Trên đây là một phần trích dẫn nội dung từ bài giảng Phong cách ngôn ngữ chính luận, để xem nội dung còn lại của bài giảng và các bài giảng khác trong BST quý thầy cô và các bạn học sinh vui lòng đăng nhập vào trang thư viện elib để download tài liệu về máy. Bên cạnh đó, thầy cô và các bạn có thể xem thêm bài giảng tiếp theo tại đây:

Đồng bộ tài khoản