Bài giảng Ngữ văn 11 tuần 8: Thao tác lập luận so sánh

Chia sẻ: Lương Thị Cúc | Ngày: | 5 bài giảng

0
579
lượt xem
20
download
Xem 5 bài giảng khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Bài giảng Ngữ văn 11 tuần 8: Thao tác lập luận so sánh

Mô tả BST Bài giảng Ngữ văn 11 bài Thao tác lập luận so sánh

Để có những tiết học thú vị và đạt hiệu quả cao, mời quý thầy cô giáo tham khảo bộ sưu tập Bài giảng Ngữ văn 11 Thao tác lập luận so sánh. Với những bài giảng được tuyển chọn, có nội dung sát với chương trình học, hình thức trình bày lôi cuốn, hấp dẫn sẽ giúp quý thầy cô giáo cung cấp những kiến thức chính của bài cho học sinh, giúp học sinh hiểu được vai trò, mục đích và yêu cầu của lập luận so sánh trong bài văn nghị luận nói riêng và trong giao tiếp hàng ngày nói chung. Ngoài ra, các em còn rèn kỹ năng vận dụng so sánh vào việc viết một đoạn văn, bài văn nghị luận. Cùng tham khảo bộ sưu tập này để phục vụ cho quá trình học và dạy được tốt hơn nhé!

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Bài giảng Ngữ văn 11 bài Thao tác lập luận so sánh

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 11

LẬP LUẬN SO SÁNH

A/ Tìm hiểu chung về thao tác lập luận so sánh :

I. Tìm hiểu ngữ liệu :

1.Ngữ liệu 1:

Từng nghe nói rằng : Người hiền xuất hiện ở đời thì như ngôi sao sáng trên trời cao. Sao sáng ắt chầu về ngôi Bắc Thần, người hiền ắt làm sứ giả cho thiên tử. Nếu như che mất ánh sáng, giấu đi vẻ đẹp, có tài mà không được đời dùng, thì đó không phải là ý trời sinh ra người hiền vậy.

                                                     ( “Chiếu cầu hiền” của Ngô Thì Nhậm )

  • Nội dung đoạn văn trên thể hiện nội dung gì?
  • Nhận xét về cách lập luận của tác giả trong đoạn văn?
  • Mục đích của cách lập luận ấy?

Hướng dẫn trả lời:

  • Nội dung đoạn văn nói về mối quan hệ giữa người tài và thiên tử.
  • Cách lập luận của tác giả dùng cách so sánh :
    • Người hiền như ngôi sao sáng trên trời.
    • Sao sáng phải tụ về Bắc Đẩu → người hiền phải làm sứ giả cho thên tử.
  • Mục đích của cách lập luận nhằm :
    • Khẳng định vai trò, trách nhiệm của người hiền với thiên tử và cuộc đời.

2. Ngữ liệu 2 :

  • Đối tượng so sánh và đối tượng được so sánh trong đoạn văn :
    • Đối tượng được so sánh : Là bài “Văn chiêu hồn”
    • Đối tượng so sánh là Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc; Truyện Kiều.
  • Mục đích so sánh: Tìm ra những nét giống nhau và những nét khác nhau giữa “Văn chiêu hồn” với các tác phẩm được đưa ra làm đối tượng so sánh.
    • Gíông nhau : cùng thể hiện lòng yêu thương với con người.
    • Khác nhau: Chỉ riêng “Văn chiêu hồn” là bàn đến cả loài người trong một vùng địa dư “xưa nay ít ai động tới : cõi chết”.
  • Như vậy, ở 2 đoạn văn trên người viết đã làm công việc so sánh một cách cụ thể. Nhưng có phải cứ làm công việc so sánh là có ngay được lập luận so sánh hay không? Vì sao?
    • Để có một lập luận so sánh, người viết ( hay người nói ) dĩ nhiên phải làm công việc so sánh. Không có sự so sánh, không thể có lập luận so sánh.
    • Song để hình thành một lập luận so sánh, cần phải tiến hành lập luận ( nghĩa là phải dùng so sánh làm cách thức chủ yếu để tổ chức, gắn kết các lý lẽ và dẫn chứng ) nhằm làm sáng tỏ cho luậnđiểm
  • Theo em, hai đoạn ngữ liệu vừa xem xét có thể xem là một lập luận so sánh không ? Vì sao?
    • Đoạn văn 1 viết nhằm để nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của người hiền với đất nước .
    • Luận điểm ấy được làm sáng tỏ bằng cách so sánh hình ảnh người hiền như sao sáng và quan hệ của người hiền với Thiên tử như quy luật của tinh tú.
    • Đoạn văn 2 viết để làm sáng tỏ luận điểm về sự đặc sắc của bài Văn chiêu hồn trong niềm rung động về thân phận con người.
    • Luận điểm ấy được làm sáng tỏ bằng cách so sánh Văn chiêu hồn với các kiệt tác cũng nói về niềm thương xót cho những kiếp người.
    • Các lý lẽ so sánh ( nhất là về sự khác nhau) được tổ chức, sắp xếp thật rõ ràng, hợp lý, có sức thuyết phục “Chinh phụ ngâm,Cung oán ngâm khúc mới bàn đến một hạng người, Truyện Kiều nói đến cả xã hội người, nhưng phải tới Văn chiêu hồn ta mới thấy niềm xót xa cho cả loài người ; các tác phẩm khác chỉ nói về con người trong cõi sống, chỉ Văn chiêu hồn mới động đến con người trong cõi chết” ⇒ Đoạn văn là một lập luận so sánh điển hình.

 II/ Khái niệm, mục đích và yêu cầu của thao tác lập luận so sánh:

1. Khái niệm:

  • Từ việc tìm hiểu các ngữ liệu trên, em hãy cho biết : Thế nào là lập luận so sánh ?
    • Lập luận so sánh là một kiểu lập luận nhằm đối chiếu hai hay nhiều sự vật hoặc các mặt trong cùng một sự vật, hiện tượng… để chỉ ra những nét giống nhau hoặc khác nhau giữa chúng. → Từ đó, thấy được đặc điểm và giá trị của mỗi sự vật, hiện tượng được so sánh.

2/ Mục đích của lập luận so sánh :

  • Chỉ ra sự giống nhau, khác nhau của đối tượng so sánh hoặc được so sánh.
  • Thấy được bản chất của sự vật, hiện tượng được so sánh.
  • Khẳng định giá trị, ý nghĩa của sự vật, hiện tượng đối với cuộc sống con người, sự đóng góp sáng tạo của tài năng con người.
  • Ví dụ: Xuân Diệu tìm kiếm cài đẹp ngay trong cảm nhận buồn trước cuộc đời (Đây mùa thu tới). Nguyễn Tuân lại tìm thấy cái đẹp phải gắn liền với cái thiện. Nam Cao lại tìm thấy cái đẹp khi con người luôn trăn trở về nhân phẩm của mình.

3.Yêu cầu của thao tác lập luận so sánh:

  • So sánh là cần thiết. Song, để so sánh một cách có hiệu quả, cần :
    • So sánh dựa trên cùng một tiếu chí, cùng bình diện.
    • Khi so sánh, cần phải rút ra những nhận xét – đánh giá về đối tượng so sánh và đối tượng được so sánh.

 Trên đây là một phần trích dẫn nội dung từ bài giảng Thao tác lập luận so sánh , để xem nội dung còn lại của bài giảng và các bài giảng khác trong BST quý thầy cô và các bạn học sinh vui lòng đăng nhập vào trang thư viện elib để download tài liệu về máy. Bên cạnh đó, thầy cô và các bạn có thể xem thêm bài giảng tiếp theo tại đây:

Đồng bộ tài khoản