Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 12: Đọc thêm: Tiếng hát con tàu

Chia sẻ: Trương Thị Huyền | Ngày: | 4 bài giảng

0
391
lượt xem
12
download
Xem 4 bài giảng khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 12: Đọc thêm: Tiếng hát con tàu

Mô tả BST Bài giảng Ngữ văn 12 bài Đọc thêm: Tiếng hát con tàu

Để có những tiết học thú vị và đạt hiệu quả cao, mời quý thầy cô giáo tham khảo bộ sưu tập Bài giảng Ngữ văn Đọc thêm: Tiếng hát con tàu. Với những bài giảng được tuyển chọn, có nội dung sát với chương trình học, hình thức trình bày lôi cuốn, hấp dẫn sẽ giúp quý thầy cô giáo cung cấp những kiến thức chính của bài cho học sinh để học sinh biết được khát vọng về với nhân dân của Chế Lan Viên, giọng thơ giàu chất triết lí, hình ảnh sáng tạo. Cùng tham khảo bộ sưu tập này để phục vụ cho quá trình học và dạy được tốt hơn nhé!

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Bài giảng Ngữ văn 12 bài Đọc thêm: Tiếng hát con tàu

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 12

BÀI ĐỌC THÊM: TIẾNG HÁT CON TÀU

                                                                  (Chế Lan Viên)


I/ Tìm hiểu chung :

1/ Về nhà thơ Chế Lan Viên (1920- 1989

  • Trên cơ sở tiểu dẫn sgk, em hãy nêu những nét chính về tiểu sử và thơ ca của Chế Lan Viên?
    • Chế Lan Viên là một nhà thơ nổi tiếng từ phong trào thơ mới và là một trong những nhà thơ hàng đầu của thơ ca Việt Nam từ sau cách mạng tháng Tám.

    • Thơ Chế Lan Viên mang vẻ đẹp trí tuệ, song không tách rời tình cảm và gắn bó với con người, cuộc đời thể hiện qua việc khai thác hình ảnh mới lạ,tầng tầng,  lớp lớp cùng với những tương quan đối lập giữa các sự vật , hiện tượng.

2/ Hòan cảnh sáng tác và xuất xứ của bài thơ:

  • Tiếng hát con tàu” được Chế Lan Viên sáng tác trong hòan cảnh nào ?Xuất xứ của bài thơ?
    • Bài thơ “Tiếng hát con tàu” được Chế Lan Viên sáng tác vào năm 1960. Bài thơ được lấy cảm hứng từ một sự kiện kinh tế – xã hội trong những năm 1958- 1960 : phong trào vận động người miền xuôi lên xây dựng kinh tế miền núi (đặc biệt là vùng núi Tây Bắc).
    • Bài thơ được in trong tập “Aùnh sáng và phù sa” ( xuất bản năm 1960 ).

3/ Nhan đề- đề từ và bố cục của bài thơ :
a. Nhan đề và đề từ của bài thơ:
a1. Nhan đề bài thơ: 

  • Em có nhận xét gì về cách đặt nhan đề bài thơ của tác giả?
    • “Tiếng hát con tàu” là một nhân hóa mang ý nghĩa biểu tượng :
      • “Con tàu” là hình ảnh độc đáo diễn tả khát vọng lên đường.
      • “Tiếng hát” là khát vọng cất lên thành tiếng , nhân lên tành nhạc, là hành khúc lên đường say mê, giục giã.
  • Đây là con tàu tâm hồn đi suốt bài thơ thành biểu tượng sinh động cho cảm xúc chủ đạo của tác giả :Khát vọng lên đường đến với nhân dân, đất nước và ngọn nguồn của sự sáng tạo thơ ca. 

a2. Bốn câu đề từ :

  • Đọc 4 câu đề từ và cho biết : ý nghĩa nhan đề của bài thơ được tiếp tục thể hiện qua nội dung của 4 câu thơ này như thế nào?
    • Bốn câu thơ chứa đựng hai hình ảnh: Tổ quốc và nhân dân.  
      • Tổ quốc được thể hiện qua một miền đất cụ thể “Tây Bắc”; nhưng lại ẩn dụ cho Tổ quốc bao la, rộng lớn.
      • Nhân dân được thể hiện qua hai lần hóa thân kỳ diệu “ Khi lòng ta…”, “Tâm hồn ta…”
    • 4 câu thơ thể hiện sự gắn bó giữa con người với Tổ quốc – con người mang khát vọng mãnh liệt như con tàu hối hả lăn bánh về phía đất nước, nhân dân. 
    • Như vậy, nhan đề và đề từ bài thơ có hai ý nghĩa :
      • Thứ nhất là bày tỏ tình yêu và khát vọng hòa nhập, cống hiến cho Tổ quốc, nhân dân của nhà thơ. 
      • Thứ hai là sự thể hiện khát vọng của một công dân (“ta”) gắn với khát vọng của người nghệ sĩ tìm về Tổ quốc như tìm về với ngọn nguồn sáng tạo nghệ thuật chân chính. 
b.Bố cục bài thơ :
  • Từ ý nghĩa nhan đề và đề từ bài thơ, theo em dòng chảy tâm trạng của nhà thơ được thể hiện qua những cung bậc nào của tiếng hát con tàu?
    • Bài thơ có thể chia làm 3 khúc hát :
      • Khúc hát 1 ( 2 khổ thơ đầu) : sự trăn trở, mời gọi của con tàu tâm hồn.
      • Khúc hát 2 ( 9 khổ thơ giữa) : khúc hát hoài niệm của con tàu tâm hồn khi trở về Tây Bắc.
      • Khúc hát 3 ( 4 khổ cuối ): khúc hát lên đường sôi nổi , say mê của con tàu tâm hồn.  

II/ Phân tích :

1/ Khúc hát 1: Sự trăn trở và lời mời gọi của con tàu tâm hồn .
  • Đọc 2 khổ thơ đầu và cho biết sự trăn trở và lời mời gọi của con tàu tâm hồn được thể hiện thông qua những từ ngữ, hình ảnh nào của đọan thơ ?
  • Theo em, nét đặc sắc trong nghệ thuật biểu đạt của nhà thơ ở đây là gì?  
    • Với nghệ thuật phân thân ( cách nhà thơ tự tách đôi dòng cảm xúc của mình) bằng cách tự vấn  qua hàng lọat câu hỏi :
    • …anh đi chăng? à Anh có nghe …?à sao chửa ra đi ?... àgợi âm điệu hối thúc, giục giã…và các câu trả lời : “Tàu đói …vầng trăng”, “đời anh nhỏ hẹp …”, “chẳng có thơ đâu…”à tạo thế đối lập giữa phê phán với mời gọi.
    • Gịong thơ vừa day dứt, vừa giục giã …
  • Đọan thơ là sự lấy đà, chuẩn bị tâm lý, chuẩn bị trí tuệ, ý chí khởi động cảm xúc cho con tàu tâm hồn trước giờ “lăn bánh”  vào cuộc hành trình lớn lao và thiêng liêng .   
2/ Khúc hát 2 - Những hoài niệm của nhà thơ về Tây Bắc :
a.  Những cảm xúc về mảnh đất và con người:
a1. Cảm xúc khái quát :
  • Về mảnh đất Tây Bắc:
    • Xứ thiêng liêng… anh hùng
    • Nơi máu rỏ… thấm đất
    • Nay rạt rào … trái đầu xuân
    • sương giăng…mây phủ .
  • Về nhân dân :
  • gặp lại nhân dân như:
    • nai về suối cũ         
    • cỏ đón giêng hai
    • chim én gặp mùa
    • đứa trẻ thơ …gặp
    • chiếc nôi…gặp …
  • h/ả so sánh gần gũi, giàu ý nghĩa biểu cảm. Từ đó thể hiện niềm hạnh phúc mạnh mẽ của nhà thơ khi được trở về sống trong vòng tay yêu thương của nhân dân.

a2.Cảm xúc cụ thể :

  • Nhớ anh du kích :nghèo khổ, giản dị,anh hùng
  • Nhớ em liên lạc :nhanh nhẹn, thông minh.
  • Nhớ mế  : nhân hậu, ân tình.
  • Nhớ em gái nuôi quân : dịu dàng, tha thiết.
  • Nét đặc sắc về nghệ thuật biểu đạt :
    • Nghệ thuật liệt kê với những h/ả giản dị…
    • Cách xưng hô thân mật gần gũi, gắn bó …
    • Điệp từ “nhớ” như xoáy sâu vào quá khứ với tấm lòng biết ơn sâu nặng…
    • nhớ và biết ơn vô bờ về nhân dân anh hùng.       

Trên đây chỉ là một phần trích xuất nội dung từ bài giảng Đọc thêm: Tiếng hát con tàu, để xem nội dung còn lại của bài giảng và các bài giảng tiếp theo mời quý thầy cô và các bạn học sinh vui lòng đăng nhập và download về máy.

Bên cạnh đó quý thầy cô và các bạn học sinh có thể tham khảo bài giảng tiếp theo:

Đồng bộ tài khoản