Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 25: Thực hành hàm ý (tiếp theo)

Chia sẻ: K' Dung | Ngày: | 1 bài giảng

0
98
lượt xem
4
download
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 25: Thực hành hàm ý (tiếp theo)

Mô tả BST Bài giảng Ngữ văn 12 bài Thực hành hàm ý (tiếp theo)

Tham khảo BST các Bài giảng Ngữ văn Thực hành hàm ý (tiếp theo) sẽ giúp quý thầy cô giáo tiết kiệm thời gian khi soạn bài giảng, các em học sinh ôn tập lại nội dung bài học nhanh chóng và dễ dàng hơn. Qua đó, các em sẽ có những kiến thức cơ bản về hàm ý, cách tạo hàm ý, tác dụng của hàm ý trong giao tiếp ngôn ngữ. Ngoài ra, học sinh còn biết lĩnh hội và phân tích được hàm ý (trong văn bản nghệ thuật và trong giao tiếp hàng ngày), biết dùng câu có hàm ý khi cần thiết.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Bài giảng Ngữ văn 12 bài Thực hành hàm ý (tiếp theo)

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 12

THỰC HÀNH VỀ HÀM Ý

 

I- Ôn tập kiến thức

1/ Bài tập

Câu 1. Nghĩa tường minh là phần thông báo:

  • A.Được suy ra từ hàm ý
  • B. Được hiểu trên cơ sở của hoàn cảnh giao tiếp
  • C. Được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu

Câu 2. Hàm ý là phần thông báo:

  • A. Trái ngược với nghĩa tường minh.
  • B. Cùng nội dung với nghĩa tường minh.
  • C. Không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ấy.
  • D. Không thể thiếu trong các hoạt động giao tiếp.

Câu 3: Tìm hàm ý trong bài ca dao sau:

“Bây giờ mận mới hỏi đào

Vườn hồng đã có ai vào hay chưa

Mận hỏi thì đào xin thưa

      Vườn hồng có lối nhưng chưa ai vào”

  • Mận ( ẩn dụ cho chàng trai); đào ( cô gái )
  • Lời tỏ tình của chàng trai và lời đáp lại của cô gái.
  • Cách hỏi và trả lời của cả 2 hết sức khéo léo, kín đáo và tế nhị.

2/ Kết luận

  • Nghĩa tường minh là phần thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
  • Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy
  • Để sử dụng hàm ý cần có hai điều kiện sau đây:
    • Người nói (người viết) ý thức được vào hàm ý vào câu nói.
    • Người nghe (người đọc) có năng lực giải đoán hàm ý ”

II- Thực hành

1/ Bài tập 1( tr.99  SGK)

  • Nhóm1 (bài tập 1 sgk tr.99).
    • 1.Lời thoại nào chứa hàm ý?
    • 2.Hàm ý ở đây là gì?
  • Trả lời:
    • Thể hiện sự từ chối quyết liệt mạnh mẽ lời van xin của bác Phô gái
    • Bộc lộ quyền uy của mình.
    • Biểu lộ thái độ mỉa mai, giễu cợt cách suy nghĩ của đàn bà. 

2/ Bài tập 2: Nhóm2 (bài tập 2 sgk tr.99).

  • Câu hỏi 2a. Câu hỏi 2b. Câu hỏi 2c.

3/ Bài tập 3 (tr.100  SGK)

  • Nhóm 3 (bài tập 3 tr.100) hs đọc lại bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh
    • 1.Lớp nghiã tường minh của bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh ?
    • 2.Lớp nghĩa hàm ý của bài thơ là gì?
    • 3.Tác phẩm văn học dùng cách nói hàm ý có tác dụng gì?
  • Trả lời:
    • Lớp nghiã tường minh của bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh là nói về sóng biển còn lớp nghĩa hàm ý của bài thơ là nói đến vẻ đẹp tâ hồn và niềm khát khao một tình yêu đằm thắm, bất diệt, thuỷ chung của một người con gái.
    • Hàm ý của bài thơ được thể hiện qua hình ảnh ẩn dụ sóng biển, qua thể thơ năm chữ và điệp từ sóng. Những từ ngữ nói về sóng có một lớp nghĩa thứ hai là nói về tình yêu lứa đôi.
    • Tác phẩm văn học dùng cách nói hàm ý thì sẽ nổi bật tính hình tượng, tính hàm súc và giàu ý nghĩa hơn.

4/ Bài tập 5 (tr.100  SGK)

  • Nhóm 4 (bài tập 5 sgk tr.100)
    • 1.Câu trả lời nào có hàm ý khẳng định?
    • 2.Câu trả lời nào có hàm ý phủ định?
  • Trả lời:
    • Hàm ý khẳng định:
      • Hàng chất lượng cao đấy!
      • Thích nhất trong các truyện ngắn Việt Nam.
      • Ví đem vào tập đoạn trường
    • Thì trao giải Nhất chi nhường cho ai?
    • Hàm ý phủ định: Xưa cũ như trái đất rồi.

III-Củng cố nội dung 

Câu hỏi 1: Qua bài tập trên anh (chị) hãy xác định: Để nói một câu có hàm ý người ta dùng những cách thức nào? Chọn câu trả lời đúng và đầy đủ nhất.

  • A. Chủ ý vi phạm phương châm về lượng trong giao tiếp
  • B. Chủ ý vi phạm phương châm cách thức
  • C. Sử dụng các hành động nói gián tiếp
  • D. Tùy ngữ cảnh mà sử dụng một hay phối hợp các hình thức trên.

Câu hỏi 2: Qua các bài tập thực hành về hàm ý, anh (chị) thấy cách nói có hàm ý trong những ngữ cảnh cần thiết mang lại tác dụng gì đối với hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ? Chọn câu trả lời đúng và đầy đủ.

  • A. Có hiệu quả mạnh mẽ, sâu sắc hơn cách nói trực tiếp, tường minh.
  • B. Thể hiện được sự tế nhị khéo léo và tính lịch sự trong giao tiếp ngôn ngữ, giữ được thể diện của các nhân vật giao tiếp.
  • C. Tạo ra những lời nói hàm súc, nói được nhiều hơn những điều mà từ ngữ thể hiện, hơn nữa người nói có thể không phải chịu trách nhiệm về lời nói, vì hàm ý là do người nghe suy ra.
  • D. Tùy từng ngữ cảnh mà hàm ý có một hay một số tác dụng đó.

Câu hỏi 3: Hàm ý là phần thông báo:

  • A.Trái ngược với nghĩa tường minh
  • B. Cùng nội dung với nghĩa tường minh
  • C. Không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ấy.
  • D. Không thể thiếu trong các hoạt động giao tiếp.

⇒ Kết luận

  • Tùy ngữ cảnh mà sử dụng một hay phối hợp các hình thức: Chủ ý vi phạm phương châm về lượng trong giao tiếp, chủ ý vi phạm phương châm cách thức, sử dụng các hành động nói gián tiếp.
  • Tùy từng ngữ cảnh mà hàm ý có một hay một số tác dụng: Có hiệu quả mạnh mẽ, sâu sắc hơn cách nói trực tiếp, tường minh, thể hiện được sự tế nhị khéo léo và tính lịch sự trong giao tiếp ngôn ngữ, giữ được thể diện của các nhân vật giao tiếp, tạo ra những lời nói hàm súc, nói được nhiều hơn những điều mà từ ngữ thể hiện, hơn nữa người nói có thể không phải chịu trách nhiệm về lời nói của mình, vì hàm ý là do người nghe suy ra.

IV -Vận dụng

  • Tình huống 1: Một buổi tối Lan phải ngồi tiếp chuyện với một bạn trai khác lớp đến phòng để chơi. Thời gian đã khá muộn mà Lan lại chưa soạn bài văn ngày mai.
  • Tình huống 2: Sơn là một học sinh học giỏi lại thường giúp đỡ bạn bè nên có nhiều bạn nữ quý mến trong đó Vân. Nhiều lần Vân cố tình đi nhờ xe Sơn. Một hôm khi về đến lối rẽ, Vân dặn: “Ngày mai cậu đón tớ từ nhà nhé!”. Sơn muốn từ chối nhưng chưa biết nói sao.

Mời quý thầy cô và các bạn học sinh tham khảo trọn BST bài giảng Thực hành hàm ý (tiếp theo) bằng cách đăng nhập vào trang thư viện elib sau đó tải bài giảng về máy. Để thuận tiện hơn trong việc giảng dạy và học tập, thầy cô và các bạn học sinh có thể tham khảo thêm bài giảng tuần tiếp theo tại đây:

Đồng bộ tài khoản