Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 30 bài: Nhìn về vốn văn hóa dân tộc - Trần Đình Hượu

Chia sẻ: Kiên Thị Ngọc Đăng | Ngày: | 6 bài giảng

0
588
lượt xem
36
download
Xem 6 bài giảng khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 30 bài: Nhìn về vốn văn hóa dân tộc - Trần Đình Hượu

Mô tả BST Bài giảng Ngữ văn 12 bài Nhìn về vốn văn hóa dân tộc - Trần Đình Hượu

Tuyển tập bộ Bài giảng Ngữ văn Nhìn về vốn văn hóa dân tộc được thiết kế theo đúng chuẩn kỹ năng và kiến thức của bộ GD bởi các giáo viên đang giảng dạy tại các trường THPT. Bộ sưu tập là tài liệu tham khảo cho quý thầy cô giáo và các bạn học sinh trong quá trình soạn bài giảng dạy và học tập, cung cấp kiến thức để học sinh biết được những nét đặc thù của nền văn hóa truyền thống Việt Nam được nêu và lí giải trong bài viết để phát huy trong thời đại hội nhập. Ngoài ra, các em còn hiểu và phân tích được những luận điểm chính của bài viết cùng quan điểm của tác giả về những nét đặc trưng cơ bản của vốn văn hóa dân tộc – cơ sở để xây dựng một nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Chúc các em học tốt, quý thầy cô có bài giảng hay.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Bài giảng Ngữ văn 12 bài Nhìn về vốn văn hóa dân tộc - Trần Đình Hượu

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 12

NHÌN VỀ VỐN VĂN HÓA DÂN TỘC  

                                             (Trần Đình Hượu)

A. Tiểu dẫn.

I. Tác giả: Trần Đình Hượu (1926-1995) (SGK)

  • Quê : Võ Liệt,Thanh Chương, Nghệ An.
  • Ông chuyên nghiên cứu các vấn đề lịch sử tư tưởng và văn học Việt Nam trung cận đại.
  • Các công trình chính : sgk
  • Được tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công  nghệ năm 2000.

II. Văn bản

 1. Vị trí : Trích từ phần II, bài “Về vấn đề tìm đặc sắc văn hóa dân tộc”, in trong cuốn “Đến hiện đại từ truyền thống”.  

2. Nhan đề:

  • Nhan đề do người biên soạn đặt.
  • Văn hóa
  • Bản sắc văn hóa

  → Đánh giá, nhìn nhận sự giàu có hay nghèo nàn của văn hóa dân tộc.

B. Đọc - hiểu văn bản

I. Một số nhận xét về vốn văn hóa dân tộc

  • “Trong lúc chờ đợi kết luận khoa học của các ngành chuyên môn, chúng tôi xin đưa ra một số nhận xét về vài ba mặt của cái vốn văn hóa dân tộc ; không phải cái hình thành vào thời kì định hình mà là cái ổn định dần, tồn tại cho đến trước thời cận - hiện đại. Chúng tôi không nghĩ đó là đặc sắc văn hóa dân tộc nhưng chắc chắn có liên quan gần gũi với nó.”

II. Đặc điểm của văn hóa Việt Nam

  • “Giữa các dân tộc, chúng ta không thể tự hào là nền văn hóa của ta đồ sộ, có những cống hiến lớn lao cho nhân loại, hay có những đặc sắc nổi bật.”
1. Những điểm “không đặc sắc” của văn hóa VN
  • Nhận định :  Nền văn hóa của ta không đồ sộ, không có những cống hiến lớn lao cho nhân loại, hay có những đặc sắc nổi bật.
  • Căn cứ :
    • So sánh với một số dân tộc khác
    • Các phương diện chủ yếu của đời sống tinh thần và vật chất của Việt Nam
  • Không thể nói tác giả đánh mất “lòng tự hào dân tộc” bởi vì tác giả thực sự biết trân trọng những đặc sắc mình thực có với một cái nhìn cầu thị.

⇒ Thái độ khách quan, một cái nhìn cầu thị.

  • Phải chăng văn hóa Việt Nam chỉ có những nét “không đặc sắc” ?

    •    Việt Nam có những nét văn hóa đặc sắc.  Đó chính là bản sắc riêng của văn hóa dân tộc.

  • Bản sắc riêng của văn hóa dân tộc được tác giả phân tích ở những phương diện nào ? 

    • Về tôn giáo

    • Về lối sống, quan niệm sống

    • Về thẫm mỹ

    • Về sinh hoạt

2. Bản sắc riêng của văn hóa dân tộc

  • Về tôn giáo :
    •  Ít tinh thần tôn giáo “Coi trọng hiện thế trần tục hơn thế giới bên kia”, “nhưng cũng không bám lấy hiện thế, không quá sợ hãi cái chết” (“Sống gửi thác về”)
    • Dung hòa các tôn giáo khác nhau để tạo nên sự hài hòa.
  • Tham khảo: Người Tây Tạng thường quán chiếu về cái chết. Họ tin là có thế giới khác sau khi chết. Họ không đau khổ khi chết. Họ đối diện và dễ dàng chấp nhận mọi khó khăn ở đời, kể cả cái chết, với một tâm hồn bình thản. “Ngày mai hay đời sau, bạn không thể biết cái nào đến trước”, là câu ngạn ngữ nổi tiếng của họ. Người Tây phương ít có ý niệm về cái chết. Thậm chí nói đến “chết” đối với họ là điều cấm kị. Họ đau khổ nhiều bởi những được - mất, hơn - thua ở đời. Và cuối cùng, họ sẽ phải đón nhận cái mà họ chưa bao giờ chuẩn bị : Chết.

→   Ở đây không bàn về ý nghĩa của hai truyền thống. Chỉ đưa ra để kết luận rằng: Người Việt có sự kết hợp hài hòa giữa hai truyền thống đó.

  •  Về lối sống, quan niệm sống :
    • Ưa sự chừng mực, vừa phải, yên phận
    • Trọng tình nghĩa nhưng không chú ý nhiều đến trí, dũng, võ ; chuộng sự khôn khéo, không kì thị, thích yên ổn
  • Về thẫm mỹ : “Cái đẹp vừa ý là xinh, là khéo,...”
    • Màu sắc : dịu dàng, thanh nhã
    • Quy mô : vừa khéo, vừa xinh, phải khoảng
  • Về sinh hoạt :
    • Giao tiếp, ứng xử : chuộng hợp tình, hợp lí
    • Ăn mặc : không cầu kì.

⇒ Khẳng định : “người Việt Nam có nền văn hóa của mình” : giàu tính nhân bản, tinh tế, hướng tới sự hài hòa trên mọi phương diện.

  • Sau khi nêu một loạt điểm “không đặc sắc” của văn hóa Việt Nam, tác giả lại khẳng định : “người Việt Nam có nền văn hóa của mình”. Lập luận như vậy có mâu thuẫn không ? Vì sao ?

    • Cách lập luận như vậy không hề mâu thuẫn, bởi :

      • Nói “không đặc sắc” không có nghĩa là văn hóa Việt Nam không có gì mà thực ra người Việt Nam có nền văn hóa riêng.

      • Việc đi tìm cái riêng không nhất thiết phải cố chứng minh dân tộc Việt Nam không thua kém các dân tộc khác.

3. Nguyên nhân tạo thành các đặc điểm văn hóa ấy

  • Khuynh hướng, hứng thú, sự ưa thích
  • Sự hạn chế của trình độ sản xuất, của đời sống xã hội.
  • "Văn hóa của dân nông nghiệp định cư, không có nhu cầu lưu chuyển, trao đổi, không có sự kích thích của đô thị”.
  • Ý thức lâu đời
  •  Kết quả của sự dung hợp
  •  “Kết quả của sự dung hợp của cái vốn có, của văn hóa Phật giáo, văn hóa Nho giáo, cái được dân tộc sàng lọc, tinh luyện để thành bản sắc của mình”.   

Để xem nội dung còn lại của bài giảng Nhìn về vốn văn hóa dân tộc - Trần Đình Hượu và các bài giảng khác trong BST, mời quý thầy cô và các bạn học sinh đăng nhập vào Thư viện eLib để tải bài giảng về máy. Bên cạnh đó, thầy cô và các bạn có thể xem nội dung của bài giảng tiếp theo tại đây:

Đồng bộ tài khoản