Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 8: Luật thơ

Chia sẻ: Đặng Bảo Vân | Ngày: | 15 bài giảng

0
801
lượt xem
19
download
Xem 15 bài giảng khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Bài giảng Ngữ văn 12 tuần 8: Luật thơ

Mô tả BST Bài giảng Ngữ văn 12 bài Luật thơ

Thư viện eLib xin giới thiệu trọn bộ sưu tập nhiều Bài giảng Ngữ văn Luật thơ giúp quý thầy cô giáo và các em học sinh tham khảo. Với những bài giảng được trình bày rõ ràng trên từng slide powerpoint, nội dung bài học sát với chương trình do Bộ GD&ĐT phân phối, sẽ giúp cho quý thầy cô truyền tải những kiến thức trọng tâm của bài cho học sinh, giúp các em biết được nội dung cơ bản về luật thơ của những thể thơ tiêu biểu, có kĩ năng phân tích những biểu hiện của luật thơ ở một số bài thơ cụ thể. Chúng tôi hy vọng, bộ sưu tập này sẽ là tài liệu hữu dành cho việc dạy và học của thầy cô và các em học sinh. Chúc tiết học của quý thầy cô thành công!

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Bài giảng Ngữ văn 12 bài Luật thơ

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 12

LUẬT THƠ

 

I/ Khái quát về luật thơ

1. Khái niệm

  • Luật thơ là toàn bộ những qui tắc về số câu, số tiếng, cách hiệp vần, phép hài thanh, ngắt nhịp…trong các thể thơ được khái quát theo những kiểu mẫu nhất định.

2. Các thể thơ:

a.  Thơ dân tộc: Lục bát, song thất lục bát, hát nói

b.  Đường luật:  Ngũ ngôn, thất ngôn

c. Hiện đại: Năm tiếng, bảy tiếng, tám tiếng, hỗn hợp, tự do, thơ - văn xuôi,…

3. Sự hình thành luật thơ:

  • Dựa trên các đặc trưng ngữ âm của tiếng Việt:
  • Số tiếng trong câu tạo nên thể thơ
  • Vần của tiếng là cơ sở của vần thơ.
  • Thanh của tiếng tạo ra nhịp điệu và hài thanh
  • Tiếng còn xác định nhịp điệu trong thơ.

⇒ Số tiếng, vần, thanh của tiếng và ngắt nhịp là cơ sở để hình thành luật thơ

  • Số dòng trong bài thơ, quan hệ của các dòng thơ về kết cấu, về ý nghĩa cũng là yếu tố hình thành luật thơ

⇒ Tiếng là đơn vị có vai trò quan trọng trong sự hình thành luật thơ

II. Luật thơ của một số thể thơ truyền thống

1. Thể lục bát:

“ Trăm năm/ trong cõi/ người ta

Chữ tài/ chữ mệnh/ khéo là /ghét nhau

Trải qua/ một cuộc /bể dâu

Những điều/ trông thấy/ mà đau/ đớn lòng”

                        ( Nguyễn Du  - Truyện Kiều)

  • Số tiếng: Câu 6 - câu 8 liên tục
  • Vần:
    • Tiếng thứ 6 hai dòng
    • Tiếng thứ 8 dòng bát với tiếng thứ 6 dòng lục
  • Nhịp: Chẵn, dựa vào tiếng có thanh không đổi (2, 4, 6 → 2/2/2)
  • Hài thanh:
    • Tiếng 2 (B), tiếng 4 (T), tiếng 6 (B).
    • Đối lập âm vực trầm bổng ở tiếng 6, 8 dòng bát

2. Thể song thất lục bát.

“ Ngòi đầu cầu/ nước trong như lọc,

Đường bên cầu/ cỏ mọc còn non.

Đưa chàng/ lòng dặc/ dặc buồn,

Bộ khôn/ bằng ngựa, thủy khôn/ bằng thuyền”

                   ( Đoàn Thị Điểm – TPN)

  • Số tiếng: 2 dòng 7, dòng 6 - dòng 8 liên tục
  • Vần:
    • Cặp song thất: tiếng 7 - tiếng 5 hiệp vần   vần T    
    • Cặp lục bát hiệp vần B, liền
  • Nhịp: 2 câu thất 3/4 ; lục bát 2/2/2
  • Hài thanh: song thất: tiếng 3 linh hoạt B/T

 3. Các thể ngũ ngôn Đường luật

a. Ngũ ngôn tứ tuyệt:

b. Ngũ ngôn bát cú:

MẶT TRĂNG

Vằng vặc/ bóng thuyền quyên

Mây quang/ gió bốn bên

Nề cho/ trời đất trắng

Quét sạch/ núi sông đen

Có khuyết/ nhưng tròn mãi

Tuy già/ vẫn trẻ lên

Mảnh gương/ chung thế giới

Soi rõ:/ mặt hay, hèn

  • Số tiếng: 5, số dòng: 8
  • Vần: độc vận, vần cách
  • Nhịp: 2/3
  • Hài thanh: Có sự luân phiên B-T hoặc niêm B - B, T - T  ở tiếng thứ 2,4

4. Các thể thất ngôn Đường luật:

 a. Thất ngôn tứ tuyệt:

ÔNG PHỖNG ĐÁ

Ông đứng làm chi/ đó hỡi ông?

Trơ trơ như đá/, vững như đồng

Đêm ngày gìn giữ/ cho ai đó?

Non nước đầy vơi/ có biết không

  • Số tiếng: 7, số dòng: 4
  • Vần: vần chân, độc vận, vần cách
  • Nhịp: 4/3
  • Hài thanh  (theo mô hình)

b. Thất ngôn bát cú:

QUA ĐÈO NGANG

Bước tới Đèo Ngang/ bóng xế tà

Cỏ cây chen đá/, lá chen hoa

Lom khom dưới núi/, tiều vài chú,

Lác đác bên sông/, chợ mấy nhà.

Nhớ nước đau lòng/, con quốc quốc,

Thương nhà mỏi miệng/ cái gia gia.

Dừng chân đứng lại/, trời, non, nước,

Môt mảnh tình riêng/, ta với ta

          ( Bà Huyện Thanh Quan)

  • Số tiếng: 7, số dòng: 8 (4 phần: đề, thực, luận, kết).
  • Vần: vần chân, độc vận ở các câu 1, 2, 4, 6, 8
  • Nhịp: 4/3
  • Hài thanh: (theo mô hình)

Trên đây là một phần nội dung từ bài giảng Luật thơ, để xem nội dung còn lại của bài giảng và các bài giảng khác trong BST quý thầy cô và các bạn học sinh vui lòng đăng nhập vào trang thư viện elib để download tài liệu về máy. Bên cạnh đó, thầy cô và các bạn có thể xem thêm bài giảng tiếp theo tại đây:

Đồng bộ tài khoản