Bài giảng Vật lý 12 bài 28: Tia X

Chia sẻ: Kim Thị Pha Ni | Ngày: | 13 bài giảng

0
1.322
lượt xem
57
download
Xem 13 bài giảng khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Bài giảng Vật lý 12 bài 28: Tia X

Mô tả BST Bài giảng Vật lý 12 bài 28

Bộ sưu tập Bài giảng Vật lý 12 bài 28 là tổng hợp những bài giảng có chất lượng tốt nhất. Hy vọng qua bộ sưu tập này, quý thầy cô giáo sẽ rút ra nhiều kinh nghiệm hay cho việc thiết kế bài giảng của mình. Đồng thời, các bạn học sinh cũng có thể tìm hiểu trước nội dung của bài Tia X, để giúp cho việc tiếp thu kiến thức tại lớp được tốt hơn, qua đó các HS sẽ hiểu được cách tạo, tính chất, bản chất tia X. Chúc quý thầy cô và các em học sinh có nhiều trải nghiệm thú vị khi tham khảo bộ sưu tập này.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Bài giảng Vật lý 12 bài 28

BÀI GIẢNG VẬT LÝ LỚP 12

CHƯƠNG 5: SÓNG ÁNH SÁNG

§28. TIA X

 

I. Phát hiện tia X

Wilhelm Conrad Röntgen (1845 – 1923)

Wilhelm Conrad Röntgen

(1845 – 1923)

  • Tia X được khám phá khá ngẫu nhiên, vào năm 1895, trong qúa trình nghiên cứu dòng điện trong ống Cu-lít-giô, khi cho một ống tia catốt hoạt động, Rơn-ghe nhận thấy rằng; từ vỏ thủy tinh đối diện với  catốt có một bức xạ được phóng ra. Búc xạ này mắt thường không nhìn thấy được nhưng lại làm đen một tấm  kính ảnh. Vì chưa hiểu rõ được tia này nên ông gọi nó là tia Rơn-ghe hay tia X.
  • Kết luận:
    • Mỗi khi một chùm tia catốt - tức là một chùm eclectron có năng lượng lớn đặt vào một vật rắn thì vật phát tia X

Phòng thí nghiệm của Rơn-ghen

Phòng thí nghiệm của Rơn-ghen

Phát hiện tia X

II. Cách tạo tia X

1. Cấu tạo ống cu-lít-giơ

  • Ống Cu-Lít-giơ là nột ống thủy tinh bên  trong là chân không bao gồm ba điện cực:
    • Catốt là 1 chõm cầu nhỏ.
    • Anốt là một đĩa kim loại nhỏ.
    • Đối âm cực là 1 tấm kim loại chụi nhiệt bằng Vonfram (hay pt) dùng để chắn dòng tia Catốt. Đối âm cực này thường được nối với Anốt.

Cấu tạo ống cu-lít -giơ

  • Áp suất trong ống khoảng 10 - 3 mmHg. Hiệu điện thế giữa Anốt và Catốt khoảng vài vạn vôn.

2. Cơ chế hoạt động của tia X

  • Các e trong tia catốt được tăng tốc trong điện trường mạnh thu động năng rất lớn. Khi đến đối âm cực gặp các nguyên tử của đối âm cực xuyên sâu vào những lớp bên trong của vỏ nguyên tử và tương tác với hạt nhân và các e ở các lớp này. Trong sự tương tác này sẽ phát ra một sóng điện từ có bước sóng rất ngắn mà ta gọi là bức xạ hãm. Đó chính là tia Rơnghen.

Cơ chế hoạt động của tia X

III. Bản chất và tính chất của tia X

1. Bản chất

  • Tia X là loại ống  điện từ có bước sóng ngắn hơn bước sóng của tia tử ngoại. Bước sóng của tia X từ 10-11 m (tia X cứng) đến 10-8 m (tia X mềm).
  • Tia X không mang điện, không bị lệch trong điện trường và từ trường.

2. Tính chất

  • Có khả năng đâm xuyên mạnh.
  • Tia X đi xuyên qua bìa, gỗ… dễ dàng nhưng nó khó đi qua kim loại hơn. Kim loại có khối lượng lớn thì khả năng đâm xuyên của tia X càng mạnh.
    • Ví dụ: Tia X đâm xuyên qua dễ dàng một tấm nhôm dày vài cm, nhưng lại bị lớp chì dày vài mm cản lại.
  • Tác dụng mạnh lên phim ảnh , làm ion  hóa không khí.
  • Tác dụng làm phát quang một số chất.
  • Có thể gây ra hiện tượng quang điện ở  hầu  hết các kim loại.
  • Tác dụng sinh lý mạnh: hủy diệt tế bào và vi khuẩn.

3. Công dụng

  • Chuẩn đoán điều trị một số bệnh trong y học như ung thư.
  • Kiểm tra hành lí của hành khách khi đi máy bay.
  • Nghiên cứu cấu trúc vật rắn.
  • Trong công nghiệp, nó được dùng để kiểm tra chất lượng các vật đúc thì vết nứt, các bọt khí bên trong các vật bằng kim loại…

IV. Thang sóng điện từ: 

  • Sự đồng nhất giữa sóng điện từ và sóng ánh sóng:
    • Truyền được trong chân không với tốc độ ánh sáng.
    • Truyền thẳng, khúc xạ trên các mặt kim loại.
    • Giao thoa và tạo được sóng dừng.
  • ⇒ Sóng điện từ và sóng ánh sáng có tính chất tương tự nhau. 
  • Trong sự phân rẽ hạt nhân của một số nguyên tử có một tia được phóng ra, có tính chất tia X nhưng khả năng đâm xuyên mạnh hơn là tia gamma ( bước sóng < 10-11m ).
  • Giữa hai miền hồng ngoại và sóng vô tuyến cao tần không có ranh giới rõ rệt.
  • ⇒ Sóng vô tuyến, tia hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy, tia tử ngoại, tia X và tia gamma, đều có cùng bản chất, cùng là sóng điện từ, chỉ khác nhau về tần số (hay bước sóng). Các sóng này tạo thành một phổ liên tục gọi là thang sóng điện từ.

Thang sóng điện từ

V. Bài tập chương 5 bài 28 Vật lý 12

Tham khảo cách giải bài tập về Tia X nhằm củng cố lại kiến thức đã học:

 

Đoạn trích trên là phần trích dẫn 1 trong 13 bài giảng thuộc bộ bài giảng về Tia X sẽ giúp quý thầy cô và các em dễ dàng tiếp cận, nắm bắt nội dung của tài liệu. Bên cạnh đó, quý thầy cô cùng các em học sinh có thể tham khảo các bài giảng còn lại bằng cách đăng nhập tài khoản trên website để tải về máy.

Đồng bộ tài khoản