Cốt truyện dân gian và những sáng tạo trong tác phẩm Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ

Chia sẻ: An | Ngày: | 1 tài liệu

0
176
lượt xem
1
download
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Văn mẫu chọn lọc để cùng chia sẻ kinh nghiệm làm bài
Cốt truyện dân gian và những sáng tạo trong tác phẩm Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ

Cốt truyện dân gian và những sáng tạo trong tác phẩm Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ
Mô tả bộ sưu tập

Mời quý thầy cô giáo và các em học sinh tham khảo bộ sưu tập Cốt truyện dân gian và những sáng tạo trong tác phẩm Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ trên eLib.vn. Đây là bộ sưu tập được chúng tôi chọn lọc và tổng hợp nhằm giúp quý thầy cô giáo và các em học sinh tiện theo dõi. Hi vọng rằng, bộ sưu tập này sẽ giúp ích cho quý thầy cô giáo và các em học sinh trong việc nâng cao hiệu quả dạy và học môn Ngữ Văn.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST
Cốt truyện dân gian và những sáng tạo trong tác phẩm Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ

Cốt truyện dân gian và những sáng tạo trong tác phẩm Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ
Tóm tắt nội dung

Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo Cốt truyện dân gian và những sáng tạo trong tác phẩm Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ được trích từ bộ sưu tập cùng tên dưới đây:

Ngay dưới thời trung đại, các học giả Lê Quý Đôn, Phan Huy Chú đều đã nhắc đến mối quan hệ giữa Truyền kỳ mạn lụccủa Nguyễn Dữ (thế kỷ XVI) với Tiễn đăng tân thoại của nhà văn Trung Quốc Cù Hựu (1347-1433). Bước sang thế kỷ XX, vấn đề cội nguồn Truyền kỳ mạn lục ngày càng được các nhà nghiên cứu quan tâm và được học giả Trần Ích Nguyên tổng kết, xác định trên ba phương diện cơ bản: Chịu ảnh hưởng của Tiễn đăng tân thoại - Cải biên từ thần thoại, chí quái Việt Nam - Ghi chép lại truyền thuyết dân gian địa phương(1).
Đó là những kết quả học thuật quan trọng của chuyên ngành văn học so sánh, việc tìm hiểu diễn tiến cốt truyện trongTruyền kỳ mạn lục và các mối quan hệ văn học trong quĩ đạo văn hoá Hán dưới thời trung đại. Do mục đích và yêu cầu của đề tài, ở đây chúng tôi không xét đến vấn đề cội nguồn cốt truyện mà chỉ khảo sát hiện trạng đã định hình của văn bản, cái cơ cấu hình thức làm nên cốt truyện của tác phẩm. Nói cách khác, chúng tôi chỉ tập trung tìm hiểu những đặc điểm có ý nghĩa tương đồng giữa mô hình cốt truyện trong Truyền kỳ mạn lục với mô hình cốt truyện dân gian (chủ yếu là truyền thuyết và truyện cổ tích), từ đó xác định những sáng tạo của Nguyễn Dữ và đặc trưng hình thức của thể loại truyền kỳ.
Trên bình diện lý thuyết, thuật ngữ cốt truyện được xác định là “Hệ thống sự kiện cụ thể được tổ chức theo yêu cầu tư tưởng và nghệ thuật nhất định, tạo thành bộ phận cơ bản, quan trọng nhất trong hình thức động của tác phẩm văn học thuộc các loại tự sự và kịch”
Đi sâu tìm hiểu cấu trúc cốt truyện, các nhà lý luận đặt cược vào vai trò của sự kiện, biến cố và coi đây là những đơn vị cực tiểu, có tính bền vững. Khi tìm hiểu vấn đề cốt truyện thời trung thế kỷ và cả ở những truyện dân gian trong hệ qui chiếu cấu trúc văn bản tự sự, Iu. M. Lotman đã đi đến một nhận xét quan trọng: “Văn bản có cốt truyện được xây dựng trên cơ sở văn bản phi cốt truyện với tư cách sự phủ định nó. Thế giới được chia ra thành những người sống và những người chết và phân đôi bằng một ranh giới bất khả vượt qua: không thể nào còn sống mà lại tiếp xúc được với người đã chết hoặc người chết không thể viếng thăm người sống. Văn bản có cốt truyện trong khi đặt ra sự ngăn cấm này đối với mọi nhân vật lại để cho một nhân vật (hay một nhóm nhân vật) không bị lệ thuộc vào nó. Enei, Telemaque hay Dante xuống được âm cung, người chết trong folklore hay ở các tác phẩm của Zukovxki hoặc Blok viếng thăm người sống”… Từ đây ông tiếp tục phân tích khả năng nhân vật có thể “lạc” vào một cõi khác, tạo nên biến cố và đồng thời tạo nên những chuỗi cốt truyện mới: “Nếu giải thích cốt truyện như là biến cố được triển khai vượt qua ranh giới ngữ nghĩa thì tính thuận nghịch của các cốt truyện khi ấy sẽ trở nên rõ ràng: sự vượt qua cùng môt ranh giới trong phạm vi của cùng một trường ngữ nghĩa có thể được khai triển thành hai chuỗi cốt truyện nghịch chiều. Chẳng hạn bức tranh thế giới khi hàm ý phân ra hai bộ phận: người (đang sống) và không phải người (thần linh, thú dữ, người chết) hoặc “chúng ta” và “chúng nó” thì cũng hàm ý hai kiểu cốt truyện: con người vượt qua ranh giới (rừng, biển) viếng thăm thần linh (thú dữ, người chết) trở về, có mang theo cái gì đó; thần linh (thú dữ, người chết) cũng vượt ranh giới (rừng, biển) viếng thăm con người và trở về, mang theo một cái gì đó”(3)... Chúng tôi thấy rằng những chỉ dẫn trên đây thực sự thích dụng với việc khảo sát những tương đồng giữa mô hình cốt truyện văn học dân gian và tác phẩm Truyền kỳ mạn lục.
Trên tổng thể, tất cả 20 truyện trong Truyền kỳ mạn lục đều xuất hiện sự kiện nhân vật chính gặp gỡ một nhân vật ma quái khác, rời bỏ nơi ở của mình tìm đến một không gian xa lạ khác, kết thúc bao giờ cũng là sự giải thoát, thức tỉnh của các nhân vật trước “bức tranh vân cẩu” cõi nhân thế, hoặc nhân vật chính được đạo sĩ cứu thoát trở lại cõi đời, hoặc hoá thân sang một kiếp đời khác. Đối với phần lớn các truyện, ngay sau khi giới thiệu nhân vật thì biến cố liền xảy ra và lôi cuốn nhân vật chính vào dòng xoáy của các sự kiện, tạo nên các tình tiết, chi tiết, hành động, cốt truyện. Thông thường, biến cố đóng vai trò quyết định tạo tác, khởi động và vận hành hệ thống cốt truyện chính là những giấc mơ, sự gặp gỡ và lạc bước đến một không gian xa lạ, huyền ảo nào khác. Một số truyện kéo dài dung lượng mô tả đời sống hiện thực và đến nửa phần sau mới nảy sinh biến cố, do đó cốt truyện và hành động nhân vật trong thế giới ảo bị co hẹp lại, có khi chỉ còn mấy dòng giới thiệu vắn tắt, thoáng qua (Chuyện người nghĩa phụ ở Khoái Châu, Chuyện nàng Túy Tiêu, Chuyện Lệ Nương…).
 

Hãy tham khảo tài liệu đầy đủ hơn trong BST Cốt truyện dân gian và những sáng tạo trong tác phẩm Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ!
Đồng bộ tài khoản