Đọc hiểu bài Thái sư Trần Thủ Độ (Trích Đại Việt sử kí toàn thư) của Ngô Sỹ Liên

Chia sẻ: An | Ngày: | 2 tài liệu

0
141
lượt xem
0
download
Xem 2 tài liệu khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
Đọc hiểu bài Thái sư Trần Thủ Độ (Trích Đại Việt sử kí toàn thư) của Ngô Sỹ Liên

Đọc hiểu bài Thái sư Trần Thủ Độ (Trích Đại Việt sử kí toàn thư) của Ngô Sỹ Liên
Mô tả bộ sưu tập

Mùa thi đang cận kề, với mong muốn hỗ trợ cho quý thầy cô và các em trong công tác giảng dạy và ôn tập, thư viện eLib đã chọn lọc những tài liệu về Đọc hiểu bài Thái sư Trần Thủ Độ (Trích Đại Việt sử kí toàn thư) của Ngô Sỹ Liên để giáo viên và học sinh thuận tiện khi tham khảo.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Đọc hiểu bài Thái sư Trần Thủ Độ (Trích Đại Việt sử kí toàn thư) của Ngô Sỹ Liên

Đọc hiểu bài Thái sư Trần Thủ Độ (Trích Đại Việt sử kí toàn thư) của Ngô Sỹ Liên
Tóm tắt nội dung

Đây là một đoạn trích hay trong BST Đọc hiểu bài Thái sư Trần Thủ Độ (Trích Đại Việt sử kí toàn thư) của Ngô Sỹ Liên. Mời quý thầy cô tham khảo:

I - Gợi dẫn
1. Ngô Sĩ Liên
người làng Chúc Lí, huyện Chương Đức, nay thuộc xã Chúc Sơn, huyện Chương Mĩ, Hà Tây. Ông đỗ Tiến sĩ năm 1442 và giữ vai trò quan trọng trong việc biên soạn bộ Đại Việt sử kí toàn thư – tác phẩm không chỉ có giá trị về mặt lịch sử mà còn có giá trị lớn về văn học nghệ thuật. Ngô Sĩ Liên cùng nhóm tác giả soạn Đại Việt sử kí toàn thư trên cơ sở bộ Đại Việt sử kí của Lê Văn Hưu và Sử kí tục biên của Phan Phu Tiên, hoàn thành năm 1479.

2. Đại Việt sử kí toàn thư gồm hai phần : ngoại kỉ và bản kỉ, phần ngoại kỉ viết về lịch sử nước ta từ thời Hồng Bàng đến thế kỉ X ; phần bản kỉ viết tiếp từ thời Đinh Tiên Hoàng đến thời Hậu Lê. Đại Việt sử kí toàn thư được viết theo lối biên niên, lấy thời gian làm trục chính để ghi lại các sự kiện lịch sử theo trình tự năm, mùa, tháng, ngày…
Đoạn trích Thái sư Trần Thủ Độ thuộc phần bản kỉ. Khi viết về một nhân vật lịch sử, người viết sử thường kể lại công lao của nhân vật, đồng thời thể hiện thái độ của mình. Trần Thủ Độ là một nhân vật có vai trò vô cùng quan trọng đối với triều đại nhà Trần. Trong đoạn trích, người viết đã lựa chọn bốn câu chuyện tiêu biểu để ngợi ca nhân cách chính trực, chí công vô tư của Tướng quốc Trần Thủ Độ. Bốn sự kiện ấy phản ánh bốn khía cạnh trong nhân cách Trần Thủ Độ. Bài viết đã thể hiện tài năng của người viết : vừa kể chuyện lịch sử vừa thể hiện thái độ và tình cảm trân trọng đối với các anh hùng dân tộc.

3. Cách đọc
Lời văn trong bài là lời người chép sử. Cần đọc chậm, rõ, thể hiện tính khách quan, đảm bảo đặc trưng thể loại.

II - Kiến thức cơ bản
Vương nghiệp của nhà Lí – một triều đại có thời gian tồn tại khá dài của lịch sử Việt Nam, đã kết thúc ở đời nữ vương Lí Chiêu Hoàng. Vua Lí Huệ Tông không có con trai nối dõi, ngôi báu được nhường ngôi cho con gái Lí Chiêu Hoàng mới lên bảy tuổi. Vai trò lịch sử của nhà Lí đã hết, Trần Thủ Độ đã tận dụng thời cơ, khéo léo chuyển ngôi từ nhà Lí sang nhà Trần một cách êm đẹp bằng cuộc hôn nhân giữa Lí Chiêu Hoàng và Trần Cảnh. Dưới sự sắp đặt khéo léo của Trần Thủ Độ, Lí Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng. Vai trò lịch sử của nhà Lí chấm dứt, triều đại nhà Trần được bắt đầu một cách thuận lợi. Đây là một sự chuyển giao hiếm có trong lịch sử Việt Nam. Tất cả nhờ tài năng và mưu lược của Thái sư Trần Thủ Độ. Nhà Trần đã ghi vào lịch sử dân tộc những trang vô cùng vẻ vang với một nền kinh tế phát triển ổn định và ba lần chiến thắng quân Mông – Nguyên lẫy lừng.

Dù lịch sử có một số ý kiến khác nhau về những việc làm của Trần Thủ Độ đối với nhà Lí và với cả anh em Trần Cảnh, song điểm nổi bật hơn cả vẫn là công lao của ông đối với vương nghiệp nhà Trần và với lịch sử dân tộc. Vì thế trong Đại Việt sử kí toàn thư, các tác giả đã dành những trang viết rất đẹp cho vị “ân công” của nhà Trần này.
Đoạn trích có kết cấu quen thuộc của loại bản kỉ, được chia làm hai phần. Phần 1, giới thiệu thời gian và sự kiện. Phần 2, miêu tả sự kiện và kể chuyện về nhân vật lịch sử. Kết cấu rõ ràng, diễn đạt gọn, hành văn dứt khoát, chính xác là những đặc điểm nổi bật của đoạn trích.
Trong phần đầu, tác giả thông báo sự kiện Trần Thủ Độ chết. Giới thiệu sự kiện bằng cách nêu mốc thời gian : “Giáp Tí, năm thứ 7. Mùa xuân, tháng giêng”.

Người xưa chưa theo lịch Tây nên ghi thời gian theo can chi và niên hiệu đời vua đang trị vì. Trần Thủ Độ chết vào năm Giáp Tí niên hiệu Thiệu Long thứ 7, đó là năm 1264. Đây là đoạn sử về nhân vật lịch sử, nên kèm theo lời giới thiệu sự kiện là giới thiệu con người : “truy tặng Thượng phụ Thái sư Trung Vũ Đại Vương“.
Đến phần hai, người viết chọn những câu chuyện tiêu biểu trong cuộc đời chính trị của nhân vật để kể. Những câu chuyện đó bao giờ cũng thống nhất thể hiện một nội dung tư tưởng. Trong câu chuyện về Trần Thủ Độ, cảm hứng chủ đạo là ngợi ca nhân cách chính trực, chí công vô tư của Trần Thủ Độ. Là người có vai trò quyết định đối với sự thành bại của nhà Trần trong những ngày đầu mới khởi nghiệp nên phẩm chất ấy vô cùng quan trọng. Đặt quyền lợi dân tộc, đất nước, quyền lợi chung lên trên quyền lợi gia đình, quyền lợi cá nhân là điều vô cùng quan trọng với hoàn cảnh lịch sử lúc đó.

Đầu tiên, người viết giới thiệu sơ lược về Trần Thủ Độ : “Thủ Độ tuy không có học vấn, nhưng tài lược hơn người, làm quan triều Lí được mọi người suy tôn. Thái Tông lấy được thiên hạ đều là nhờ mưu sức của Thủ Độ cả, cho nên nhà nước phải nhờ cậy, quyền hơn cả vua”. Với ưu thế như vậy, nếu không chí công vô tư, vì những chuyện nhỏ nhặt mà bỏ qua lợi ích cộng đồng, chắc hẳn đất nước sẽ rơi vào cảnh nhiễu nhương.

Người viết sử không được phép hư cấu, phải đảm bảo được sự thật lịch sử lại phải tạo được sự hấp dẫn của câu chuyện. Vì thế người viết sử cần có lòng trung thực và dũng khí hơn người. Ca ngợi Trần Thủ Độ nhưng vẫn đảm bảo được tính khách quan lịch sử, tác giả đã tỏ ra rất thông minh và sắc sảo khi lựa chọn các sự kiện để kể. Bốn sự kiện thể hiện được bốn phương diện nhân cách của Trần Thủ Độ. 

Để xem đầy đủ tài liệu này, quý thầy cô và các em học sinh vui lòng click vào bộ sưu tập Đọc hiểu bài Thái sư Trần Thủ Độ (Trích Đại Việt sử kí toàn thư) của Ngô Sỹ Liên và xem thêm các tài liệu khác. Chúc quý thầy cô giáo giảng dạy hay, các em học tập tốt.
Đồng bộ tài khoản