Đọc hiểu bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Chia sẻ: An | Ngày: | 2 tài liệu

0
179
lượt xem
5
download
Xem 2 tài liệu khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
Đọc hiểu bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Đọc hiểu bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm
Mô tả bộ sưu tập

Mùa thi đang cận kề, với mong muốn hỗ trợ cho quý thầy cô và các em trong công tác giảng dạy và ôn tập, thư viện eLib đã chọn lọc những tư liệu văn hay tạo thành bộ sưu tập Đọc hiểu bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm để giáo viên và học sinh thuận tiện khi tham khảo.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Đọc hiểu bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Đọc hiểu bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm
Tóm tắt nội dung

Dưới đây là đoạn trích Đọc hiểu bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm được trích từ tài liệu cùng tên trong BST:

I - Gợi dẫn
1. Tác giả

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585) người làng Trung Am, huyện Vĩnh Lại, Hải Dương (nay thuộc Vĩnh Bảo, Hải Phòng), từng thi đỗ Trạng nguyên. Làm quan được tám năm, ông dâng sớ xin triều đình chém mười tám kẻ lộng thần nhưng không được chấp nhận. Sau đó ông xin về trí sĩ ở quê nhà, tự đặt tên hiệu là Bạch Vân cư sĩ, dựng am Bạch Vân, lập quán Trung Tân, mở trường dạy học.
Tác phẩm của Nguyễn Bỉnh Khiêm gồm có tập thơ chữ Hán Bạch Vân am thi tập, tập thơ Nôm Bạch Vân quốc ngữ thi, tập sấm kí Trình Quốc công sấm kí,…

2. Tác phẩm
Bao trùm trong thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm từ khi về trí sĩ ở quê nhà là cảm hứng thanh nhàn, tự tại, gắn bó với thiên nhiên, không tơ tưởng bon chen phú quý. Cảm hứng ấy được thể hiện bằng những bài thơ có ngôn từ giản dị, tự nhiên mà cô đọng, giàu ý vị. Bài thơ Nhàn trích trong tập thơ Nôm Bạch Vân quốc ngữ thi là một trường hợp tiêu biểu.

3. Cách đọc
Bài thơ thể hiện cái thú nhàn dật, ung dung tự tại của một trí sĩ. Cần đọc chậm, rõ, thể hiện khí khái và giọng tự trào.

II - Kiến thức cơ bản
Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm sống gần trọn thế kỉ XVI, giai đoạn có nhiều biến cố phức tạp, nội chiến tranh giành quyền lực giữa các tập đoàn phong kiến diễn ra liên miên, nhân dân lầm than đói khổ trong cảnh “nồi da nấu thịt”. Sáng tác của Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện thái độ phê phán những thói đời bạc bẽo, ham danh lợi mà bỏ đi tình nghĩa, là một biểu hiện thanh cao của một tấm lòng thiết tha với dân tộc.
“Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm là bài thơ tiêu biểu cho mảng thơ về đề tài “tịch cư” trong văn học trung đại. Bài thơ vẽ nên một bức tranh sinh hoạt của người ẩn sĩ với thú vui dân dã. Khi về ở ẩn, Trạng Trình đã tỏ ra rất bằng lòng với lựa chọn của mình :

Cao khiết thuỳ vi thiên hạ sĩ ?
An nhàn ngã thị địa trung tiên !

(Ngụ hứng)

Là tiên khách bởi được thoải mái cả về thân xác và tinh thần :

Nội đắc tâm thân lạc,
Ngoại vô hình dịch luỵ.
(Bên trong được thú vui của tâm, của thân,
Bên ngoài khỏi phải chạy vạy để phục dịch cho hình xác)

(Cảm hứng)

Thú vui nhàn dật, tránh xa khỏi vòng danh lợi là một đề tài khá quen thuộc của văn học thế kỉ XVI. Nhiều tác giả ca ngợi cuộc sống miền thôn dã với thú vui điền viên sơn thuỷ :

Yêu thay miền thôn tịch ;
Yêu thay miền thôn tịch !
Cư xử dầu lòng ;
Ngao du mặc thích.
Khéo chiều người mến cảnh sơn hà ;
Dễ quyến khách vui miền tuyền thạch.

(Nguyễn Hàng, Tịch cư ninh thể phú) 

Mời quý thầy cô giáo và các em học sinh xem tiếp nội dung tài liệu này trong bộ sưu tập Đọc hiểu bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ngoài ra, có thể tham khảo thêm nhiều tài liệu khác cùng chủ đề trong bộ sưu tập hoặc download về làm tài liệu tham khảo bằng cách đăng nhập vào hệ thống eLib.vn của chúng tôi.
Đồng bộ tài khoản