Giá trị hiện thực và nhân đạo qua bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu

Chia sẻ: An | Ngày: | 1 tài liệu

0
218
lượt xem
3
download
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Văn mẫu chọn lọc để cùng chia sẻ kinh nghiệm làm bài
Giá trị hiện thực và nhân đạo qua bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu

Giá trị hiện thực và nhân đạo qua bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu
Mô tả bộ sưu tập

Đến với bộ sưu tập Giá trị hiện thực và nhân đạo qua bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu, quý thầy cô và các em học sinh sẽ có thêm nhiều tài liệu phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập. Mời quý thầy cô giáo và các em học sinh tham khảo nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong chương trình giáo dục phổ thông.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST
Giá trị hiện thực và nhân đạo qua bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu

Giá trị hiện thực và nhân đạo qua bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu
Tóm tắt nội dung

Đây là một đoạn trích hay trong BST Giá trị hiện thực và nhân đạo qua bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu. Mời quý thầy cô tham khảo:

Bài thơ “Chạy giặc” được Nguyễn Đình Chiểu sang tác vào khoảng năm 1859, những ngày đầu tiên thực dân Pháp đánh chiếm Gia Định . Bài thơ không chỉ có giá trị hiện thực mà còn mang giá trị nhân đạo cao cả của cụ Đồ Chiểu:

“ Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây,
Một bàn cờ thế phút sa tay,
Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy,
Mất ổ bầy chim dáo dát bay,
Bến Nghé của tiền tan bọt nước,
Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây,
Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng,
Nỡ để dân đen mắc nạn này ?”

Mở đầu bài thơ, tác giả cho ta biết được thời gian xảy ra chiến sự “ Tan chợ”. Trước lúc “nghe tiếng súng Tây”, cuộc sống thanh bình vẫn diễn ra bình thường. Dưới mái nhà tranh, cuộc sống đoàn tụ, hạnh phúc đang diễn ra quanh mân cơm; những đứa trẻ vẫn ra ngõ đứng đợi mẹ về để được chia “đồng quà, tấm bánh”. Trong văn học, cũng như truyền thống văn hóa Việt Nam, thì thời điểm “tan chợ” là thời điểm hạnh phúc của mọi gia đình. Thế mà, ngay cái giờ phút đáng lẽ hạnh phúc nhất thì “tiếng súng Tây” đột ngột đến, từ “vừa” cho ta thấy tính chất đột ngột, mau lẹ của chiến sự. Nhưng trong cái đột ngột ấy là sự xót xa, đau đớn, luyến tiếc trong lòng tác giả về cuộc sống thanh bình vốn có trước đó. Càng xót xa hơn, bởi:

“Một bàn cờ thế phút sa tay”

“Bàn cờ thế”, đây là một hình ảnh ẩn dụ, nghĩa là chiến lược phòng thủ đất nước “ phút” chốc tan vỡ, sụp đổ, kẻ thù ra vào đất nước ta như vào chỗ không người. “Đồng Nai”, “Bến Nghé” bị bỏ ngõ, không ai coi giữ. “Bàn cờ thế” cũng có nghĩa : cuộc sống của người dân đang tiến triển bình thường theo những gì vốn có của nó. Nhưng chiến tranh xẩy ra đột ngột quá, nhanh chóng quá, chiến lược phòng thủ tan rã. Trong cuộc “chơi” này người phải gánh chịu chính là người dân:

“Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy,
Mất ổ bầy chim dáo dát bay”

Cùng với nghệ thuật đảo ngữ là việc lựa chọn hình ảnh “ chạy giặc” của tác giả. Nó không chỉ phản ánh sự không chuẩn bị “chạy giặc”, mà còn cho thấy cảnh “ chạy giặc”. Tại sao tác giả không chọn đối tượng khác “chạy giặc” mà lại chọn “lũ trẻ”?. Vì người lớn có thể đang ngoài đồng, ở chợ…, họ biết đường để “chạy giặc”. Còn “lũ trẻ” chúng biết gì, “lũ trẻ” đang đợi mẹ đi chợ về, đợi cha đi làm đồng về…nhưng “ tiếng súng Tây” đến nhanh quá, đột ngột quá, khiến không ai chăm bẵm, dìu dắt,hướng dẫn chúng chạy, nên “lũ trẻ” chạy tán loạn, bơ vơ, thê thảm quá. Và đây cũng là mối quan tâm của cụ Đồ Chiểu về người dân. Hình ảnh “ bầy chim dáo dát bay” là hình ảnh nhấn mạnh hơn thảm cảnh trên mà thôi.
Đến hai câu luận:

“ Bến Nghé của tiền tan bọt nước,
Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây”

Hai câu này thể hiện cái nhìn hiện thực sâu sắc của tác giả. Đồng thời còn có thêm màu sắc suy luận của tác giả. Nó suy luận ở chỗ: tài sản, nhà của, nơi cư trú của nhân dân không phải ngày một, ngày hai đã có, mà phải trải qua một quá trình lâu dài tích cóp mới có; là mồ hôi, thậm chí cả máu xương của bao thế hệ để lại mà phút chốc tan thành mây khói. 

Thư viện eLib mong rằng BST Giá trị hiện thực và nhân đạo qua bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu sẽ là tài liệu hữu ích cho quý thầy cô và các bạn học sinh.
Đồng bộ tài khoản