Giáo án Lịch sử 10 bài 11: Tây Âu thời hậu kỳ trung đại

Chia sẻ: Ngô Thị Hằng Thúy | Ngày: | 4 giáo án

0
2.983
lượt xem
44
download
Xem 4 giáo án khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Giáo án Lịch sử 10 bài 11: Tây Âu thời hậu kỳ trung đại

Mô tả BST Giáo án Lịch sử 10 bài 11

Thư viện eLib trân trọng giới thiệu đến quý thầy cô trong cả nước bộ Giáo án Lịch sử 10 Tây Âu thời hậu kỳ trung đại. Đây là bộ sưu tập các giáo án được chúng tôi tuyển chọn kỹ càng từ các giáo án của các giáo viên đang tham gia giảng dạy tại các trường trong cả nước. Các kiến thức trong bộ giáo án này được trình bày khoa học, phù hợp với các em học sinh nhằm giúp các em biết được nhu cầu về vàng bạc, nguyên liệu, thị trường đã dẫn đến các cuộc phát kiến địa lý. Nó đã đem lại cho châu Âu nhiều của cải và sự hiểu biết mới về trái đất, về các dân tộc trên thế giới.. Mời quý thầy cô tham khảo để soạn cho mình một giáo án giảng dạy tốt hơn.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Giáo án Lịch sử 10 bài 11

GIÁO ÁN LỊCH SỬ 10

PHẦN MỘT. LỊCH SỬ THẾ GIỚI THỜI NGUYÊN THỦY, CỔ ĐẠI VÀ TRUNG ĐẠI

CHƯƠNG VI - TÂY ÂU THỜI TRUNG ĐẠI

BÀI 11: TÂY ÂU THỜI HẬU KỲ TRUNG ĐẠI

 

A. Mục tiêu:

1. Kiến thức: Giúp học sinh nhận thức :

  • Tiết 14:    
    • Nhu cầu về vàng bạc, nguyên liệu, thị trường đã dẫn đến các cuộc phát kiến địa lý. Nó đã đem lại cho châu Âu nhiều của cải và sự hiểu biết mới về trái đất, về các dân tộc trên thế giới.
    • Nhờ các cuộc phát kiến địa lý, công cuộc tích lũy ban đầu về vốn và nhân công được đẩy mạnh. Xã hội châu Âu có nhiều biến đổi, hai giai cấp mới được hình thành, quan hệ sản xuất TBCN ra đời.
  • Tiết 15:  Giai cấp tư bản đang lên, có thế lực kinh tế nhưng chưa có vai trò chính trị nên muốn hình thành tư tưởng riêng của mình. Họ đã đấu tranh với giai cấp phong kiến, khôi phục lại nền văn hóa cổ Hy Lạp-Roma, đòi tự do cho giai cấp mình, tiến hành cải cách tôn giáo. Từ đó đã châm ngòi cho cuộc đấu tranh của nông dân mà tiêu biểu là cuộc chiến tranh nông dân Đức.

2. Kỹ năng: Rèn cho học sinh :

  • Biết sử dụng bản đồ mô tả các cuộc phát kiến địa lý, đồng thời biết tự vẽ bản đồ.
  • Thông qua các sự kiện lịch sử, biết phân tích và khái quát hóa rút ra kết luận.

3. Tư tưởng:

  • Giáo dục học sinh tinh thần dũng cảm, khám phá cái mới; tinh thần đoàn kết các dân tộc;  giúp học sinh hiểu giá trị của lao động, căm ghét bọn bóc lột, hiểu giá trị lao động của người bị áp bức.
  • Giúp học sinh biết quý trọng những di sản văn hóa các dân tộc trên thế giới, đồng thời có hiểu biết về tôn giáo để có thái độ đúng đắn với các tôn giáo đang tồn tại ở nước ta.

B. Đồ dùng dạy & học:

1. Giáo viên:

  • Bản đồ phát kiến địa lý.
  • Ảnh chân dung: C. Colomb. Ma-gien-lăng, Chúa Jésus, Luther, Calvin, Mona Lisa…
  • Hình tàu Caraven, các bức họa thời Phục hưng, ngày lễ thánh Barthélémé…
  • Lương Ninh, Lịch sử thế giới trung đại, sđd, tập 2.
  • Vũ Dương Ninh, Lịch sử văn minh nhân loại, NXB Giáo Dục, 2002.
  • Phan Ngọc Liên, Thuật ngữ lịch sử PTTH, NXB ĐHQG Hà Nội, 1995.

2. Học sinh: đọc trước SGK, cố gắng thử trả lời các câu hỏi và tìm hiểu các thuật ngữ khó.

C. Tiến trình tổ chức dạy và học

I. Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ:

  • Tiết 14:
    • 1. Các giai cấp lãnh chúa và nông nô đã được hình thành như thế nào ?
    • 2. Thế nào là lãnh địa phong kiến? Đời sống kinh tế và chính trị trong lãnh địa.
    • 3. Nguồn gốc và vai trò thành thị trung đại ?
  • Tiết 15 :
  • 1. Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý ?
  • 2. Tại sao nói thời hậu kỳ trung đại, quan hệ sản xuất TBCN đã xuất hiện ở Tây Âu?

II. Hoạt động dạy và học:

1. Mở bài: Sự ra đời của thành thị thúc đẩy kinh tế hàng hóa phát triển ở Tây Âu. Từ thế kỷ XV – XVII, một số vương quốc hùng mạnh (Pháp, Anh, TBN, BĐN) đều muốn hướng tầm mắt ra bên ngoài, khi mà nỗi khao khát bồi đắp thêm sự hưng thịnh đã kích thích các nhà thám hiểm khai phá thêm những vùng đất mới lạ với những tài nguyên thiên nhiên và những cơ hội mậu dịch mới. Quá trình tích luỹ tư bản nguyên thuỷ diễn ra sôi động. Mặt khác, thành thị ra đời cũng đánh dấu sự bừng tỉnh của học thức và sự sáng tạo, đã cho ra đời những thành tựu nghệ thuật vĩ đại thời Phục hưng. Đồng thời. phong trào cải cách tôn giáo cũng giáng những đòn quyết liệt vào dinh luỹ của nhà nước phong kiến và thần quyền (giáo hội Gia-tô).

  • Tất cả đều là những nhát búa tạ giáng tới tấp vào thành trì chế độ phong kiến và mở đường cho sự ra đời của một chế độ xã hội mới trong thế kỷ XVII.

2. Hoạt động dạy và học:

Hoạt động của thầy và trò

Nội dung bài

* Hoạt động 1: GV nêu vấn đề: Khái niệm và nguồn gốc những cuộc phát kiến địa lý ?

- Khái niệm: Sự phát hiện có ý nghĩa khoa học về mặt địa lý (tìm ra được những con đường đi mới và những vùng đất mới mà châu Âu chưa biết).

- GV có thể nhắc lại “con đường tơ lụa”.

?.1 Tại sao các quốc gia châu Âu có nhu cầu và có thể tìm kiếm ra những con đường đi mới đến các vùng đất mới ?

* Hoạt động 2: Sử dụng bản đồ “Các cuộc phát kiến địa lý” và ảnh chân dung các nhà hàng hải, mô tả những nét cơ bản hành trình phát kiến địa lý.

?.2 Vì sao BĐN và TBN là những nước đi tiên phong ?

- Cho học sinh xem hình C. Colombo tìm ra châu Mỹ.(Thủy thủ Italy, được nữ hoàng TBN phong làm đô đốc, dẫn đoàn thám hiểm gồm 3 thuyền và 90 thủy thủ sang Ấn Độ. Ngày 12/10/1492, ông đến Cuba và một số đảo ở Trung Mỹ nhưng cho rằng đấy là Ấn Độ (Indians). Về sau Amerigo Verpuci lập bản đồ & cho rằng đây là một châu lục mới-> được đặt tên cho châu Mỹ)

* Hoạt động 3: phát vấn :

?.3 Nêu kết quả và ý nghĩa của các cuộc phát kiến địa lý ?. Gợi ý cho học sinh trả lời.

- Khẳng định trái đất hình cầu .

- Chuyển ý: trong các hệ quả của cuộc phát kiến địa lý, hệ quả nào quan trọng nhất ? (tiền đề nảy sinh CNTB ở châu Âu).

  - Giải thích khái niệm: “CNTB” (là hình thái kinh tế xã hội xuất hiện sau chế độ phong kiến, trong đó tính chất cơ bản của nền kinh tế là sản xuất hàng hóa, các tư liệu sản xuất do giai cấp tư sản chiếm hữu và dùng làm phương tiện để bóc lột lao động làm thuê).

* Hoạt động 4: Đặt vấn đề: “Những điều kiện kinh tế xã hội nào dẫn đến sự nảy sinh CNTB ở châu Âu trong thế kỷ XVI – XVII ?”

- Giải thích thuật ngữ: “tích lũy tư bản nguyên thủy (góp nhặt dần lại cho nhiều, phong phú lên, dành ra một phần sản phẩm xã hội dưới hình thức tiền tệ hoặc nguyên vật liệu để thực hiện tái sản xuất mở rộng).

- So sánh công trường thủ công và xưởng thủ công ?

?.4 Từ sự biến đổi về kinh tế, xã hội Tây Âu có sự phân hóa sâu sắc ra sao ?

- Chuyển ý: “Giai cấp tư sản đã từng bước thoát khỏi sự chèn ép của nhà nước phong kiến ra sao ?”

* Hoạt động 5: GV đặt vấn đề: “Tại sao giai cấp tư sản lại chủ trương phục hưng văn hóa cổ ? Phong trào nổ ra ở đâu? Thời gian?

- Sử dụng các tác phẩm văn học để minh họa, có thể kể chuyện khắc họa lại những gương mặt điển hình, những con người “khổng lồ” xuất hiện trong phong trào Văn hóa Phục hưng (L.d.Vinci, Mikenlangelo, Shakespeare…)

- Không chỉ phục hưng văn hóa cổ Hy-Ro mà còn phát huy những giá trị văn hóa của nhân loại bị chế độ phong kiến kìm hãm

 + Chuyển ý: Sau Văn hóa Phục hưng, cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống lại chế độ phong kiến diễn ra ngày càng mạnh trên nhiều lĩnh vực.

* Hoạt động 6: Vai trò & địa vị của giáo hội Ki-tô trong xã hội phong kiến ? (thế lực phong kiến thực sự, bóc lột nông dân bằng địa tô & sinh hoạt hủ bại).

-> lực lượng cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản

?.5 Phong trào cải cách tôn giáo diễn ra đầu tiên ở đâu ? Kết quả?  (Đức ->Thụy Sĩ, Bỉ, Hà Lan, Pháp, Anh).

- Xem ảnh chân dung Luther & Calvin, giới thiệu sơ nét về phong trào cải cách tôn giáo ở Đức.

- Đặc điểm: chỉ thay đổi cho phù hợp, không phải là tôn giáo mới.

- Chuyển ý: người nông dân có điều kiện tiếp thu những tư tưởng mới từ cải cách tôn giáo.

* Hoạt động 7: Tại sao nói chiến tranh nông dân Đức là hệ quả của cải cách tôn giáo ?

- Xem ảnh chân dung và giới thiệu sơ nét về Thomas Muyns.

- Xem tranh: “Chiến tranh nông dân Đức”

* Nguyên nhân thất bại: mang tính chất địa phương, phân tán, ít hiểu biết về quân sự.

1. Những cuộc phát kiến địa lý

a. Nguyên nhân

- Kinh tế hàng hóa phát triển, nhu cầu nguyên liệu và thị trường từ phương Đông tăng cao.

- Con đường thông thương Đông – Tây (con đường tơ lụa) đã bị người Ả-rập chiếm giữ.

- KHKT phát triển, đặc biệt là ngành hàng hải.

b. Các cuộc phát kiến địa lý

- 1487, Bartolomeu Dias đi vòng qua cực Nam châu Phi, đặt tên là mũi Bão Tố (Hảo Vọng).

- 1492, Cristoforo Colombo phát hiện ra châu Mỹ.

- 1497, Vasco de Gama đến Callicut (Ấn Độ).

- 1519 – 1522, Ferdinand Magellan lần đầu tiên đi vòng quanh thế giới bằng đường biển.

c. Hệ quả

- Khẳng định trái đất hình cầu, tìm ra được những vùng đất mới, đồng thời thúc đẩy quá trình tan rã của chế độ phong kiến, tạo tiền đề cho sự ra đời của CNTB ở Châu Âu.

- Hạn chế: nảy sinh quá trình cướp bóc thuộc địa và buôn bán nô lệ.

2. Sự nảy sinh CNTB ở Tây Âu

Quá trình tích lũy tư bản ban đầu

- Vốn: tích lũy từ cướp bóc thuộc địa, buôn bán nô lệ và bóc lột nông dân.

- Nhân công: những người nông dân bị mất đất, thợ thủ công bị phá sản => làm thuê.

 ♦ Hình thức kinh doanh

+ Công trường thủ công thay thế cho phường hội.

+ Nông nghiệp: xuất hiện các trang trại TBCN và công nhân nông nghiệp.

+ Thương nghiệp: các công ty thương mại thay thế cho thương hội.

 =>Xã hội tây Âu có sự biến đổi; giai cấp tư sản và giai cấp vô sản ra đời.

 

3. Phong trào văn hóa Phục hưng:

- Nguyên nhân: Giai cấp tư sản có thế lực kinh tế, muốn chống lại giáo lý Kitô lỗi thời.

- Nội dung:

+ Khôi phục tinh hoa văn hóa cổ Hylạp – Roma, xây dựng nền văn hóa mới cho giai cấp tư sản.

+ Đề cao KHKT và giá trị con người.

+ Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội.

- Thành tựu: KHKT phát triển mạnh, văn hóa phong phú với các tài năng như Leona de Vinci, Shakespeare …

- Ý nghĩa: lần đầu tiên trên giai cấp tư sản công khai chống chế độ phong kiến lỗi thời trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng. Đồng thời mở đường cho văn hóa châu Âu phát triển.

 

4. Cải cách tôn giáo và chiến tranh nông dân:

a. Cải cách tôn giáo

 

- Nguyên nhân: giáo hội Kitô lỗi thời, ngăn cản các hoạt động của giai cấp tư sản.

- Nội dung: dùng biện pháp ôn hòa, đơn giản hóa các lễ nghi tôn giáo, có 2 đại biểu tiêu biểu là Luther và Calvin.

- Kết quả: Tôn giáo bị phân làm hai nhánh là Tin lành và Kitô, tư tưởng cải cách này châm ngòi cho chiên tranh nông dân.

 

 

b. Chiến tranh nông dân Đức

- Người nông dân Đức bị bóc lột nặng nề, tiếp thu cải cách tôn giáo, lãnh tụ là Thomas Muyns.

- Phong trào thắng lợi bước đầu nhưng sau đó bị đàn áp.

- Mặc dù thất bại nhưng nó biểu hiện khí phách anh hùng của nông dân Đức, báo hiệu chế độ phong kiến sắp suy vong.

 

  • Kết luận toàn bài: Từ khi thành thị ra đời, nhu cầu phát triển kinh tế hàng hóa đã thúc đẩy quá trình phát kiến địa lý diễn ra nhanh và mạnh, tạo tiền đề cho kinh tế TBCN phát triển mạnh. Giai cấp tư sản mới ra đời đã tìm cách khẳng định vai trò và vị trí của mình thông qua những phong trào Văn hóa Phục hưng và cải cách tôn giáo. Từ đây , một thời kỳ mới trong lịch sử xã hội loài người được mở ra: Thời Cận đại.

III. Củng cố bài:

  • Tiết 14:
    • 1. Nêu nguyên nhân và hệ quả các cuộc phát kiến địa lý ?
    • 2. Tại sao quan hệ sản xuất TBCN xuất hiện ở Tây Âu thời hậu kỳ trung đại ?
  • Tiết 15 :
    • 1. Tính chất của phong trào văn hóa Phục hưng ?
    • 2. Đặc điểm và ý nghĩa phong trào cải cách tôn giáo ?

IV. Ôn tập và chuẩn bị bài mới:

  • 1. Học sinh học 4 câu hỏi trong sách giáo khoa, trang 57.
  • 2. lập bảng niên biểu, thống kê những sự kiện chính trong bài ( lấy điểm cộng).
  • 3. Đọc kỹ bài mới : bài 12, ôn lại các kiến thức cũ.
  • 4. Sưu tập các tư liệu liên quan đến bài giảng.

Trên đây là nội dung của một trong các giáo án bài Tây Âu thời hậu kỳ trung đại để xem nội dung của các giáo án còn lại trong BST, quý thầy cô vui lòng đăng nhập và download về máy.

Ngoài ra, để tiện trong việc giảng dạy quý thầy cô có thể xem thêm bài giảng:

Và xem thêm giáo án bài tiếp theo:

Đồng bộ tài khoản