Giáo án Lịch sử 10 bài 34: Các nước tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

Chia sẻ: Trần Thị Kim Thoa | Ngày: | 4 giáo án

0
1.834
lượt xem
38
download
Xem 4 giáo án khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Giáo án Lịch sử 10 bài 34: Các nước tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

Mô tả BST Giáo án Lịch sử 10 bài 34

Thư viện eLib xin giới thiệu bộ Giáo án Lịch sử 10 Các nước tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa mới nhất và bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng của Bộ GD & ĐT. Mời qúy thầy cô tham khảo để soạn cho mình một giáo án dạy học hay giúp học sinh biết những thành tựu chủ yếu về khoa học kĩ thuật cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX, nó đã thúc đẩy sự phát triển vượt bậc của lực lượng sản xuất xã hội. Hi vọng đây sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho quý thầy cô.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Giáo án Lịch sử 10 bài 34

GIÁO ÁN LỊCH SỬ 10

PHẦN BA. LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI

CHƯƠNG II - CÁC NƯỚC ÂU - MĨ (TỪ ĐẦU THẾ KỈ XIX ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XX)

BÀI 34: CÁC NƯỚC TƯ BẢN CHUYỂN SANG GIAI ĐOẠN ĐẾ QUỐC CHỦ NGHĨA

 

A. Mục tiêu:

1. Kiến thức: Giúp học sinh nắm vững những kiến thức cơ bản sau:

  • Khoảng 30 năm cuối thế kỷ XIX, CNTB dần chuyển sang giai đoạn phát triển cao hơn – giai đoạn ĐQCN, mà đặc trưng cơ bản là sự ra đời của các tổ chức độc quyền và sự bóc lột ngày càng tinh vi đối với nhân dân lđ làm cho mâu thuẫn g/c trong XHTB ngày càng sâu sắc.
  • CNĐQ là giai đoạn phát triển đặc biệt của CNTB. Đó là kết quả của sự phát triển vượt bậc của lực lượng sản xuất XH, trong đó khoa học và kỹ thuật ngày càng có vai trò quan trọng.

2. Tư tưởng, tình cảm:

  • Biết trân trọng những công trình nghiên cứu, những phát minh của các nhà khoa học trong việc khám phá nguồn năng lượng vô tận của thiên nhiên, phục vụ cho nhu cầu cuộc sống ngày càng cao của con người

3. Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng nhận xét, đánh giá sự việc, bước đầu làm quen với các phát minh khoa học.

B. Đồ dùng dạy & học:

1. Giáo viên:

  • Tranh ảnh các nhà bác học vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX..
  • Tư liệu tham khảo về cuộc đời và sự nghiệp các nhà bác học có tên tuổi trên thế giới: Darwin, G. Joule (Anh), D.I. Mendeleev, Lenz (Nga),  Ohm (Đức), Pierre Curie và Marie Curie, Louis Pasteur (Pháp)
  • Tư liệu giảng dạy lịch sử kinh tế, văn hóa ở trường PTTH (Phần Lịch sử thế giới, NXB Giáo Dục, HN, 1999.
  • Lê Phụng Hoàng (chủ biên), Lịch sử văn minh thế giới, Phần III, trang 194 – 198.

2. Học sinh:

  • Đọc trước SGK, chú ý thử trả lời các câu hỏi, sưu tập tư liệu liên quan đến bài giảng.

C. Tiến trình tổ chức dạy và học

I. Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ:

  • 1. Sự nghiệp thống nhất Đức, thống nhất Ý và nội chiến ở Mỹ mang tính chất của một cuộc cách mạng tư sản ?
  • 2. Qua tiến trình thống nhất Đức và Italia, nêu nhận xèt về phương thức tiến hành thống nhất đất nước giữa hai quốc gia này ?

II. Giảng bài mới:

1. Mở bài: Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, các nước tư bản Âu – Mỹ có những chuyển biến mạnh mẽ trong đời sống kinh tế – xã hội, bước sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa với những đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa đế quốc.

2. Các bước thực hiện bài học:

Hoạt động của thầy và trò

Nội dung bài

* Hoạt động 1: Hoạt động nhóm

- GV cho HS sinh hoạt nhóm trên cơ sở đã chuẩn bị bài, lần lượt trình bày các hiểu biết của học sinh về các lĩnh vực khoa học (có sử dụng tranh ảnh minh học do GV và HS chuẩn bị).  HS cử đại diện trình bày nhanh sự chẩn bị của mỗi nhóm trong tối đa 3 phút. GV chốt ý cho HS nắm bài.

Nhóm 1: Nêu tên các nhà khoa học và trình bày những thành tựu trong lĩnh vực vật lý? Ý nghĩa?

- Ohm: tìm ra quan hệ giữa cường độ và điện áp ở Berlin 1827.

- Lenxơ:  định luật về chiều của dòng điện cảm ứng .

- Pierre Curie: viện sĩ Viện hàn lâm khoa học Pari cùng với vợ nghiên cứu hiện tượng phóng xạ và phát minh ra các chất pôlôni và rađi. Marie Curie: nhà hóa học, giáo sư Sorbonne. Hai vợ chồng Quyri nhận giải Nobel 1903 về vật lý. Năm 1911, bà được giải Nobel về hóa học => người duy nhất được 2 giải Nobel thuộc hai lĩnh vực khác nhau.

- Rơn ghen: người đầu tiên được giải Nobel Vật lý.

Nhóm 2: Tên các nhà khoa học và những thành tựu trong lĩnh vực hóa và sinh? Ý nghĩa?

- Mendeleev: Bảng tuần hoàn có 108 nguyên tố nhưng lúc đầu  ông chỉ sắp xếp có 62 nguyên tố, và sắp xếp chúng tùy theo khối lượng riêng. Như vậy còn những chỗ trống mà ông chưa tìm ra, các nhà hóa học sau đó sẽ bổ sung

- Darwin: con một thầy thuốc, sinh cùng ngày với A. Lincoln (12/ 2/1809) học ở Cambridge  các môn Latin, toán, thần học  để trở thành mục sư  => nổi tiếng với Thuyết tiến hóa và di truyền.

- Louis Pasteur : trong tác phẩm “Lý thuyết  mầm bệnh và những ứng dụng trong y học “chứng minh căn nguyên của các bệnh nhiễm trùng là những sinh vật nhỏ bé, mắt thường không thể nhìn thấy được”. Sau nhiều đêm thức trắng , ông tìm ra 1 loại vác xin (thuốc ngừa) khống chế bệnh dại. ông đã đến Nha Trang, lập viện Pasteur

Nhóm 3: Thành tựu kỹ thuật? Ý nghĩa?

- Một trong những điều kiện  dẫn đến sự chuyển biến  mạnh mẽ trong đời sống kinh tế – xã hội  và buớc sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa  của các nước tư bản Âu Mỹ là những thành tựu  về khoa học –kỹ thuật  xuất hiện vào cuối thế kỷ XIX .

- Sau khi phát hiện dòng điện, người ta đã biết biến điện năng thành cơ sở năng lượng của công nghiệp, và thành tựu  quan trọng đó là Gram (Bỉ) chế tạo máy phát điện (dinamo)

- Việc sử dụng máy phát điện  và động cơ điện  cho phép sản xuất  năng lượng điện lớn phục vụ cho công nghiệp. Trên cơ sở đó người ta có thể tận dụng năng lượng của dòng sông, than kém phẩm chất, than bùn tạo ra năng lượng tổng hợp – đó là dòng điện, để dễ dàng  chuyển qua dây dẫn, thuận tiện cho việc sử dụng

- Tuốcbin: gồm 2 bộ phận chủ yếu, một bộ phận phân phối cố định mà nhiệm vụ chính là tạo một hướng thích hợp cho  các dòng chất lưu  đi vào bánh xe; một hay nhiều bánh xe chuyển động có cánh mà nhiệm vụ là chuyển đổi năng lượng của chất lưu thành cơ năng.

- 27/8/1859, Drake là người đầu tiên khoan giếng  để tìm dầu hỏa, ông đã làm cho dầu phun lên ở Ti tutxvin (Pen xơn vây ni ơ) từ độ sâu 23 m.

Nobel (Thụy Điển) để lại 9.200.000 USD  cho  giải Nobel thuộc 5 lĩnh vực : hoà bình,  Văn học, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Y học.

Nhóm 4: Thành tựu GTVT và nông nghiệp? Ý nghĩa?

- Morse thực hiện những biểu diễn đầu tiên của máy điện báo năm 1837, những chữ cái, con số  được biểu thị bằng dấu chấm, vạch.

- Daimler và Benz (Đức) cùng phát minh ra động cơ đốt trong, Daimler đặt động cơ đó lên chiếc xe kéo à chiếc ô tô đầu tiên ra đời . Sau đó 2 gia đình D. và Benz cùng nhau hợp tác ,trở thành hảng ô tô nổi tiếng cả nước Đức, Châu Âu  và thế giới.

- Cho học sinh xem hình các trang trại ở Mỹ sử dụng máy móc nông nghiệp

* Hoạt động 2: Cá nhân

?? Những phát minh KHKT có ý nghĩa như thế nào với cuộc sống con người ?

- HS theo dõi SGK trả lời, GV chốt ý

- Giải thích về quá trình hình thành công ty độc quyền.

?? Nguyên nhân nào dẫn đến sự hình thành các tổ chức độc quyền?

 - Những tiến bộ kĩ thuật thúc đẩy sản xuất quy mô lớn phát triển => công ty độc quyền

?? Đặc trưng cơ bản nào xác định CNTB đã chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa ?

- Hình thành các công ty độc quyền

- GV hình thành khái niệm CNĐQ cho HS: Là giai đoạn phát triển thứ hai của CNTB, với đặc trưng cơ bản là công ty đôïc quyền của bọn tài phiệt thống trị xã hội.

1. Những thành tựu về KHKT cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

♦ Khoa học

- Vật lý:

+ Những phát minh về điện của Ohm, Jun, Michael Faraday, Lenz; thuyết điện tử của Thompson.

+ Những phát hiện về hiện tượng phóng xạ của Henri Becquerel, Pierre Curie và Marie Curie.

+ Phát hiện mới về cấu trúc vật chất của Ernest Rutherford.

+ Năm 1895 Rontgen phát minh ra tia X để chẩn đoán bệnh.

- Hóa học: định luật tuần hoàn của Mendeleev…

- Sinh học: Thuyết tiến hóa và di truyền của Darwin, phát hiện vi trùng và chế tạo vaccine chống bệnh chó dại của L. Pasteur…

 

=> Nâng cao sản xuất và phục vụ đới sống con người

♦  Kỹ thuật

- Những tiến bộ trong kỹ thuật luyện kim, chế tạo máy phát điện (dinamo)…

 

-  Năm 1903 hai anh em Wright (Mĩ) đã chế tạo ra máy bay đầu tiên, ngành hàng không ra đời.

 

- Dầu hỏa được khai thác để thắp sáng và cung cấp nhiên liệu cho giao thông vận tải, ngành công nghiệp hóa học ra đời.

 

 

- Xe ô tô dược sử dụng nhờ phát minh về động cơ đốt trong.

- Phát minh ra điện tín giúp liên lạc nhanh hơn.

 

 

- Nông nghiệp: sử dụng máy kéo, máy gặt, máy đập, phân bón hóa học,…nên năng suất tăng cao.

 

=> Kết luận: những tiến bộ về KH – KT trên đã làm thay đổi nền sản xuất TBCN, làm cho các nước tư bản tiến lên một bước mới.

 

2. Sự hình thành các tổ chức độc quyền.

♦  Nguyên nhân

- Những tiến bộ kỹ thuật cuối thế kỷ XIX làm cho sản xuất tăng, các nước Âu – Mĩ đẩy nhanh quá trình tích tụ tư bản.

- Kinh tế chuyển từ tự do cạnh tranh sang tổ chức độc quyền với nhiều hình thức (cartel, syndicat, t’rust..).

♦   Đặc điểm của CNĐQ

- Sự tập trung sản xuất dẫn đến sự ra đời của các công ty độc quyền (CNTB độc quyền)

- Tài chính: vài ngân hàng lớn khống chế hoạt động kinh doanh của cả nước hình thành nên tư bản tài chính.

- Xuất khẩu tư bản dưới nhiều hình thức.

- Một số Đế quốc còn có đặc điểm riêng:

+ Mĩ là sự hình thành các t’rust khổng lồ.

+ Anh là Đế quốc thực dân.

+ Pháp là Đế quốc cho vay nặng lãi.

=> Mâu thuẫn giữa các Đế quốc, giữa nhân dân thuộc địa với các Đế quốc.

  • Kết luận: Trong giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, các mâu thuẫn xã hội: giữa đế quốc với đế quốc, giữa đế quốc với thuộc địa, giữa tư sản với nhân dân lao động… ngày càng trở nên sâu sắc. Tình hình này dẫn đến nhiều cuộc đấu tranh giai cấp và cách mạng xã hội nhằm thủ tiêu ách áp bức, bóc lột, giải phóng nhân dân lao động.

III. Củng cố bài:  

  • Trình bày những thành tựu chủ yếu về KH-KT vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX và vai trò của nó ?
  • Vì sao các nước đế quốc tăng cường xâm chiếm và tranh chấp thuộc địa ?
  • Tại sao trong giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt ?

IV. Ôn tập và chuẩn bị bài:

  • Học hai câu hỏi trong sách giáo khoa, trang 173.
  • Đọc trước SGK bài 34 : “ Các nước đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ và …”
  • Sưu tập tư liệu, tranh ảnh liên quan đến bài học mới.

Trên đây là nội dung của giáo án Các nước tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, để xem nội dung các giáo án còn lại mời quý thầy cô đăng nhập và tải về máy.

Bên cạnh đó, thầy cô có thể xem thêm bài giảng tại đây:

Và xem thêm giáo án bài tiếp theo:

Đồng bộ tài khoản