Giáo án Lịch sử 10 bài 35: Các nước Anh, Pháp, Mỹ và sự bành trướng thuộc địa

Chia sẻ: Ngô Thị Hằng Thúy | Ngày: | 4 giáo án

0
1.852
lượt xem
29
download
Xem 4 giáo án khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Giáo án Lịch sử 10 bài 35: Các nước Anh, Pháp, Mỹ và sự bành trướng thuộc địa

Mô tả BST Giáo án Lịch sử 10 bài 35

Thư viện eLib giới thiệu bộ Giáo án Lịch sử 10 Các nước Anh, Pháp, Mỹ và sự bành trướng thuộc địa mới nhất và bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng của Bộ GD & ĐT. Các giáo án soạn chi tiết thiết kế các hoạt động cho học sinh dễ dàng thực hiện, phân bố nội dung giảng dạy chính yếu, phù hợp giúp cho học sinh biết các nét khái quát về tình hình kinh tế, chính trị của các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ hồi cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX; những nét chung và đặc điểm riêng. Mời quý thầy cô tải miễn phí về làm tư liệu tham khảo để soạn bài tốt hơn.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Giáo án Lịch sử 10 bài 35

GIÁO ÁN LỊCH SỬ 10

PHẦN BA. LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI

CHƯƠNG II - CÁC NƯỚC ÂU - MĨ (TỪ ĐẦU THẾ KỈ XIX ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XX)

BÀI 35: CÁC NƯỚC ANH, PHÁP, MỸ VÀ SỰ BÀNH TRƯỚNG THUỘC ĐỊA

 

A. Mục tiêu:

1. Kiến thức:

  • Giúp học sinh nắm vững những kiến thức khái quát về tình hình kinh tế chính trị của các nước Anh, Pháp, Đức, Mỹ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX; những nét chung và đặc điểm riêng. Đây cũng là thời kỳ các nước đế quốc đẩy mạnh xâm lược thuộc địa, phân chia lại thị trường thế giới làm cho mâu thuẫn giữa đế quốc với đế quốc và đế quốc với thuộc địa ngày càng gay gắt.

2. Tư tưởng, tình cảm:

  • Nâng cao nhận thức về bản chất của CNĐQ, ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệ hòa bình.

3. Kỹ năng:

  • Rèn luyện kỹ năng nhận xét, phân tích sự kiện lịch sử

B. Đồ dùng dạy & học:

1. Giáo viên:

  • Giáo trình lịch sử thế giới Cận đại, ĐHSP, 2003
  • Các bảng thống kê biểu thị sự thay đổi về sản lượng công nghiệp của Anh, Pháp, Đức
  • Sơ đồ sự thay đổi vị trí kinh tế của các nước đế quốc và thuộc địa của chúng đầu thế kỷ XX.

2. Học sinh:

  • Đọc trước SGK, chú ý thử trả lời các câu hỏi, sưu tập tư liệu liên quan đến bài giảng.

C. Tiến trình tổ chức dạy và học

I. Ổn định lớp và kiểm tra bài cũ:

  • 1. Trình bày những thành tựu chủ yếu về KH-KT vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX và vai trò của nó ?
  • 2. Vì sao các nước đế quốc tăng cường xâm chiếm và tranh chấp thuộc địa ?
  • 3. Tại sao trong giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt ?

II. Giảng bài mới:

1. Mở bài:

  • Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX là thời kỳphát triển mạnh mẽ của các nước tư bản tiên tiến Anh, Pháp, Đức, Mỹ. Việc đẩy mạnh xâm lược thuộc địa, phân chia lại thị trường thế giới làm cho mâu thuẫn giữa các nước đế quốc trở nên gay gắt.

2. Các bước thực hiện bài học

Hoạt động của thầy và trò

Nội dung bài

* Hoạt động 1: GV sử dụng bảng so sánh về sản lượng thép  của Anh, Mỹ, Đức để nhận xét về vai trò của Anh đối với công nghiệp thế giới.

?? Nguyên nhân làm tốc độ phát triển công nghiệp của Anh bị chậm lại?

- Vì tập trung vốn đầu tư sang thuộc địa (thu lời nhiều hơn đầu tư trong nước) => kỹ thuật trong nước lạc hậu.

- Tuy nhiên, Anh vẫn đứng đầu một số lĩnh vực vì:

+ Anh làm bá chủ mặt biển, đội thương thuyền có trọng tải lớn.

+ Lực lượng hải quân mạnh nhất, có mặt hầu hết ở các cảng trên thế giới.

- GV nêu vấn đề, HS đọc SGK, suy nghĩ trả lời.

?? Nguyên nhân xuất hiện các công ti độc quyền? :

?? Vì sao nông nghiệp Anh không phát triển? (Giá lương thực nhập từ châu Âu, Mỹ rất rẻ, giá của Anh mắc vì chế  độ thuế khóa)

* Hoạt động 2: GV cho HS thảo luận nhóm:

?? Vì sao Anh  tăng cường xâm lược, mở rộng hệ thống thuộc địa ở Phi, Á?

Vì:

* Mỹ-la-tinh thuộc Mỹ, Âu thuộc Đức

* Đây là nguồn dự trữ nhân công, nguyên liệu giá rẻ, thị trường tiêu thụ hàng hóa, không hề có những cuộc đình công, yêu sách chính trị…

?? Vì sao nói CNĐQ Anh mang tính chất thực dân?

- Vì: nó tồn tại trên cơ sở bóc lột một hệ thống thuộc địa bao la rộng lớn.

* Hoạt động 3: Toàn lớp và cá nhân

- GV đề nghị HS theo dõi SGK, lý giải nguyên nhân từ 1870, công nghiệp Pháp dần sa sút.

+ Hậu quả chiến tranh (bại trận, phải bồi thường chiến phí, cắt Alsace, Lorrain -> thiếu  nguyên liệu, nhiên liệu (than)

+ Chú trọng xuất cảng tư bản (cho các nước chậm tiến vay).

+ Nhân dân đói khổ => sức mua kém.

– Đã xuất hiện các công ty độc quyền nhưng xí nghiệp nhỏ vẫn chiếm 94%.

– Ngành ngân hàng tập trung cao: 5 ngân hàng lớn ở Pari nắm 2/3 tư bản của cả nước, chú trọng xuất cảng tư bản đứng thứ 2 dưới hình thức cho vay lãi 1908 cho vay 38 tỉ Frs, đầu tư sản xuất 9,5 tỉ Frs.

- 1870: Anh 15 tỉ  Fr.,Pháp 10, 12 tỉ Fr - 1900: Anh 50 tỉ Fr, Pháp 25 tỉ Fr. 1914: Pháp: 60 tỉ Fr, cho Nga vay: 30 tỉ, còn lại cho Thổ, Cận đông, Tây Âu, Mỹ-la-tinh vay, 2,3 tỉ đưa vào thuộc địa.

?? Vì sao nói chủ ngihã đế quốc Pháp là chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi?

- HS dựa vào kiến thức vừa học trả lời, GV chốt ý.

* Hoạt động 4: Toàn lớp và cá nhân

?? Nguyên nhân tốc độ pháùt triển  công nghiệp  của Đức tăng nhanh?

- HS dựa vào kiến thức đã học trả lời: Sau 1871, kinh tế Đức phát triển nhanh vì:

- Thống nhất thị trường.

- Được bồi thường chiến phí và chiếm vùng Alsace, Lorraine của Pháp, có nhiều quặng than, sắt.

- Ứng dụng nhanh khoa học – kĩ thuật.

?? Những thành tựu của nền công nghiệp  Đức?

- Kỹ nghệ điện, hóa chất có nhiều thành tựu: từ 1890 -1900, sản lượng công nghiệp tăng 163%, đứng đầu châu Âu.

- GV giải thích: Thế nào là:

+ Cartel ? Cùng ấn định giá cả, phân công sx....

 + Syndicat?: Việc bán hàng hóa, mua nguyên liệu do một ban quản trị thống nhất đảm nhiệm 

?? Vì sao nước Đức tích cực chạy đua vũ trang đòi chia lại thế giới?

- Giải thích: Thuộc địa Đức ít vì: mối quan tâm hàng đầu của Bismarck là bành trướng thế lực của đế chế Đức ở châu Âu, sợ bị lôi cuốn vào cuộc tìm kiếm thuộc địa được khởi xướng bởi những người buôn bán vũ khí, nhà thám hiểm , công nghiệp phát triển trễ.

- Chủ nghĩa Đại Đức “không thể chối cãi được rằng chúng ta là những chiến sĩ giỏi nhất thế giới, là một dân tộc có khả năng nhất trong tất cả lãnh vực của tri thức và nghệ thuật. Chúng ta là những nhà chinh phục giỏi nhất ,những nhà hàng hải giỏi nhất, và cũng là những nhà buôn giỏi nhất”.

?? Vì sao nói Đức là nước đế quốc mang tính quân phiệt hiếu chiến ?

– Đế quốc trẻ do bọn quân phiệt cai trị, công khai đòi dùng vũ lực chia lại thế giới.

* Hoạt động 5: Toàn lớp và cá nhân

- GV nêu câu hỏi kiểm tra kiến thức cũ:

?? Nguyên nhân phát triển mạnh của kinh tế Mỹ cuối thế kỉ XIX?

+ Rockfeller: 26 tuổi (1865) giám đốc 1 nghiệp đoàn dầu hỏa vốn 100.000 USD à 1899: lãi hàng năm của trust dầu hỏa  lên đến 57 triệu USD

- Atlanta: nhiều công viên, dinh thự, bãi biển… treo bảng: “ Ở đây cấm chó và người da đen “ (cho HS xem hình đảng 3 K)

* Hoạt động 6: Toàn lớp và cá nhân       

– Từ thế kỉ 20, Mỹ bắt đầu chiếm thuộc địa.

- GV sử dụng bản đồ xác định các vùng  đất được sát nhập vào nước Mỹ thế kỉ XIX.

- GV giảng giải: Chính sách đối ngoại của Mỹ “big stick”, “hãy nói nhỏ nhẹ và mang theo cây gậy lớn”.

- Dùng áp lực ngoại giao  tạo điều kiện cho Mỹ đầu tư vốn vào nước khác à 1 nhóm tư bản Mỹ được chấp nhận vào consortium lúc đầu chỉ có người Âu, được thành lập để xây dựng đường sắt Trung Quốc.

?? Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc Mỹ?

- GV giải thích khái niệm “Chủ nghĩa đế quốc thực dân mới”

?? Sự phát triển của CNĐQ Anh, Pháp, Đức, Mỹ có điểm gì nổi bật? Hậu quả?

– Cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20, sự đổi ngôi giữa các nước Mỹ, Anh, Đức, Pháp là biểu hiện tiêu biểu của quy luật phát triển không đều của CNTB ở thời kì đế quốc chủ nghĩa.

- Hậu quả: chiến tranh đế quốc tranh giành thuộc địa, thị trường.

I. Anh và Pháp cuối thế kỷ XI - đầu thế kỷ XX

1. Anh

a. Tình hình kinh tế

- Cuối thập niên 1870, công nghiệp Anh giảm sút, bị Mỹ và Đức vượt qua.

- Nông nghiệp khủng hoảng trầm trọng.

→ Anh mất dần địa vị là “công xưởng của thế giới”

- Tuy nhiên Anh vẫn chiếm ưu thế về tài chính, xuất khẩu tư bản, hải quân và thuộc địa.

b. Tình hình chính trị

- Thể chế quân chủ lập hiến với chế độ hai đảng: Tự Do và Bảo Thủ.

- Tăng cường mở rộng thuộc địa sang Châu Á và Châu Phi (đầu thế kỷ XX, thuộc địa Anh chiếm ¼ diện tích trái đất và ¼ dân số thế giới).

→ Anh là nước Đế quốc thực dân.

 

2 . Pháp

 

a. Tình hình kinh tế

 

- Công nghiệp: Cuối thế kỷ XIX, công nghiệp Pháp tụt xuống hàng thứ tư thế giới, nhiều công ty độc quyền hình thành chi phối nền kinh tế đất nước.

 

 - Nông nghiệp: có vai trò quan trọng trong nền kinh tế.

 

- Pháp chú trọng xuất cảng tư bản sang các nước khác dưới hình thức cho vay lãi nặng.

 

b. Tình hình chính trị

 

- Chế độ cộng hòa, nền CH thứ ba thường xuyên bị khủng hoảng.

 

- Ráo riết chạy đua vũ trang, đẩy mạnh xâm lược thuộc địa (thuộc địa Pháp đứng thứ hai thế giới với 11 triệu km2 và 55,5 triệu dân).

 

=> Pháp là nước Đế quốc cho vay nặng lãi.

 

 

I. Đức và Mỹ

 

 

1. Đức

 

a. Tình hình kinh tế

 

 - Công nghiệp: năm 1900 dẫn đầu Châu Âu, thứ hai thế giới (sau Mỹ). Các tổ chức độc quyền sớm hình thành (Cartel, Syndicat…).

 

- Nông nghiệp: chậm phát triển

 

b. Tình hình chính trị

- Đối nội: theo chế độ quân chủ lập hiến, gồm 22 bang và 3 thành phố tự do.

 

- Đối ngoại: tích cực chạy đua vũ trang, công khai đòi chia lại thị trường và thuộc địa thế giới.

 

=> CNĐQ Đức mang tính quân phiệt hiếu chiến.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Nước Mỹ

 

a. Tình hình kinh tế

 

- Cuối thế kỷ XIX kinh tế Mỹ phát triển nhảy vọt từ thứ tư lên vị trí đứng đầu thế giới.

 

- Nông nghiệp: trở thành vựa lúa và nơi cung cấp lương thực cho châu Âu.

 

- Quá trình tập trung sản xuất dẫn đến sự ra đời của các công ty độc quyền (trust) chi phối đời sống kinh tế, chính trị của đất nước. Có thế lực nhất là tập đoàn tư bản thép Morgan và tập đoàn dầu lửa Rockfeller.

 

b. Tình hình chính trị

 

- Đối nội: hai đảng tư sản là Dân chủ và Cộng hòa thay nhau cầm quyền, bảo vệ lợi ích của giai cấp tư sản. Đời sống của người lao động, đặc biệt là người da đen hết sức khổ sở.

 

- Đối ngoại: Đẩy mạnh xâm lược thuộc địa, can thiệp vào Mỹ latinh với chính sách “cây gậy và củ cà rốt”, gây chiến tranh với nhiều nước Châu Á và Châu Phi.

 

 

  • Kết luận: Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, các nước tư bản trên bước đường chuyển sang chủ nghĩa đế quốc với những đặc điểm chung và riêng, đã gây ra nhiều cuộc chiến tranh, xung đột lẫn nhau để tranh giành thuộc địa thị trường là nguồn gốc dẫn đến chiến tranh thế giới.

III. Củng cố bài:  

  • Tiết 44:
    •   1. Vì sao nói CNĐQ Anh “mang tính chất thực dân” và CNĐQ Pháp là “CNĐQ cho vay lãi”?
    •   2.  Em có nhận xét gì về tình hình kinh tế của Anh và Pháp cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX?
  • Tiết 45:
    • 3. Những nét lớn về tình hình kinh tế, chính trị nước Đức cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX ?
    • 4. Đặc điểm tình hình kinh tế, chính trị của nước Mỹ cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX ?

IV. Ôn tập và chuẩn bị bài:

  • Tiết 44: Học hai câu hỏi trong sách giáo khoa, trang 177.
  • Tiết 45: Học hai câu hỏi trong sách giáo khoa, trang 182.
  • Đọc trước SGK bài 36 : “ Sự hình thành và phát triển của phong trào công nhân”
  • Sưu tập tư liệu, tranh ảnh liên quan đến bài học mới.

Mời quý thầy cô xem nội dung chi tiết của giáo án Các nước Anh, Pháp, Mỹ và sự bành trướng thuộc địa và các giáo án còn lại bằng cách đăng nhập tài khoản trên trang thư viện elib sau đó tải miễn phí BST giáo án về máy.

Ngoài ra, quý thầy cô có thể xem thêm bài giảng tại đây:

Và xem thêm giáo án bài tiếp theo:

Đồng bộ tài khoản