Giáo án Lịch sử 11 bài 15: Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ (1918 - 1939)

Chia sẻ: Nguyễn Thị Mỹ Ngọc | Ngày: | 4 giáo án

0
2.187
lượt xem
20
download
Xem 4 giáo án khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Giáo án Lịch sử 11 bài 15: Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ (1918 - 1939)

Mô tả BST Giáo án Lịch sử 11 bài 15

Để có thêm tài liệu tham khảo cho quý thầy cô khi soạn giáo án, TailLieu.VN giới thiệu Bộ sưu tập Giáo án Lịch sử Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ (1918 - 1939). Bộ sưu tập gồm nhiều giáo án, được tổng hợp từ các trường có tiếng trong cả nước sẽ giúp quý thầy cô hướng dẫn học sinh biết được phong trào Ngũ tứ và sự mở đầu thời kì cách mạng dân chủ tư sản mới ở Trung Quốc. Những diễn biến chính của cách mạng Trung Quốc trong các thập niên 20, 30 của thế kỉ XX. Chúng tôi hi vọng, bộ giáo án này sẽ giúp ích cho việc soạn giảng của quý thầy cô.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Giáo án Lịch sử 11 bài 15

GIÁO ÁN LỊCH SỬ 11

PHẦN HAI. LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI

CHƯƠNG 3. CÁC NƯỚC CHÂU Á GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 - 1939)

BÀI 15. PHONG TRÀO CÁCH MẠNG Ở TRUNG QUỐC VÀ ẤN ĐỘ (1918 - 1939)

 

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần:
    • Nắm được nét chính của phong trào Ngũ Tứ và nét chính của phong trào cách mạng trong giai đoạn tiếp (thập niên 20 và 30 của thế kỉ XIX)
    • Thấy được nét chính của phong trào cách mạng Ấn Độ.

2. Tư tưởng

  • Bồi dưỡng nhận thức đúng đắn về tính tết yếu của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc của các dân tộc bị áp bức giành độc lập.
  • Nhận thức sự mất mát, sự hy sinh, khó khăn và gian khổ của các dân tộc trên con đường đấu tranh giành độc lập. Từ đó hiểu được giá trị vĩnh hằng của chân lý: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.

3. Kỹ năng

  • Rèn luyện kỹ năng phân tích tư liệu. Từ đó hiểu được bản chất, ý nghĩa của sự kiện lịch sử.
  • Rèn luyện kỹ năng so sánh, đối chiếu để hiểu được đặc điểm và bản chất của sự kiện.

II. Chuẩn bị bài

  • Ảnh và tư liệu giới thiệu tiểu sử của Mao Trạch Đông, M.Ganđi.
  • Đoạn trích “Cương lĩnh của Đảng Cộng sản Trung Quốc” (tháng 7/1922).
  • Tư tưởng của M.Ganđi.

III. Tiến trình bài học

1. Kiểm tra bài cũ

  • Câu 1. Nêu ngắn gọn các giai đoạn phát triển của Nhật Bản trong những năm 1918 - 1939 ?
  • Câu 2. Quá trình quân phiệt hóa diễn ra ở Nhật Bản như thế nào? Nét khác với Đức.

2. Giới thiệu bài mới

  • Sau khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, thắng lợi của Cách mạng tháng Mười đã có ảnh hưởng sâu sắc tới cục diện thế giới. Từ năm 1918 kéo dài suốt 20 năm đến Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, châu Á đã có những biến chuyển to lớn về kinh tế, chính trị, xã hội. Những điều đó đã khiến cuộc đấu tranh giành độc lập ở đây cũng có những bước phát triển mới, ta tìm hiểu điều này qua phong trào cách mạng ở Trung Quốc, Ấn Độ, hai nước lớn ở châu Á và cũng chính là nội dung chính của bài này.

3. Tổ chức các hoạt động dạy học trên lớp:

Hoạt động của GV và HS

Kiến thức HS cần nắm

* Hoạt động 1:

- GV nêu câu hỏi gợi ý HS nhớ lại những kiến thức về lịch sử Trung Quốc thời phong kiến cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX: Em giới thiệu những hiểu biết của mình về Trung Quốc trong giai đoạn cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX.

- GV gợi mở, dẫn dắt để tạo không khí sôi nổi qua các hình ảnh: Triều đại cuối cùng, Nhân vật Phổ Nghi, Tôn Trung Sơn, Viên Thế Khải, Bức ảnh “Chiếc bánh ga tô bị cắt...”, Mâu thuẫn cơ bản trong xã hội, Nhiệm vụ cách mạng của Trung Quốc,...

- HS: Tự đọc SGK để suy nghĩ và trả lời câu hỏi sau: Nét chính của phong trào “Ngũ Tứ” (nguyên nhân, lực lượng tham gia, địa bàn, mục đích)?

- HS trả lời, GV nhận xét và chốt ý.

- GV: Nét mới và ý nghĩa của phong trào này?

- HS trả lời, tranh luận bổ sung rồi GV chốt lại.

+ Nét mới đó là lực lượng giai cấp công nhân tham gia với vai trò nòng cốt (trưởng thành và trở thành lực lượng chính trị độc lập)

+ Đó là mục tiêu đấu tranh chống đế quốc và phong kiến. Không chỉ dừng lại chống phong kiến như cuộc cách mạng Tân Hợi năm 1911 (Đánh đổ triều đình Mãn Thanh).

- GV: Từ sau phong trào Ngũ Tứ, cách mạng Trung Quốc đã có những chuyển biến sâu sắc, điều đó được thể hiện qua các sự kiện nào?

 

* Hoạt động 2: Làm việc nhóm

- GV: Từ sau khi Đảng Cộng sản Trung Quốc thành lập, tiến trình lịch sử cách mạng Trung Quốc gắn liền với các cuộc nội chiến (giữa lực lượng cộng sản với lực lượng Quốc dân Đảng). Trong quá trình này, lực lượng cách mạng do Đảng Cộng sản lãnh đạo đã trải qua những cuộc đấu tranh vô cùng khó khăn gian khổ nhưng đã dần lớn mạnh, trưởng thành và tiến tới giành thắng lợi. Trong những năm 1924 - 1927, cuộc nội chiến lần thứ nhất đã diễn ra mà đỉnh cao là cuộc chiến tranh Bắc phạt (1926 - 1927) và cuộc nội chiến lần thứ hai (còn gọi là nội chiến Quốc cộng) (1927 - 1937).

 

* Hoạt động 3:

- GV nêu câu hỏi: Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, nguyên nhân nào đưa đến cuộc đấu tranh chống thực dân Anh ở Ấn Độ ngày dâng cao?

- HS trả lời

- GV: Tại sao Đảng Quốc đại chủ trương đấu tranh bằng hòa bình?

+ Xuất phát từ tư tưởng của M.Gan-đi, gia đình ông theo Ấn Độ giáo. Giáo lý của phái được xây dựng trên hai nguyên tắc chủ yếu:

+ Ahimsa: Tránh làm điều ác, kiêng ăn thịt, tránh sát hại sinh linh

+ Satiagiaha: Kiên trì chân lý, kiên trì tin tưởng, không dao động và mất lòng tin sẽ thực hiện mong muốn.

I. Phong trào cách mạng ở Trung Quốc (1919-1939)

1. Phong trào Ngũ Tứ và sự thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc.

- Ngày 4/5/1919, đã nổ ra cuộc biểu tình của 3000 học sinh, sinh viên yêu nước Bắc Kinh nhằm phản đối âm mưu xâu xé, nô dịch TQ của các nước đế quốc.

- Phong trào nhanh chóng lan rộng trong cả nước, lôi cuốn đông đảo các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là giai cấp công nhân. Cuộc vận động lớn này được gọi là Phong trào Ngũ Tứ.

- Ý nghĩa lịch sử:

+ Phong trào có ý nghĩa to lớn trong lịch sử TQ, mở đầu cao trào chống đế quốc, chống phong kiến ở TQ.

+ Đánh dấu bước chuyển từ cách mạng DCTS kiểu cũ sang cách mạng DCTS kiểu mới. Giai cấp công nhân TQ bước lên vũ đài chính trị với tư cách một lực lượng cách mạng độc lập và dần lãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng của nhân dân TQ.

- Sự thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc:

- Sau Phong trào Ngũ Tứ việc truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin phát triển nhanh chóng.

+ Tháng 7/1921: Từ một số nhóm cộng sản, Đảng Cộng sản ra đời, đánh dấu bước ngoặt quan trọng của cách mạng TQ.

 

2. Chiến tranh Bắc Phạt (1926 - 1927) và nội chiến Quốc - Cộng (1927 - 1937)

a. Chiến tranh Bắc Phạt (1926 - 1927)

- 1926 – 1927, ĐCS hợp tác với QDĐ tiến hành cuộc chiến tranh cách mạng nhằm đánh đổ các tập đoàn quân phiệt Bắc Dương ð Chiến tranh Bắc Phạt.

- Ngày 12/4/1927: Tưởng Giới Thạch tiến hành chính biến ở Thượng Hải, tàn sát đẫm máu các đảng viên Cộng sản, công khai chống phá cách mạng ở nhiều địa phương khác và thành lập chính phủ của giai cấp tư sản – địa chủ tại Nam Kinh. Chiến tranh Bắc Phạt kết thúc.

b. Nội chiến Quốc - Cộng (1927 - 1937)

-  1927 – 1937, đã diễn ra cuộc nội chiến Quốc – Cộng. Trong cuộc càn quét lần thứ 5 (1934 – 1935) của QDĐ, các lực lượng cách mạng bị tổn thất nặng nề.

- Để bảo toàn lực lượng, tháng 10/11934, Hồng quân công nông phải tiến hành cuộcc phá vây, tiến lên phía Bắc – được gọi là vuộc Vạn lý trường chinh. Tại hội nghị Tuân Nghĩa (1/1935) trên đường trường chinh, Mao Trạch Đông trở thành người lãnh đạo ĐCS TQ.

- Tháng 7/1937: Nhật Bản xâm lược TQ. Trước sức ép đấu tranh của nhân dân,  QDĐ buộc phải hợp tác với ĐCS, thành lập mặt trận dân tộc thống nhất chống Nhật, cách mạng TQ chuyển sang thời kì kháng chiến chống Nhật.

II. Phong trào độc lập dân tộc ở Ấn Độ (1918 - 1939)

 

1. Trong những năm sau Chiến tranh thế giới thứ nhất (1918 - 1929)

- Những hậu quả nặng nề của Chiến tranh thế giới thứ nhất và chính sách tăng cường ách áp bức, bóc lột của thực dân Anh đã làm dấy lên một cao trào chống Anh trong những năm 1918 – 1922 ở Ấn Độ.

- Nét nổi bật của cao trào là hình thức đấu tranh diễn ra phong phú, với sự tham gia của đông đảo các tầng lớp nhân dân và dưới sự lãnh đạo của Đảng Quốc đại, đứng đầu là lãnh tụ có uy tín lớn M.Ganđi.

- Chính sách bất bạo động, bất hợp tác – không sử dụng đấu tranh bạo lực, chỉ biểu tình, bãi công, bãi khóa, tẩy chay hàng hóa Anh,… 

- Sự phát triển của phong trào công nhân è cuối 1925, Đảng Cộng sản Ấn Độ được thành lập.

 

2. Phong trào độc lập dân tộc trong những năm 1929 – 1939.

- Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933, đã làm bùng lên làn sóng đấu tranh mới của nhân dân Ấn Độ.

- Phong trào kéo dài trong suốt những năm 30, với sự kiện đầu năm 1930,  Ganđi phát động cuộc hành trình dài 300 km – “đun nước biển lấy muối” để chống độc quyền muối của thực dân Anh. Mặt trần thống nhất của các lực luợng chính trị Ấn Độ đã hình thành trên thực tế.

- Từ 9/1939, Ấn Độ lại bị lôi cuốn vào cuộc CTTG thứ II, phong trào cách mạng Ấn Độ chuyển sang giai đoạn mới.

 

Trên đây là một phần nội dung của giáo án bài Phong trào cách mạng ở Trung Quốc và Ấn Độ (1918 - 1939) để xem hết nội dung của giáo án và các giáo án còn lại trong BST, quý thầy cô vui lòng đăng nhập và download về máy.

Ngoài ra, để tiện trong việc giảng dạy quý thầy cô có thể xem thêm bài giảng:

Và xem thêm giáo án bài tiếp theo:

Đồng bộ tài khoản