Giáo án Ngữ văn 10 tuần 10: Ca dao hài hước

Chia sẻ: Võ Thị Bình | Ngày: | 8 giáo án

0
1.623
lượt xem
68
download
Xem 8 giáo án khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Giáo án Ngữ văn 10 tuần 10: Ca dao hài hước

Mô tả BST Giáo án Ngữ văn 10 bài Ca dao hài hước

Nhằm làm phong phú tài liệu tham khảo cho các thầy cô giáo trong việc soạn giáo án, Thư viện eLib trân trọng giới thiệu Bộ Giáo án Ngữ văn 10 Ca dao hài hước. Đây là bộ sưu tập các bài soạn hay của các giáo viên có nhiều năm giảng dạy. Các kiến được trình bày ngắn gọn giúp các em học sinh dễ nắm được tiếng cười lạc quan trong ca dao qua nghệ thuật hóm hỉnh của người dân. Qua đó, rèn luyện kĩ năng tiếp cận và phân tích ca dao. Các giáo án trong bộ sưu tập này được soạn theo chương trình chuẩn kiến thức, kỹ năng và đảm bảo các yêu cầu của Bộ GD&ĐT đề ra. Do đó, quý thầy cô có thể yên tâm khi tham khảo nguồn tài liệu của chúng tôi. Thư viện eLib rất mong bộ sưu tập này sẽ hữu ích cho việc soạn giảng của các thầy cô giáo.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Giáo án Ngữ văn 10 bài Ca dao hài hước

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 10

CA DAO HÀI HƯỚC

 

A. Mục tiêu bài học:

1. Kiến thức: 

  • Cảm nhận được tiếng cười lạc quan trong ca dao qua nghệ thuật trào lộng thông minh, hóm hỉnh của người bình dân cho dù cuộc sống còn nhiều vất vả, lo toan .

2. Kĩ năng

  • Rèn kĩ năng tự đọc, tự học có hướng dẫn.

3. Thái độ:

  • Có thái độ trân trọng và yêu mến tâm hồn lạc quan yêu đời qua tiếng cười của nhân dân lao động trong ca dao hài hước..

 B. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1. Chuẩn bị của Giáo viên:

  • SGK - SGV - Giáo án

2. Chuẩn bị của học sinh:

  • SGK - vở soạn -  Vở ghi   

C. Tiến trình lên lớp

1. Kiểm tra bài cũ:  

  • Câu hỏi: Nêu những đặc điểm khác biệt của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết?

2. Bài mới:

Hoạt động của GV và HS

Yêu cầu cần đạt

Gv hướng dẫn hs đọc và nhận xét kết quả.

Bài 1: Giọng vui tươi, dí dỏm, mang hình thức đối đáp.

 Bài 2, 3, 4: Giọng vui, dí dỏm, chế giễu, nhấn mạnh các từ: làm trai, chồng em, chồng yêu và các động từ.

- Cả 4 bài ca dao đều thuộc loại ca dao hài hước nhưng có thể phân loại cụ thể ntn?

? Bài ca dao số 1 được viết theo hình thức nào?

? Cách nói của chàng trai về lễ vật dẫn cưới có gì đặc biệt?

? Em có nhận xét gì về chàng trai?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

? Em thấy gì về gia cảnh và con người của chàng trai? Liên hệ với một số bài ca dao có cùng chủ đề?

 

 

? Em hiểu gì về nghĩa của từ “sang” trong lời đánh giá của cô gái về lễ vật dẫn cưới của chàng trai?

 

 

 

 

 

Lễ vật “một nhà khoai lang” vừa khá lớn lại vừa thật bình dị mà khác thường của lề vật thách cưới của gia đình cô gái làm bật lên tiếng cười.

? Lời giải thích của cô gái về việc sử dụng lễ vật thách cưới ?

 

 

 

 

 

 

 

? Qua lời giải thích của cô gái em có nhận xét gì?

 

 

 

? Nhận xét ý nghĩa, nghệ thuật của bài ca dao?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

?  Nêu cảm nhận về tiếng cười của người lao động trong cảnh nghèo? (họ cười điều gì? cười ai? ý nghĩa của tiếng cười?)

 

 

 

 

? Lẽ thường làm trai phải là người ntn?

 

 

 

 

? Hình ảnh phóng đại trong câu ca dao thứ 2 là gì?

 

 

 

? Ý nghĩa của bài ca dao?

 

 

 

 

? Khái quát chung về những biện pháp nghệ thuật của bài ca dao trên?

- Tìm một vài bài ca dao có cùng môtíp mở đầu như bài ca dao số 2?

        

 

 

 

- ý nghĩa của các bài ca dao hài hước ?

I. Hướng dẫn đọc và tìm hiểu loại:

1. Đọc.

2. Tìm hiểu tiểu loại:

- Bài 1: Ca dao hài hước tự trào (tự cười mình).

 → Mục đích: mua vui, biểu hiện tinh thần lạc quan.

- Bài 2, 3, 4: Ca dao hài hước châm biếm, phê phán.

 → Mục đích: mua vui, châm biếm, phê phán cái xấu.

II. Tìm hiểu văn bản:

1. Bài 1:

- Viết theo thể đối đáp giữa chàng trai và cô gái (2nv trữ tình).

*Lời chàng trai về lễ vật dẫn cưới:

+ Cách nói khoa trương, phóng đại: Dẫn voi- dẫn trâu- dẫn bò → lễ vật sang trọng.

+ Cách nói giả định: “toan dẫn” → là cách nói thường gặp trong lời nói tưởng tượng về các lễ vật sang trọng, linh đình của các chàng trai nghèo đang yêu ngày xưa.

+ Cách nói đối lập:

          Dẫn voi  ><  Sợ quốc cấm.

          Dẫn trâu ><  Sợ họ máu hàn.

          Dẫn bò   ><   Sợ họ nhà nàng co gân.

 → Chàng trai là người cẩn thận, biết quan tâm và tôn trọng gia tộc nhà cô gái. Đồng thời, chàng còn là người khéo léo, có lí, có tình, dễ tạo được sự cảm thông của mọi người và nhất là của cô gái.

+ Cách nói giảm dần: voi → trâu → bò → chuột.

 → Tiếng cười bật lên, vì:

+ Lễ vật của anh “sang trọng”, khác thường quá, cũng là loài “thú bốn chân” ngang tầm với voi, trâu, bò.

+ Chàng trai khéo nói quá.

 → Gia cảnh thực của chàng trai: rất nghèo.

 Tính cách của chàng trai: cẩn thận, chu đáo, khéo léo, dí dỏm, ưa trào lộng.

* Lời cô gái:

- Lời đánh giá về lễ vật dẫn cưới của chàng trai:

   Sang → có giá trị cao.

           ( đàng hoàng, lịch sự.

 → Tấm lòng bao dung của cô gái cùng chung cảnh ngộ với chàng trai.

- Cách nói về lễ vật thách cưới:

+ Cách nói đối lập:

Người ta   ><   Nhà em

Thách lợn, gà.  Thách một nhà khoai lang.    "số lượng  bằng một nhà.         

  cả nhà, cả họ nhà khoai lang (củ to, củ nhỏ, củ rím, củ hà,...)

- Lời giải thích của cô gái về việc sử dụng lễ vật thách cưới:

      Củ to - mời làng.

      Củ nhỏ - họ hàng ăn chơi.

      Củ mẻ - con trẻ ăn chơi.

      Củ rím, củ hà - lợn, gà ăn.

 → Sự đảm đang, tháo vát, tình cảm đậm đà của cô gái nghèo với họ hàng, gia đình, làng xóm.

 → Cuộc sống sinh hoạt hoà thuận, nghĩa tình trong nhà ngoài xóm của nhân dân lao động.

 → Là lời thách cưới khác thường, vô tư, thanh thản, tràn đầy lòng lạc quan yêu đời.

 Tiểu kết:

 - Bài ca dao trên là tiếng cười tự trào về cảnh nghèo của người lao động.

- ý nghĩa :

+ Thể hiện tinh thần lạc quan, yêu đời, vượt lên cuộc sống khốn khó.

+ Triết lí nhân sinh đẹp: đặt tình nghĩa cao hơn của cải.

- Nghệ thuật gây cười:

+ Cách nói khoa trương, phóng đại.

+ Cách nói giảm dần.

+ Cách nói đối lập.

+ Sử dụng chi tiết, hình ảnh hài hước.

2. Bài ca dao số 2 

a. Bài 2:

- Mở đầu bằng mô típ quen thuộc: Làm trai cho đáng nên trai.

- Đối lập:        Câu 1         <      Câu 2

                 Lẽ thường       ><  Sự thật về anh                           

                                          chàng trong bài ca            

                                         dao này

- Lẽ thường: Làm trai phải có sức trai khoẻ mạnh, giữ vai trò trụ cột trong gia đình, là chỗ dựa vững chắc cho vợ con, phải là “Xuống đông đông tĩnh, lên đoài đoài yên”, “Phú Xuân đã trải, Đồng Nai đã từng”,...

- Hình ảnh phóng đại, đối lập:

 Khom lưng chống gối   ><  Gánh đôi hạt vừng → Tư thế rất cố gắng, ra sức. Công việc quá bé nhỏ cố hết sức.                               

 → Tiếng cười bật lên giòn giã.

} Tiểu kết: Bài ca dao châm biếm, phê phán những anh chàng yếu đuối, ko đáng sức trai, vô tích sự.

III. Tổng kết bài học:

Nghệ thuật của ca dao hài hước:

- Biện pháp tu từ: phóng đại, tương phản, đối lập.

- Hư cấu tài tình, khắc họa nhân vật bằng những chi tiết nghệ thuật đặc sắc, có giá trị khái quát cao.

- Ngôn ngữ giản dị mà hàm chứa ý nghĩa sâu sắc.

Là tiếng cười phê phán trong nội bộ nhân dân.

- Mục đích: nhắc nhở nhau tránh những thói hư tật xấu mà con người thường mắc phải.

- Thái độ của tác giả dân gian: nhẹ nhàng, thân tình, mang tính giáo dục sâu sắc.

 

3. Dặn dò:  

  • Những biện pháp nghệ thuật mà ca dao hài hước thường sử dụng là gì?
  • Hs đọc và học phần ghi nhớ(sgk).

4. Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà

  • Học thuộc các bài ca dao hài hước 1,2,3,4
  • Nắm được nghệ thuật tự trào bài 1, nghệ thuật trào lộng trong bài 2,3,4
  • Đọc và soạn bài “Lời tiễn dặn” Theo hệ thống câu hỏi trong SGK

Trên đây là nội dung của một trong các giáo án bài Ca dao hài hước để xem nội dung của các giáo án còn lại trong BST, quý thầy cô vui lòng đăng nhập và download về máy.

Ngoài ra, để tiện trong việc giảng dạy quý thầy cô có thể xem thêm bài giảng:

Và xem thêm bài giảng dưới đây để chuẩn bị cho bài tiếp theo:

Chú quý thầy cô có thêm nhiều tài liệu hay và xây dựng thêm nhiều giáo án mới khoa học và thú vị hơn nữa.

Đồng bộ tài khoản