Giáo án Ngữ văn 11 tuần 30 bài: Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác - Tổng hợp giáo án hay nhất

Chia sẻ: Nguyễn Đình Vinh | Ngày: | 10 giáo án

0
916
lượt xem
18
download
Xem 10 giáo án khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THPT để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Giáo án Ngữ văn 11 tuần 30 bài: Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác - Tổng hợp giáo án hay nhất

Mô tả BST Giáo án Ngữ văn 11 bài Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác - Tổng hợp giáo án hay nhất

Các giáo án cần phải chuẩn kiến thức và kỹ năng theo yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhưng một giáo án sáng tạo vẫn giúp các em học sinh thích thú hơn. Thư viện eLib trân trọng gửi tới các quý thầy cô bộ Giáo án Ngữ văn 11 Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác - Tổng hợp giáo án hay nhất để tham khảo. Giáo án này được trình bày một cách rõ ràng, chi tiết sẽ giúp các em học sinh dễ dàng hiểu được những đóng góp quan trọng của Các Mác đối với lịch sử nhân loại và rèn kỹ năng đọc hiểu, nắm được nghệ thuật lập luận của Ăng ghen; giáo dục thái độ biết ơn và trân trọng những thành quả CM mà các bậc tiền bối đã đặt ra. Chúng tôi hi vọng, bộ giáo án này sẽ giúp các em học sinh lĩnh hội kiến thức tốt hơn.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST

Tóm tắt Giáo án Ngữ văn 11 bài Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác - Tổng hợp giáo án hay nhất

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 11

BA CỐNG HIẾN VĨ ĐẠI CỦA CÁC MÁC

 

A. Mục tiêu.

  • Giúp học sinh nhận thức được những nội dung và tầm vóc ba cống hiến vĩ đại của Các Mác đối với lịch sử tư tưởng nhân loại.
  • Hiểu được tình cảm thương tiếc vô hạn của Ăng-ghen đối với Các Mác.
  • Hiểu được nghệ thuật so sánh tầng bậc để là tăng sức mạnh và sự chặt chẽ của lập luận trong bài viết.

B. Phương tiện dạy học

  • Sách giáo khoa Ngữ văn 11 nâng cao, tập 2 – NXBGD
  • Sách giáo viên 11 nâng cao, tập 2 - NXBGD
  • Giáo án “Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác”

C. Cách thức dạy học

  • Đặc điểm của bài học là được viết theo kiểu văn chinh luận. Do đó , người giáo viên cần phải biết kết hợp lý thuyết làm văn vào dạy học nhằm khắc sâu kiến thức văn chính luận cho học sinh qua một tác phẩm cụ thể.
  • Lấy học sinh làm trung tâm của giời dạy,sử dụng các hình thức phát vấn,trao đổi ,thảo luận để phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong việc tiếp nhận bài học.

D. Tiến trình dạy học.

1. Ổn định lớp: 

  • Không kiểm tra bài cũ.

2. Dẫn vào bài mới.

  • Các Mác - vị lãnh tụ thiên tài của giai cấp vô sản thế giới đã được lịch sử nhân loại ngợi ca bằng những áng văn hay nhất, đẹp nhất. Tại đám tang của Các Mác diễn ra ở nghĩa trang Hai- ghết, London (Vương quốc Anh), Ăng-ghen đã viếng linh hồn Mác bằng một bài văn tế đặc biệt,khác nhiều so với bài văn tế thông thường. Hôm nay,cô và các em sẽ tìm hiểu bài văn tế trang trọng,thiêng liêng đó để hiểu thêm về vị lãnh tụ thiên tài,về con người bất tử: Các Mác

Hoạt động của giáo viên và học sinh

 

Nội dung cần đạt

Lịch sử nhân loại vô cùng tự hào được chứng kiến tình bạn gắn bó thân thiết của hai nhân vật vĩ đại Các Mác và Ăng-ghen. Nói đến Mác là đồng thời lịch sử nhắc tới Ăng-ghen và viết tên Ăngghen, nhân loại luôn ghi cùng tên tuổi Mác. Cô cùng các em sẽ đi tìm hiểu vài nét về Các Mác và Ăng-ghen qua phần tiểu dẫn.

 

 ? Mời học sinh đọc phần tiểu dẫn về Ăng-ghen và tóm tắt những hiểu biết về Ăng-ghen.

 

 ? Hãy nêu những hiểu biết của em về Các Mác.

 - Giáo viên : Sinh thời, chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhận định mình là học trò của Các Mác, Lê Nin.

 - Hoc thuyết về chủ nghĩa cộng sản của Mác đã mở đường cho nhân loại bước vào kỉ nguyên CNXH và Cộng sản chủ nghĩa. Đây là mô hình xã hội lý tưởng mà đất nước ta đang cố gắng xây dựng.

 - Kế thừa những tinh hoa của triết học cổ điển Đức và những di sản của triết học của nhân loại, bằng những nghiên cứu tổng kết thực tiễn cách mạng và khả năng sáng tạo thiên tài, Mác đã đặt nền móng cho sự ra đời của triết học Mác-xít. Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự vận dụng chủ nghĩa Mác-Lênin vào hoàn cảnh và điều kiện cụ thể của Việt Nam.    

- Em có hiểu biết gì về hoàn cảnh ra đời của tác phẩm ?

- Bài điếu văn không chỉ biểu hiện tình cảm tiếc thương của Ăng- ghen và những người cộng sản trước một tổn thất to lớn không thể bù đắp mà còn là bản tổng kết ngắn gọn, súc tích sự nghiệp và những cống hiến vĩ đại của Các Mác.

 

 

- Yêu cầu học sinh đọc văn bản.

 

 

Hãy xác định thể loại của tác phẩm.

Em hiểu thế nào là văn tế ?

GV : Văn tế là thể loại văn viết để đọc trong buổi lễ truy điệu, đưa tang. Các bài văn tế trung đại thường được viết theo thể phú Đường luật hoặc thơ song thất lục bát.(VD : Văn chiêu hồn - Nguyễn Du). Các bài văn tế hiện đại thường được viết bằng văn xuôi chính luận.

- Văn bản có thể chia làm mấy phần, nội dung của từng phần ?

 

 

Sự ra đi của Mác được diễn tả qua không gian và thời gian như thế nào?

 

 

Không gian thời gian ấy gợi cho em cảm nhận gì ?

 

Trên cái nền không gian, thời gian ấy, sự ra đi của Mác được tái hiện như thế nào ?

- Để diễn tả sự ra đi nhẹ nhàng của Mác, Ăng – ghen đã sử dụng các bịên pháp nghệ thuật nào? Tác dụng của chúng ra sao ?

 

 

 

Sự ra đi của Mác không chỉ để lại cho nhân loại niềm tiếc thương vô hạn. Ăng- ghen còn đề cập đến những mất mát của toàn nhân loại khi Mác qua đời.

- Em hãy chỉ ra những dẫn chứng mà Ăng-ghen đã sử dụng để nói về tầm quan trọng của Mác?

 

 

 

Em hãy nhận xét cách lập luận của Ăng – ghen ?

Hiệu quả diễn đạt của cách lập luận đó như thế nào ?

 

 

 

GV dẫn : Ngay trong phần mở đầu, Ăng – ghen đã đánh giá rất cao về Mác “Nhà tư tưởng vĩ đại nhất trong số những nhà tư tưởng hiện đại”. Dựa vào đâu mà Ăng- ghen có thể nhận định về người bạn của mình như vậy ? Đó là dựa vào những đóng góp của Các Mác cho nhân loại .

 

 

 

Cống hiến đầu tiên của Các Mác được Ăng-ghen đề cập đến trong tác phẩm là gì ?

- Quy luật đó được đề cập cụ thể như thế nào ?

 

 

Em hãy diễn đạt cách hiểu của mình về quy luật đó ( Gợi ý : Trong mối quan hệ giữa Cái ăn, chỗ ở với làm chính trị, nghệ thuật, tôn giáo thì cái nào có trước, cái nào quyết định cái nào ?)

- GV : Luận điểm đó sau này đã được Mác khái quát thành vấn đề lý luận triết học : Cơ sở hạ tầng gồm tư liệu sản xuất, cách sản xuất tư liệu sản xuất, trình độ phát triển kinh tế sẽ quyết định kiến trúc thượng tầng của xã hội bao gồm các hình thức, thể chế nhà nước, tôn giáo, văn học nghệ thuật…”Kiến trúc thượng tầng lại tác động lại cơ sở hạ tầng.

 

Em hãy nhận xét về nghệ thuật lập luận của tác giả ?

 

 

Sau khi đưa ra mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng, Mác đã khẳng định điều gì ?

 

Kết luận của Mác có ảnh hưởng như thế nào tới cách giải thích về lịch sử của xã hội đương thời?

 

Tại sao nó lại ảnh hưởng to lớn đến vậy?

Cống hiến thứ hai của Mác được Ăng-ghen trình bày sau câu nói: “Nhưng không chỉ có thế thôi” câu nói đó có tác dụng gì?

  • - Câu nói có tác dụng chuyển đoạn, nhấn mạnh tầm quan trọng của cống hiến thứ hai với lịch sử nhân loại.
  •  Nội dung quy luật mà Mác phát hiện ra là gì?

- Giáo viên giải thích về giá trị thặng dư theo chú thích cuối SGK (124)

Vậy việc chỉ ra bản chất của phương thức sản xuất TBCN có ý nghĩa gì với nhân loại ?

GV dẫn : Với chỉ một trong hai cống hiến trên, Mác đã xứng đáng trở thành nhà tư tưởng vĩ đại của mọi thời đại.Thế nhưng , những cống hiến đó vẫn chưa phải là lớn nhất của người. Vậy cống hiến vĩ đại thứ ba của người là gì ?

- Ăng- ghen đã sử dụng những dẫn chứng nào để chứng minh ?

Có thể đưa ra kết luận gì về con người Mác ?

GV : Những cống hiến vĩ đại của Mác đã được trình bày với cách thức lập luận chặt chẽ.

Em hãy chú ý vào phần hai trong SGK để phát hiện ra cách thức lập luận của Ăng- ghen ?

 

Tác dụng của nghệ thuật lập luận ?

 

GV dẫn : Tầm vóc vĩ đại của Mác trong lịch sử nhân loại đã được thể hiện sâu sắc qua những cống hiến vĩ đại của Mác cho lịch sử nhân loại. Còn thái độ và tình cảm của Ăng-ghen đối với Mác lại được thể hiện rõ nét hơn sau khi trình bày những cống hiến vĩ đại của Mác.

Tác giả đưa ra lí do vì sao Mác lại là người bị vu khống,căm ghét nhiều nhất ?

 

- Vậy nhưng bên cạnh những vu khống mà Mác phải đón nhận , vẫn còn những con người rất thưưong xót Mác, đó là những ai ?

- Điều đó khẳng định gì về học thuyết Mác ?

 

- Tại sao Ăng-ghen lại khẳng định rằng Mác có nhiều kẻ đối địch nhưng chưa chắc đã có kẻ thù riêng ?

I. Tiểu dẫn

1. Tác giả Ăng-ghen (1820-1895)

- Tên đầy đủ là:Phi-đrích Ăng-ghen (Fried rich Engels)

-Là nhà triết học người đức, nhà lý luận và hoạt động cách mạng nổi tiểng của phong trào công nhân thế giới và Quốc tế cộng sản.

- Sự nghiệp sáng tác: Ăng-ghen chủ yếu viết những tác phẩm về triết học,chính trị,kinh tế,lịch sử.

 

2. Các Mác(1818-1883).

     -Là nhà triết học và lý luận chính trị vĩ đại người Đức, lãnh tụ thiên tài của giai cấp công nhân và nhân dân lao động.

 -Sự nghiệp sáng tác gắn liền với cuộc đời hoạt động chính trị.

 - Tác phẩm tiêu biểu : Bộ tư bản(1864-1876).

2. Tác phẩm “Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác

- Hoàn cảnh ra đời : Văn bản được Ăng – Ghen viết sau thời điểm Các Mác qua đời và được ông đọc tại lễ an táng Mác.

II. Đọc hiểu văn vản

1. Đọc - bố cục

    Yêu cầu đọc : Giọng rõ ràng, dứt khoát, trang nghiêm, mang tính hùng biện.

    Thể loại, bố cục :

- Thể loại : Văn tế

-Bố cục : Văn bản gồm 7 đoạn và một câu kết luận, chia làm 3 phần.

+ Phần mở đầu (Đoạn 1,2) : Sự ra đi của Mác (Không gian, thời gian, hệ quả )

+ Phần thứ hai (Đoạn 3,4,5,6) : Những cống hiến vĩ đại của Mác.

+ Phần cuối: (Đoạn 7 và câu cuối cùng ) : Đánh giá tổng quát giá trị của những cống hiến vĩ đại của Mác với lịch sử nhân loại.

2. Tìm hiểu chi tiết

a. Sự ra đi của Mác

- Không gian  : Căn phòng

- Thời gian   : Chiều ngày 14 tháng 3, vào lúc ba giờ kém 15 phút.Vẻn vẹn chỉ có hai phút

 → Không gian, thời gian cụ thể đến mức chi tiết gợi nên cái trang trọng, thiêng liêng của khoảnh khắc Mác qua đời.

- Sự ra đi của Mác rất nhẹ nhàng : Ngủ thiếp đi trên chiếc ghế bành nhưng là giấc ngủ nghìn thu.

- Nghệ thuật :

+ Những câu văn với giọng điệu trầm lắng, nhẹ nhàng.

+ Biện pháp nói giảm, nói tránh

→ Góp phần xoa dịu đau thương nhưng không làm phai nhạt vị trí và tầm vóc Mác.

- Ăng – ghen đã chỉ ra rằng :

Con người đó ra đi là

một tổn thất không

sao luờng hết được

               ↓

Đối với giai cấp vô sản đang đấu tranh ở châu Âu và châu Mĩ        

Một nỗi  trống vắng

  ↓

Đối với khoa học lịch sử

→ Lập luận theo kiểu kết cấu trùng điệp.

- Hiệu quả diễn đạt :

+ Sự ra đi của Mác trở thành một mất mát lớn của nhân loại

+ Sự kính trọng và thương tiếc do đó được nhân lên nhiều lần.

b. Những cống hiến to lớn và tầm vóc vĩ đại của Mác

 * Cống hiến vĩ đại thứ nhất

- Mác là người đã tìm ra “Quy luật phát triển của lịch sử loài người”.

- Quy luật đó được đề cập cụ thể như sau : “Con người trước hết cần có cái ăn, cái uống, quần áo và chỗ ở, rồi sau đó mới có thể làm chính trị, khoa học,nghệ thuật, tôn giáo”

→Trong mối quan hệ giữa “cái ăn…chỗ ở” với “làm chính trị…tôn giáo” thì “cái ăn…chỗ ở” có trước và quyết định đến “làm chính trị…tôn giáo”

 

→ Trong mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng thì cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng. Kiến trúc thượng tầng lại tác động trở lai cơ sở hạ tầng.

 

- Nghệ thuật lập luật của tác giả :

+ Lập luận chặt chẽ

+ So sánh tương đồng (Giữa Mác và Đác uyn)

- Mác đã khẳng định phải dựa vào cơ sở hạ tầng để giải thích sự phát triển của kiến trúc thượng tầng chứ không phải làm ngược lại.

 

- Kết luận cuản Mác đã làm đảo lộn và phá sản tất cả các cách giải thích về lịch sử xã hội trước đố và đương thời.

- Sở dĩ có ảnh hưởng lớn như vậy là bởi tính đúng đắn, chính xác, khoa học của kết luận trên.

 

* Cống hiến vĩ đại thứ hai

- Mác đã phát hiện ra quy luật vận động của phương thức sản xuất TBCN đương thời cảu xã hội tư sản do phương thức ấy đẻ ra.

+ Cụ thể: Mác đã đưa ra quy luật về giá trị thặng dư (m).

- giai cấp tư sản bóc lột công nhân lao động làm thuê cho chúng chính là ở giá trị thặng dư này => bản chất của phương thức sản xuât TBCN.

- Ý nghĩa : Là tiền đề khoa học quan trọng để xây dựng một xã hội tốt đẹp, không có hiện tượng người bóc lột người.

 

* Cống hiến vĩ đại thứ ba

- Đó là sự kết hợp giữa lí luận và thực tiễn, biến lí thuyết cách mạng khoa học thành hành động thưc tiễn.

 

 

- Các dẫn chứng tiêu biểu :

+ “Khoa học với Mác là một động lực lịch sử”

+ “Đấu tranh là một hành động tự nhiên”

+ “Bằng cách này hay cách khác ” Mác đã “tham gia vào việc lật đổ xã hội tư sản …”

→ Như vậy, Mác không chỉ là một nhà lí luận mà còn là nhà hoạt động cách mạng kiệt xuất.

  • Nghệ thuật lập luận

- So sánh tăng tiến (So sánh tầng bậc)

Cụ thể : “Giống như”, “nhưng không chỉ có thế thôi”

- So sánh tương đồng (với các vĩ nhân cùng thời đại)

 

→ Nói lên tầm vóc vĩ đại của Mác. Các  Mác là vĩ nhân, là đỉnh cao của thời đại.

C. Thái độ và tình cảm của Ăng-ghen đối với Mác

- Mác bị căm ghét nhiều nhất vì tất cả những xấu xa trong xã hội đương thời đã bị Mác phơi bày ra trước ánh sáng.

 - Giai cấp công nhân , cộng sự, nhân dân lao động trên toàn thế giới kính yêu, thương tiếc ông.

 

- Đây là bằng chứng hùng hồn cho thấy sức mạnh và sự bất tử của học thuyết Mác.

 

-Mục tiêu phê phán, đấu tranh suốt đời Mác là chủ nghĩa tư bản, là tư tưởng, học thuyết phản động, duy tâm, bất công xã hội chứ không phải một cá nhân cụ thể nào.

IV.Tổng kết

1. Nội dung

- Mác là nhà tư tưởng vĩ đại nhất, nhà hoạt động cách mạng lớn, những cống hiến của Mác trở thành tài sản chung cho cả nhân loại.

- Cảm hứng tiếc thương nhưng chủ yếu nghiêng về khẳng định, ngợi ca công lao và những cống hiến vĩ đại của Mác.

2. Nghệ thuật

- Lập luận chặt chẽ, luận điểm, luận cứ, luận chứng rõ ràng.

- Mô hình 3 phần của văn nghị luận.

- So sánh tăng tiến, trùng điệp.

 

Qúy thầy cô vui lòng đăng nhập vào trang thư viện elib và download nội dung các giáo án trong BST giáo án Ba cống hiến vĩ đại của Các Mác  về máy để tiện cho việc tham khảo.

Bên cạnh đó, quý thầy cô có thể xem thêm bài giảng tại đây:

Và xem thêm giáo án tiết tiếp theo:

Đồng bộ tài khoản