Giáo án Sinh học 12 bài 12: Di truyền liên kết với giới tính và di truyền ngoài nhân

Chia sẻ: Lê Mạnh Hùng | Ngày: | 6 giáo án

0
977
lượt xem
10
download
Xem 6 giáo án khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
Giáo án Sinh học 12 bài 12: Di truyền liên kết với giới tính và di truyền ngoài nhân

Mô tả BST Giáo án Sinh học 12 bài 12

Thư viện eLib trân trọng gửi tới các thầy cô giáo Bộ giáo án Di truyền liên kết với giới tính và di truyền ngoài nhân. Giáo án được trình bày rõ ràng, dễ hiểu sẽ giúp các em học sinh nắm được đặc điểm cấu tạo và chức năng của cặp NST XY; nêu được bản chất của sự di truyền liên kết với giới tính: sự di truyền của gen trên NST X, trên NST Y. Đồng thời, nêu được ý nghĩa của di truyền liên kết với giới tính; nêu được đặc điểm di truyền của gen ngoài nhân, phương pháp xác đinh tính trạng do gen ngoài nhân qui định. Qua đó, rèn luyện kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình, phân tích kết quả thí nghiệm. Bộ sưu tập này được chúng tôi tuyển chọn kỹ càng từ các giáo án của giáo viên đang tham gia giảng dạy bộ môn này trong cả nước. Với cách trình bày logic, chúng tôi hi vọng giáo án này sẽ giúp ích cho việc soạn giảng của các thầy cô giáo.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP

Tóm tắt Giáo án Sinh học 12 bài 12

GIÁO ÁN SINH HỌC LỚP 12

CHƯƠNG 2: TÍNH QUY LUẬT CỦA HIỆN TƯỢNG DI TRUYỀN

§12. DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH VÀ DI TRUYỀN NGOÀI NHÂN

 

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

  • Nêu được các cơ chế xác định giới tính bằng NST
  • Trình bày được các thí nghiệm và cơ sở tế bào học của di truyền liên kết với giới tính.
  • Nêu được ý nghĩa của di truyền liên kết với giới tính.
  • Nêu được đặc điểm di truyền của gen ngoài nhân và cách thức nhận biết một gen nằm ở ngoài nhân hay ở trong nhân.
  • Phát triển kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình.
  • Phát triển được kỹ năng phân tích kết quả thí nghiệm.

II. Chuẩn bị

1. Giáo viên

  • Đoạn phim về sơ sở tế bào học của sự di truyền màu mắt ở ruồi giấm.
  • Phiếu học tập    

2. Học sinh

  • Bản trong/ giấy rôki/ bảng phụ, bút phớt.
  • Xem lại bài 12 SH 9

III. Tiến trình dạy bài

1. Kiểm tra

  • GV có thể dùng câu hỏi trắc nghiệm liên quan tới các kiến thức trọng tâm của bài trước để kiểm tra.
  • Kiểm tra bài tập 2, 3 của bài trước.

2. Bài mới

  • Trong các thí nghiệm của Menđen kết quả phép lai thuận và nghịch hoàn toàn giống nhau, sự phân bố tính trạng đều ở cả 2 giới. Nhưng khi Moocgan cho lai ruồi giấm cũng thuần chủng, khác nhau bởi 2 cặp tính trạng tương phản trong phép lai thuận nghịch không thu được tỉ lệ phân tính kiểu hình giống với thí nghiệm của Menđen. Hiện tượng này được giải thích như thế nào?

Hoạt động của thầy

Hoạt động của trò

Nội dung

Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu sự di truyền liên kết với giới tính

1. Yêu cầu học sinh đọc SGK mục I-1 kết hợp kiến thức đã học ở bài 12 SH 9 và trả lời các câu hỏi sau trong thời gian 5 phút:

- Nêu những điểm khác nhau cơ bản giữa NST giới tính và NST thường.

- Hãy chỉ ra các vùng tương đồng và không tương đồng trên cặp nhiễm sắc thể giới tính, các đoạn này có đặc điểm gì ?

2. Với mỗi lệnh gọi 1 học sinh bất kì trả lời và yêu cầu cả lớp nhận xét bổ sung và thống nhất nội dung

4. Yêu cầu học sinh quan sát đoạn phim về cơ sở tế bào học của sự di truyền màu mắt ở ruồi giấm do GV giới thiệu, kết hợp độc lập đọc SGK mục I-2-3 và   thảo luận nhóm để hoàn thành các mục tiêu sau trong thời gian 15 phút.( ghi kết quả vào tấm bản trong/giấy rôki/bảng phụ)

- Nêu thí nghiệm về sự di truyền màu mắt ở ruồi giấm.

- Kết quả lai thuận nghịch như thế nào ? Moóc gan giải thích như thế nào về  kết quả đó ?

- Căn cứ vào sơ đồ 12.2 viết sơ đồ lai trong mỗi trường hợp.

- Nêu đặc điểm sự di truyền gen trên NST X, Y.

- Làm thế nào để phát hiện được 1 tính trạng nào đó do gen nằm trên NST quy định ?

- Thế nào là sự di truyền liên kết với giới tính ?

- Nêu ý nghĩa của di truyền liên kết với giới tính.

5. Thu phiếu trả lời của 1 nhóm bất kì treo/chiếu lên bảng để cả lớp cùng quan sát. Đồng thời yêu cầu các nhóm còn lại trao đổi kết quả để kiểm tra chéo cho nhau.

6. Gọi một số học sinh bất kì( thuộc nhóm khác) nhận xét đánh giá kết quả, bổ sung từng phần trong phiếu được treo trên bảng. 

7. Nhận xét đánh giá hoạt động và của từng nhóm và bổ sung, hoàn thiện những nội dung học sinh làm chưa đúng để học sinh ghi bài.

GV đặt vấn đề tiếp: trong các phép lai thuận nghịch của Menđen vai trò của bố và mẹ như nhau trong di truyền. Nhưng trong một số thí nghiệm khác người ta không thu được kết quả như vậy ? Điều này giải thích như thế nào ?

 

Hoạt động 2: Tổ chức cho học sinh tìm hiểu sự di truyền ngoài nhân

2. Yêu cầu học sinh độc lập đọc SGK mục II và thảo luận nhóm để hoàn thành nội dung: Từ kết quả thí nghiệm của K. Côren có thể rút ra những nhận xét gì? Tại sao có hiện tượng đó ?

Gen quy định sự di truyền các tính trạng đó nằm ở đâu ?

HS tìm hiểu sự di truyền liên kết với giới tính

- Đọc SGK và trả lời câu hỏi

- NST thường: Luôn luôn tồn tại thành từng cặp tương đồng; chỉ chứa các gen quy định tính trạng thường. Còn NST giới tính tồn tại thành cặp tương đồng( XX) hoặc không tương đồng(XY); ngoài các gen quy định giới còn có các gen quy định tính trạng thường.

- Chỉ ra các vùng tương đồng và không tương đồng với việc chứa các gen đặc trưng.

- Theo dõi giáo viên giới thiệu đoạn phim

- Độc lập đọc SGK và tảo luận nhóm để thực hiện từng nội dung của lệnh, cụ thể:

- Nêu thí nghiệm

- Kết quả lai thuận khác lai nghịch; màu mắt biểu hiện không giống nhau ở 2 giới.

- Giải thích

- Viết sơ đồ lai

- Gen trên X di truyền chéo, gen trên Y di truyền thẳng.

- Dựa vào các tính trạng liên kết giới tính để sớm phân biệt đực cái và điều chỉnh tỉ lệ đực cái theo ý muốn của nhà sản xuất.

- 1 nhóm nộp phiếu kết quả, các nhóm còn lại trao đổi phiếu để kiểm tra chéo cho nhau.

- Nhận xét, bổ sung phần trình bày của nhóm bạn.

- Theo dõi phần GV tiểu kết và ghi bài

HS tìm hiểu sự di truyền ngoài nhân

- Đọc SGK và thảo luận nhóm.

- 1 nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét bổ sung.

- Ghi bài

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

I/ Di truyền liên kết với giới tính.

1. NST giới tính và cơ chế tế bào học xác định giới tính bằng nhiễm sắc thể: (SGK)

2. Di truyền liên kết với giới tính.

a) Gen trên X:

Tính trạng phân bố không đều ở 2 giới"gen quy định tính trạng màu mắt chỉ có trên X mà không có trên Y và do gen lặn quy định, vì vậy cá thể đực XY chỉ cần một gen lặn nằm trên X đã biểu hiện kiểu hình, trong đó cá thể cái XX cần 2 gen lặn mới biểu hiện" tính trạng này thường gặp ở ruồi đực "đặc điểm của gen trên X: Di truyền chéo.

- Sơ đồ lai

 Giả sử W: mắt đỏ, w: mắt trắng), gen quy định màu mắt nằm trên NST X.

- SĐL: Lai thuận

P    XWXW x XwY

Gp     XW      Xw, Y

F1    XWXw,    XWY

GF1 XW, Xw   XW, Y

F2 XWXW, XwY, XWXw, XWY

 Lai nghịch: học sinh về nhà viết tiếp.

b) Gen trên Y:

Di truyền thẳng(luôn truyền cho 100% cơ thể XY)

- Một tính trạng sự di truyền luôn gắn với giới tính gọi là sự di truyền liên kết với giới tính.

- Lai thuận nghịch kết quả tính trạng phân bố không đều ở 2 giới"gen quy định tính trạng nằm trên NST giới tính.

c) ý nghĩa của di truyền liên kết với giới tính: SGK

 

II/ Di truyền ngoài nhân.

- Kết quả lai thuận khác lai nghịch, con luôn biểu hiện kiểu hình giống mẹ "  gen quy định tính trạng nghiên cứu nằm ở ngoài nhân(tại ti thể, lạp thể).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Để tham khảo giáo án Di truyền liên kết với giới tính và di truyền ngoài nhân một cách đầy đủ và dễ dàng hơn, quý thầy cô vui lòng đăng nhập tài khoản trên website elib.vn để download về máy. 

Bên cạnh đó, để giúp các thầy cô soạn bài giảng cho bài 12 một cách chuyên nghiệp và dễ dàng thầy cô có thể tham khảo:

Thầy cô có thể xem thêm:

Bài tập chương 2 bài 12 Sinh học 12:

Đồng bộ tài khoản