Hoàn cảnh ra đời bài Cảm hoài của Đặng Dung

Chia sẻ: An | Ngày: | 1 tài liệu

0
65
lượt xem
0
download
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
Hoàn cảnh ra đời bài Cảm hoài của Đặng Dung

Hoàn cảnh ra đời bài Cảm hoài của Đặng Dung
Mô tả bộ sưu tập

Các tài liệu hay, chất lượng được chọn lọc và biên soạn kỹ lưỡng trong bộ sưu tập Hoàn cảnh ra đời bài Cảm hoài của Đặng Dung dưới đây sẽ giúp quý thầy cô giáo và các em học sinh có thêm tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập môn Ngữ văn.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Hoàn cảnh ra đời bài Cảm hoài của Đặng Dung

Hoàn cảnh ra đời bài Cảm hoài của Đặng Dung
Tóm tắt nội dung

Đây là một đoạn trích hay trong BST Hoàn cảnh ra đời bài Cảm hoài của Đặng Dung. Mời quý thầy cô tham khảo:

Từ trước tới nay, khi giới thiệu bài Cảm hoài, chưa thấy tài liệu nào đề cập đến hoàn cảnh ra đời của tác phẩm. Song, nếu tìm hiểu kĩ về hành trạng của Đặng Dung, ta không chỉ biết được hoàn cảnh bài thơ ra đời mà còn có thể biết khá chính xác thời điểm tác giả sáng tác bài thơ. Trước hết ta hãy ngược dòng thời gian trở về thời Đặng Dung.
Cuối thế kỉ XIV - đầu XV, chính sự nước ta vô cùng rối loạn và kéo dài tình trạng hỗn độn đó trong nhiều năm. Nhà Trần bắt đầu suy thoái từ thời Dụ Tông (1341 - 1369) và đến thời Duệ Tông (1373 - 1377), nhất là bước vào cuối thế kỉ XIV, nhà Trần càng thảm hại. Tác giả Đại Việt sử kí toàn thư nhận xét Trần Phế đế (1377 - 1388) như sau: “Vua là người ngu hèn, chẳng biết làm gì, uy quyền ngày một về người dưới, xã tắc nghiêng đổ, đến thân mình cũng chẳng giữ được”(2). Hai thập niên cuối thế kỉ XIV, vua Trần càng làm nhiều việc vô đạo. Đỗ Tử Bình là một kẻ mạt hạng khi chết lại được Xương Phù cho vào thờ ở Văn miếu như một bậc hiền triết. Phan Phu Tiên mỉa mai: “Tử Bình là hạng học nhảm chiều người, tham ô vơ vét, là kẻ gian thần hại nước, sao lại được xen vào (Văn miếu) ?” (tr.193). Rồi Chiêm Thành thường xuyên vào cướp phá; Thượng hoàng Nghệ Tông đồng ý để Hồ Quý Li giết vua Thuận Tông năm 1399, phế vua Thiếu đế năm 1400 và giết hại hàng loạt công thần mà điển hình là vụ sát hại những người mưu diệt Hồ Quý Li năm 1399. Toàn thư ghi: “Bọn tôn thất Trần Hãng, Trụ quốc Nhật Đôn, Tướng quân Trần Khát Chân, Phạm Khả Vĩnh, Hành khiển Hà Đức Lân, Lương Nguyên Bưu, Phạm Ông Thiện, Phạm Ngưu Tất và các liêu thuộc thân thuộc cộng hơn 370 người đều bị giết cả; tịch thu gia sản, con gái bắt làm tì, con trai từ 1 tuổi trở lên hoặc chôn sống, hoặc bị dìm nước. Lùng bắt dư đảng đến mấy năm không thôi” (tr.225).
Lợi dụng triều chính nhà Trần rối ren, người Minh bắt đầu nhòm ngó nước ta từ những năm 1384 - 1385; đến năm 1395 càng trở nên rõ rệt và tháng 4 năm 1406, thì chính thức tấn công xâm lược Đại Việt. Khi Giản Định đế Trần Ngỗi dấy quân năm 1407, hai cha con Đặng Tất và Đặng Dung đi theo phò tá. Người cha là Đặng Tất lập được nhiều chiến công, đặc biệt trận thắng Bô Cô tháng 12 năm 1408. Nhưng chưa đầy hai tháng ngay sau đó - tháng 2 năm 1409, Giản Định đế Trần Ngỗi nghe lời gièm tấu của bọn tiểu nhân, giết Quốc công Đặng Tất và Đồng tri Khu mật viện sự Tham mưu quân sự Nguyễn Cảnh Chân. Về vụ này, Ngô Sĩ Liên đã thốt lên: “Than ôi ! Đặng Tất sau khi phá được giặc mạnh, kinh dinh mới được một tuần(3) một tháng, công việc chưa làm được một nửa mà bị chết oan, đó là cái họa nhà Trần đến lúc sụp đổ…” (tr.260), và lên án Trần Ngỗi: “Vua (Trần Ngỗi) may thoát nguy hiểm cầu người giúp nạn nước, được cha con Đặng Tất có tài làm tướng, cha con Cảnh Chân có mưu lược, đủ lập được công khôi phục, dựng nghiệp trung hưng. Trận thắng Bô Cô thế nước lại dấy. Thế mà nghe lời gièm pha của kẻ hoạn quan, một lúc giết hại người bề tôi phò tá, tự mình chặt bỏ chân tay vây cánh, thì làm sao cho nên việc được” (tr.161).
Trước cảnh oan trái của cha mình, con của Cảnh Chân là Cảnh Dị, con của Đặng Tất là Đặng Dung phẫn uất, đón lập Trùng Quang Trần Quý Khoáng. Đặng Dung phò giúp Trùng Quang 5 năm, lập nhiều chiến công. Đến tháng 9 năm 1413, vì quân ít, lại không có cứu viện, Đặng Dung bị thất trận “từ đấy chỉ ẩn nấp trong núi hang” (tr.271). Chưa đầy ba tháng sau, tháng 12 năm 1413, Đặng Dung bị Trương Phụ bắt, giải về Đông Quan tháng 4 năm 1414, rồi bị đưa về Yên Kinh, Trung Hoa.
Ngô Sĩ Liên đã từng bình về Đặng Dung như sau: “Cuộc chiến ở Thái Đà, Đặng Dung và Nguyễn Xúy đem quân trơ trọi còn sót lại sau trận thua, mà địch với giặc có tướng hung hãn, quân khỏe mạnh. Dung đánh úp quân giặc ban đêm, làm cho tướng giặc kinh hãi bỏ chạy, đốt sạch thuyền bè khí giới, không phải người có tài làm tướng sao làm được như vậy ? Nhưng chung cục bị bại vong là bởi trời. Tuy thua mà vinh. Vì sao ? Vì Dung không thể cùng giặc sống chung, tất phải diệt chúng. Cho nên mới tận tâm kiệt lực phò giúp Trùng Quang để mưu đồ khôi phục. Trong khoảng 5 năm đánh nhau, tuy có điều bất lợi, nhưng chí không giảm, khí càng tăng, phấn đấu đến kiệt sức mới chịu thôi. Lòng trung của bề tôi vì nước, dù sau trăm đời như còn tưởng thấy”(4).
Từ những sử liệu trên, ta có thể chia cuộc đời Đặng Dung làm 4 giai đoạn:
- Giai đoạn thứ nhất, Đặng Dung cùng cha là Đặng Tất theo phò Giản Định đế Trần Ngỗi năm 1407 cho tới tháng 2 năm 1409 khi người cha bị giết. Trong giai đoạn này, chí Đặng Dung còn hăm hở và luôn cùng cha có mặt trên chiến trường. Tuy chưa biết được kết cuộc, nhưng chắc chắn Đặng Dung không rơi vào tình trạng “quốc thù vị báo”.
- Giai đoạn thứ hai từ tháng 3 năm 1409 Đặng Dung theo phò Trùng Quang đế Trần Quý Khoáng đến tháng 9 năm 1413 khi bị thất trận. Đây là lúc Đặng Dung phỉ chí bình sinh nhất, hăm hở nhất trong cuộc đời. Vì thế, ông lập được nhiều chiến tích nhất. Đúng như nhận xét của Ngô Sĩ Liên: “Cuộc chiến ở Thái Đà, Đặng Dung và Nguyễn Xúy đem quân trơ trọi còn sót lại sau trận thua, mà địch với giặc có tướng hung hãn, quân khỏe mạnh. Dung đánh úp quân giặc ban đêm, làm cho tướng giặc kinh hãi bỏ chạy, đốt sạch thuyền bè khí giới, không phải người có tài làm tướng sao làm được như vậy ?” Ở giai đoạn này, Đặng Dung càng không thể rơi vào tâm trạng “Quốc thù vị báo đầu tiên bạch, Kỉ độ Long tuyền đới nguyệt ma”.

Để xem đầy đủ tài liệu này, quý thầy cô và các em học sinh vui lòng click vào bộ sưu tập Hoàn cảnh ra đời bài Cảm hoài của Đặng Dung và xem thêm các tài liệu khác. Chúc quý thầy cô giáo giảng dạy hay, các em học tập tốt.
Đồng bộ tài khoản