Nét cách tân trong thơ Tú Xương

Chia sẻ: An | Ngày: | 1 tài liệu

0
66
lượt xem
1
download
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
Nét cách tân trong thơ Tú Xương

Nét cách tân trong thơ Tú Xương
Mô tả bộ sưu tập

Thư viện eLib trân trọng giới thiệu đến bạn BST Nét cách tân trong thơ Tú Xương, là một trong những BST đặc sắc của chúng tôi. ELib đã tổng hợp từ nhiều nguồn và biên tập có chọn lọc giúp quý thầy cô và các em tham khảo trong quá trình giảng dạy và học tập.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Nét cách tân trong thơ Tú Xương

Nét cách tân trong thơ Tú Xương
Tóm tắt nội dung

Hãy tham khảo đoạn trích trong BST Nét cách tân trong thơ Tú Xương dưới đây của chúng tôi.

Đất Thành Nam có hai đặc sản rất độc đáo, đó là chuối ngự và thơ Xương. Tương truyền ngay từ đời Trần chuối ngự được coi là đặc sản tiến vua. Đó là giống chuối nhỏ, mỗi quả chỉ bằng ngón tay cái nhưng màu chuối chín vàng rộm rất đẹp, cũng rất thơm, đã ăn rồi là khó quên hương vị. Thơ Xương chính là thơ Trần Tế Xương, một giọng thơ trào phúng đầu tiên của văn học Việt Nam sống vào cuối thế kỉ 19. Thơ Tú Xương không có cái vẻ bề ngoài bắt mắt giống như chuối ngự, hương vị cũng không ngọt ngào mà chỉ chua chát. Ngẫm lại trong văn chương để được lưu truyền hậu thế phải là cái gì đó thật tròn trịa, thật lưu loát, hoặc là cái gì đó thật khô ráp sần sùi. Cho nên chính cái giọng trào lộng đó lại hấp dẫn độc giả.

Giai đoạn cuối thế kỉ 19 là giai đoạn cuối cùng của dòng văn chương trung đại. Đây là giai đoạn tổng kết cho văn chương truyền thống và xây dựng những tiền đề cho văn chương hiện đại. Thơ Tú Xương bên cạnh mang đầy đủ những đặc điểm của văn học trung đại, đã bước đầu mang có những điểm của văn chương đổi mới. Để đánh giá vị trí, vai trò và tầm ảnh hưởng của Tú Xương trong tiến trình lịch sử văn học Việt Nam trước hết ta đi vào tính chất trào phúng trong thơ ông.

Văn học trào phúng đánh dấu sự phát triển của văn học Việt Nam, giống như một đứa trẻ chỉ khi đã đủ lớn thì mới biết cười, và để có được tiếng cười trào phúng lại phải đợi đến khi nó thực sự trưởng thành, có đủ nhận thức về ngang trái của cuộc sống, có ý thức vị trí cá nhân trong xã hội. Có thể nói phải đến thế kỉ thứ 19, khi con người cá nhân trong văn chương đã trưởng thành về nhận thức và trong thời buổi giao thời chứa đựng những mầm mống của một cuộc cách mạng xã hội thì văn chương trào phúng mới được khai sinh. Tú Xương có ảnh hưởng sâu đậm của cái cũ, lại bị cái mới tác động mạnh mẽ, bất giác sẽ nảy sinh thái độ “khinh khỉnh” của ông. Chất trào phúng trong thơ Tú Xương bắt nguồn từ đặc điểm của hệ thống tư tưởng ảnh hưởng đến sáng tác văn học trung đại Viêt Nam giai đoạn nửa cuối thế kỉ 19.

Đầu tiên, nói về Nho giáo, một hệ tư tưởng mang tính truyền thống, có lịch sử tồn tại lâu đời trong xã hội nước ta. Nho giáo chính thức được truyền vào nước ta vào khoảng thế kỉ thứ 2, sau đó trải qua thời kì Bắc thuộc với những chính sách đồng hóa, Nho giáo đã ăn nhập một cách gắn bó trong đời sống tư tưởng của nhân dân. Từ khi nhà nước phong kiến độc lập ra đời, với những ưu điểm trong việc ổn định trật tự xã hội, triều đình ra sức củng cố Nho giáo. Đến thời Lê – đỉnh cao của xã hội phong kiến, Nho giáo đã đạt đến cực thịnh, thậm chí vào thời vua Lê Thánh Tông Nho giáo còn chiếm vị trí độc tôn. Những thế kỉ tiếp theo, xã hội phong kiến bước vào giai đoạn suy đồi, vì thế Nho giáo có phần giảm sút, người ta bắt đầu có những hoài nghi đối với tính chuẩn mực của Nho giáo. Đầu thế kỉ 19, Nguyễn Ánh thống nhất đất nước, chấm dứt thời kì chia cắt kéo dài trong quá khứ, nhà nước phong kiến có được sự ổn định về hình thức. Nhà Nguyễn mong muốn đưa Nho giáo trở lại thời kì hưng thịnh như thời Lê, vì thế trong giai đoạn này Nho giáo lại được chấn khởi trở lại. Triều đình nỗ lực triển khoa giáo dục Nho học, cho in ấn lượng lớn kinh điển Nho giáo, sùng Khổng Tử hơn trước, tăng cường hoạt động tuyên truyền các quan niệm tư tưởng trung quân ái quốc và đạo hiếu. Đến nửa cuối thế kỉ khi thực dân Pháp xâm lược, tích cực tuyên truyền tư tưởng và tôn giáo phương tây, thì Nho giáo đã bộc lộ một số yếu kém, kìm hãm sự phát triển của xã hội, ngay cả vua cũng cảm thấy văn chương khoa cử không thể đào tạo nên nhân tài hữu dụng cho xã hội, song các Nho sĩ tử thủ hư văn, khó lòng thay đổi. Vì thế ảnh hưởng của Nho giáo hàng nghìn năm không dễ phai nhạt. Hơn nữa vào giai đoạn này, Việt Nam vẫn là một nước phong kiến, trong xã hội vẫn tồn tại một lực lượng đông đảo vốn xuất thân “từ cửa Khổng , sân Trình”, mang tư tưởng “trí quân trạch dân”. Cho nên Nho giáo vẫn là tư tưởng chủ đạo trong đời sống xã hội thời kì này.

Văn hóa Nho giáo – một thứ “văn hóa xấu hổ”, nhằm thức tỉnh lòng tu ố của con người, để con người tự điều chỉnh hành vi sao cho phù hợp với những chuẩn mực đạo đức xã hội. Xã hội đó rất trọng cái danh, “danh bất chính, tắc ngôn bất thuận”, cho nên “nam nhi vị liễu công danh trái; tu thính nhân gian thuyết vũ hầu” . Chính vì thế trong giai đoạn này vẫn còn những nhà Nho “xịn”, ngày đêm dùi mài kinh sử để mong ngày “hiển danh” để ra giúp vua, giúp nước. Vì thế Tú Xương cũng bị ảnh hưởng bởi tư tưởng đó, cho nên ông cũng quyết một lần “vinh quy” :

“Ta phải trả xong cái nợ ta
Lẽ đâu chịu nợ mãi ru mà”
….
“Mở mắt quyết cho vua chúa biết
Đua danh kẻo nữa mẹ cha già.”
 

Chúng tôi mong rằng BST Nét cách tân trong thơ Tú Xương sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho quý thầy cô và các em học sinh.
Đồng bộ tài khoản