Nghệ thuật trong thơ Nguyễn Duy

Chia sẻ: An | Ngày: | 2 tài liệu

0
177
lượt xem
1
download
Xem 2 tài liệu khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
Nghệ thuật trong thơ Nguyễn Duy

Nghệ thuật trong thơ Nguyễn Duy
Mô tả bộ sưu tập

Các tài liệu hay, chất lượng được chọn lọc và biên soạn kỹ lưỡng trong bộ sưu tập Nghệ thuật trong thơ Nguyễn Duy dưới đây sẽ giúp quý thầy cô giáo và các em học sinh có thêm tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập môn Ngữ văn.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Nghệ thuật trong thơ Nguyễn Duy

Nghệ thuật trong thơ Nguyễn Duy
Tóm tắt nội dung

Dưới đây là đoạn trích Nghệ thuật trong thơ Nguyễn Duy được trích từ tài liệu cùng tên trong BST:
 

1. Thể thơ
Nguyễn Duy sáng tác bằng nhiều thể loại thơ khác nhau, song nhiều nhất và hay nhất thường là thơ lục bát và thơ tự do.
Trong bài viết Đi tìm tiềm lực trong thơ Nguyễn Duy, Nguyễn Quang Sáng đã từng nhận xét: “Nguyễn Duy vốn có ưu thế và trội hẳn lên ở thơ lục bát” (Nguyễn Quang Sáng, 1987). Khảo sát tuyển tập thơ của Nguyễn Duy, Vũ Thị Mai nhận thấy có đến 152 bài thơ lục bát trong tổng số 280 bài thơ, một tỉ lệ áp đảo!

Thơ lục bát Nguyễn Duy thể hiện khá rõ chất hài hước. Theo Lê Thị Thanh Đạm, “Chất hài hước vào thơ lục bát của nguyễn Duy tạo cho thơ có khả năng phá vỡ qui phạm, biến thể” (Lê Thị Thanh Đạm, 2009). Vũ Thị Mai thì liên tưởng đến chiếc áo dài – quốc phục của người Việt khi nói đến lục bát Nguyễn Duy, vẫn là chiếc áo dài truyền thống nhưng đã được cách tân tạo nên sự trẻ trung, duyên dáng và tự tin,…

Sự cách tân thể hiện rõ ở cách ngắt nhịp đầy biến hóa trong thơ lục bát trong thơ Nguyễn Duy. Từng quan niệm “cứ bèo bọt bước thiên di/ đưa chân lục bát mà đi loằng ngoằng” (Bao cấp thơ), nhà thơ thường chẻ nhỏ câu thơ ra: “Chao…/đêm đẹp biết chừng nào// Vẫn xin em/chớ/ làm sao giữa trời”(Ca dao vọng về), “Nắng. Hoa đồng nội chói chang…”(Rau muối), Em – Hoa đào muộn Kỳ Lừa mùa xuân”(Lạng Sơn), “Em – Thần nhan sắc trời sai giáng trần” (Nét và hình),… Đánh giá cách ngắt nhịp trong thơ Nguyễn Duy, Lại Nguyên Ân cho rằng: “Không mượt mà, ngân nga, cũng không dồn toa trúc trắc. Mà cứ nói như không. Ngẫu hứng mà gia công, gia công mà ngẫu hứng, ấy mới thực là thứ lục bát giàu sinh lực”. Chu Văn Sơn cũng nhận xét chất hài hước trong thơ lục bát Nguyễn Duy bằng một so sánh ngộ nghĩnh: “Có lẽ bản lĩnh lục bát của Nguyễn Duy là ở đây, cứ như vũ nữ trên dây, lắm lúc tưởng bước chân nhón đi trong vũ điệu thơ sắp khuỵu xuống hóa thành vè đến nơi rồi, thế mà không, vẫn cứ lúc lắc đong đưa thế, vẫn cứ thơ thế” (Chu Văn Sơn, 2003).

Không chỉ dừng lại ở cách ngắt nhịp, lục bát của Nguyễn Duy còn vui tươi nhờ việc tiếp thu cách nói ngược trong hò vè dân gian để sáng tạo nên những câu thơ vừa quen vừa lạ: “Siêng làm xúc phạm phàm ăn/ Kẻ đi xúc phạm kẻ nằm dài lưng/ Cái sang xúc phạm cái hèn/ Cái ngay xúc phạm cái kèo bẩm sinh”/ Nàng chơi đẹp xúc phạm chàng xấu chơi” (Xẩm ngọng). Chúng ta còn gặp những cặp phạm trù nói ngược ấy trong nhiều bài thơ khác của Nguyễn Duy như: Nhìn từ xa tổ quốc, Đánh thức tiềm lực, Mười năm bấm đốt ngón tay…. “Ở đó những cặp sóng đôi thường có sự đảo ngược về tính chất, đặc điểm hoặc chức năng. Nói cái ngược là để làm rõ hơn cái thuận, để tạo sự hài hước ngộ nghĩnh, để làm sâu thêm nhận thức về đặc điểm của sự vật.” (Phạm Thị Thu Yến, 1998).

Bên cạnh thơ lục bát, thơ tự do cũng là một thể loại nổi bật trong sáng tác của Nguyễn Duy với những bài thơ gây được tiếng vang lớn như: Mười năm bấm đốt ngón tay, Đánh thức tiềm lực, Nhìn từ xa … Tổ quốc, Hơi ấm ổ rơm, Giọt nước mắt và nụ cười, Hoa hậu vườn nhà ta, Nghe tiếng tắc kè kêu trong thành phố,… Với độ dài ngắn của các câu thơ, bài thơ, cách ngắt nhịp…, những bài thơ tự do của Nguyễn Duy đã thể hiện sự phóng khoáng trong tâm hồn nhà thơ cũng như sự tinh nghịch, hóm hỉnh của ông.

Nguyễn Duy có nhiều bài thơ chỉ có hai câu (Thiền sư, Xanh, Đỏ, Vàng,…) nhưng lại có những bài thơ cực dài (Kim Mộc Thủy Hỏa Thổ, Mười năm bấm đốt ngón tay,…) như thể tùy theo lúc thích đùa một chút hay đùa dai vậy. Lại có những câu thơ chỉ có một từ trong khi có những câu thơ rõ dài: “Xích lô máy và xe lam vừa chạy dầu vừa nã đại liên vừa phun khói độc” (Đánh thức tiềm lực). Đặc biệt, trong câu thơ, cách ngắt nhịp “thất thường” cũng đem lại những hình ảnh và ý thơ độc đáo, đáng yêu: “Đói lả mò về/ cơm đâu/ vợ ơi…” (Vợ ơi - 1999), “Ruỗng/ tênh hênh/ bịch/ rơi/ về/ cõi em…” (Trở Về), Búa và đục/ Hùng hục/ ục/ Mảng và khối/ Hôn phối phù thủy (Mảng và khối),… Có người từng nói Nguyễn Duy làm thơ theo hai nhịp điệu, nhịp điệu của cuộc sống và nhịp điệu của tâm hồn. Thực chất, nhà thơ nào cũng vậy, có điều, ở Nguyễn Duy, ta thấy thấp thoáng đằng sau nhịp điệu là một con người vui tính, đầy thú vị và giàu khả năng sáng tạo. Ông đã dùng độ dài ngắn, nhịp nhanh chậm để diễn tả nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau với cái hăng say, gấp gáp, rộn ràng, và cả cái bộn bề, rối rắm cũng như cái chơi vơi, hụt hẫng. Nhưng nhịp điệu chung vẫn là nhịp điệu của tiếng cười, lúc giòn tan, lúc thâm trầm, ngân nga. 

Mời quý thầy cô giáo và các em học sinh xem tiếp nội dung tài liệu này trong bộ sưu tập Nghệ thuật trong thơ Nguyễn Duy. Ngoài ra, có thể tham khảo thêm nhiều tài liệu khác cùng chủ đề trong bộ sưu tập hoặc download về làm tài liệu tham khảo bằng cách đăng nhập vào hệ thống eLib.vn của chúng tôi.

Đồng bộ tài khoản