Nỗi dằn vặt của một trí thức chưa học được “phép ngủ” (về bài thơ Sa hành đoản ca của Cao Bá Quát)

Chia sẻ: An | Ngày: | 1 tài liệu

0
81
lượt xem
0
download
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Văn mẫu chọn lọc để cùng chia sẻ kinh nghiệm làm bài
Nỗi dằn vặt của một trí thức chưa học được “phép ngủ” (về bài thơ Sa hành đoản ca của Cao Bá Quát)

Nỗi dằn vặt của một trí thức chưa học được “phép ngủ” (về bài thơ Sa hành đoản ca của Cao Bá Quát)
Mô tả bộ sưu tập

Tham khảo các tài liệu hay, chất lượng trong BST Nỗi dằn vặt của một trí thức chưa học được “phép ngủ” (về bài thơ Sa hành đoản ca của Cao Bá Quát) của thư viện elib dưới đây. Chúng tôi đã chọn lọc, tổng hợp các tài liệu cùng chủ đề tạo thành bộ sưu tập này để quý thầy cô và các em thuận tiện khi tham khảo. Hi vọng, đây sẽ là những tài liệu hữu ích trong công tác giảng dạy và học tập của quý thầy cô và các em học sinh.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST
Nỗi dằn vặt của một trí thức chưa học được “phép ngủ” (về bài thơ Sa hành đoản ca của Cao Bá Quát)

Nỗi dằn vặt của một trí thức chưa học được “phép ngủ” (về bài thơ Sa hành đoản ca của Cao Bá Quát)
Tóm tắt nội dung

Dưới đây là nội dung của tài liệu đầu tiên được trích trong bộ sưu tập Nỗi dằn vặt của một trí thức chưa học được “phép ngủ” (về bài thơ Sa hành đoản ca của Cao Bá Quát).

Khi đặt tên cho bài thơ là Sa hành đoản ca chứ không phải Sa hành ca theo lối thông thường, hẳn Cao Bá Quát có dụng ý nhấn mạnh vào chữ đoản (ngắn). Vấn đề không phải là ông muốn người đọc lưu tâm tới dung lượng của bài thơ (điều này không có mấy ý nghĩa) mà có thể là muốn xoáy sâu vào bản chất những sự tương phản - đối lập đã được chính ông “ngộ” ra trên hành trình băng qua những truông cát dài vô tận: đi - lùi, đường bằng không có - đường ghê sợ nhiều, người tỉnh ít - kẻ say vô số… Đặt vào hệ thống những cặp tương phản vừa nêu, “cặp” bài ca ngắn – bãi cát dài (nếu có thể được thiết lập như thế) xem ra chứa đựng nhiều khiên cưỡng. Nhưng biết đâu đây là “cặp” hiện ra trước tiên trong liên tưởng thơ của tác giả, báo hiệu điểm khởi đầu của một tứ thơ độc đáo. Vả chăng, nếu nhìn bãi cát và cả bài ca nữa chỉ thuần tuý như những biểu tượng, ta lại thấy chúng khá hoà hợp với nhau. Có thể hình dung bài ca ngắn như một tiếng nói u uất hay một bầu tâm sự không thể một lúc mà giãi bày và bãi cát dài như sự mịt mờ của đường đời, đường số phận hay là thử thách được đặt ra trước con người đang tìm kiếm công danh, tìm kiếm chính mình.

Bài ca ngắn thì vẫn là bài ca, thậm chí trong trường hợp này, nó lại là bài ca tích chứa được những suy tư có tầm vóc, thể hiện được cái tâm lớn, khí phách lớn, và có thể cả sự bế tắc lớn của một nhân cách vô cùng đáng trọng.
Phần mở đầu bài thơ khá giàu yếu tố tự sự, cho ta biết rõ những gian nan cụ thể của một hành trình trên cát:

Trường sa phục trường sa,
Nhất bộ nhất hồi khước.
Nhật nhập hành vị dĩ,
Khách tử lệ giao lạc.
(Bãi cát dài lại bãi cát dài,
Đi một bước như lùi một bước.
Mặt trời đã lặn, chưa dừng được,
Lữ khách trên đường nước mắt rơi.)

Không có trong đoạn thơ những tính từ miêu tả đặc điểm của truông cát (trường sa trong nguyên tác là danh từ), vậy mà lạ thay, đọc nó, độc giả lại có thể hình dung được cái mênh mông ngợp mắt, cái hoang vắng rợn người của không gian mà nhân vật trữ tình phải dấn thân vào. Đi trên cát thì còn thấy gì khác ngoài cát, và đó chính là điều kinh khủng nhất. Vậy thì chỉ cần để cho từ trường sa vang lên hai lần trong câu thứ nhất (ở giữa có chen từ phục) là đủ gợi ra mọi điều. Nhất bộ nhất hồi khước (Đi một bước như lùi một bước) - câu thơ thứ hai thể hiện rất sâu cảm giác sốt ruột, căng thẳng và mệt mỏi của người đi, đưa lại cho ta ý niệm hoàn chỉnh về cái gọi là trường sa. Trường sa không thuần tuý chỉ là truông cát dài, nó là một cái bẫy, đưa con người lún sâu vào tình trạng mất khả năng nhận thức về sự tiến triển để từ đó quẫy lộn một cách tuyệt vọng. Thật dễ hiểu vì sao những giọt nước mắt đã lã chã tuôn rơi. Người đi đi không ngừng như đang muốn chống chọi lại một cái gì đó không rõ rệt. Kẻ đồng hành duy nhất là mặt trời thì đã lặn. Một nỗi cô đơn ngun ngút, khó nói nên lời vây riết lấy người lữ khách.
Biết trách ai đây? Có chăng chỉ có thể trách mình:

Quân bất học tiên gia mỹ thuỵ ông,
Đăng sơn thiệp thuỷ oán hà cùng!
(Không học được tiên ông phép ngủ,
Trèo non, lội suối, giận không vơi !)

Chỉ tại anh không học được phép thuỵ du (ngủ được cả trong khi đi) của thần tiên và không có tài nên lận đận. Cứ theo đó, anh còn phải thở than chưa biết lúc nào mới hết! Hai câu thơ vang lên như một lời cật vấn, một tiếng nói phê phán nghiêm khắc đối với bản thân. Tác giả không đổ lỗi cho hoàn cảnh theo thói thường dù ông quá hiểu tính chất thù nghịch của hoàn cảnh lúc đó. Ông đã làm cuộc phân thân, tự mình nói với mình bằng một ngữ điệu không khoan nhượng. Ở chỗ này, bản dịch chưa thực sự làm nổi bật được sự chuyển điệu tinh tế trong nguyên tác, đã bỏ rơi đại từ quân (anh) vốn có tác dụng khách quan hoá nhân vật trữ tình và đẩy nó sang phía của đối tượng được nhận thức, khiến câu thơ chỉ còn lại giọng oán thán ngậm ngùi. 

Mời quý thầy cô giáo và các em học sinh xem đầy đủ tài liệu hoặc xem thêm các tài liệu khác trong bộ sưu tập Nỗi dằn vặt của một trí thức chưa học được “phép ngủ” (về bài thơ Sa hành đoản ca của Cao Bá Quát). Ngoài ra, quý thầy cô giáo và các em học sinh cũng có thể tải về làm tư liệu tham khảo bằng cách đăng nhập vào Thư viện eLib.
Đồng bộ tài khoản