Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Chia sẻ: An | Ngày: | 3 tài liệu

0
2.036
lượt xem
21
download
Xem 3 tài liệu khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Văn mẫu chọn lọc để cùng chia sẻ kinh nghiệm làm bài
Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh
Mô tả bộ sưu tập

Với mong muốn cung cấp nhiều tài liệu hay cho quý thầy cô và các em học sinh, thư viện eLib đã chọn lọc và biên tập các tư liệu tạo thành BST Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh. Hi vọng, đây sẽ là những tài liệu hữu ích trong công tác giảng dạy và học tập của quý thầy cô và các em học sinh.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST
Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh

Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh
Tóm tắt nội dung

Đây là một đoạn trích hay trong BST Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh. Mời quý thầy cô tham khảo:

Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh là một bài thơ hay. Khi bài thơ được chọn giảng trong chương trình và sách giáo khoa mới bậc Trung học cơ sở càng khẳng định giá trị và sức sống của nó qua thời gian. Trong chương trình Ngữ văn lớp 7, Tiếng gà trưa được xếp vào bài thứ 13, sau tiết đọc hiểu này có tiết Điệp ngữ và Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học. Như vậy ý đồ người soạn sách rõ ràng là dùng bài thơ Tiếng gà trưa như là ngữ liệu cơ bản vào ba công đoạn (đọc hiểu tác phẩm (tiết 1), qua việc tìm hiểu, phân tích bình giảng tác phẩm (chú trọng phép điệp) để giáo viện giúp học sinh hiểu đặc điểm của phép tu từ này (tiết thứ 2) và đồng thời trình bày những cảm xúc của các em (tiết thứ 3). Nhưng có một số giáo viên hình như không để ý đến vấn đề trên nên trong quá trình dạy bỏ qua điểm nhấn quan trọng này. Giáo viên làm sao để qua việc đọc hiểu và phân tích học sinh lắng lại âm thanh tiếng gà trưa, tích hợp được kiến thức phần phép điệp (sẽ học ở tiết sau) và làm bật ra ý nghĩa sâu xa của bài thơ.

Một bài thơ hay phải chứa đựng trong nó những câu đặc sắc. Ở bài Tiếng gà trưa quả là không có gì đặc biệt, câu thơ cũng không thật nổi trội nhưng bù vào đó là sự tế vi của mạch cảm xúc và âm thanh tiếng gà ngân vang, thả neo vào lòng người đọc. Âm thanh Tiếng gà trưa là hình tượng nổi bật xuyên suốt và chiếm lĩnh toàn bộ tác phẩm. Người dạy phải nhạy cảm và chú trong điểm nhấn đặc biệt này.
Bài thơ được mở đầu bằng tiếng gà Cục.. .cục tác cục ta vang lên xao động tâm hồn người chiến sỹ trên đường hành quân ra chiến trường đánh giặc:

Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục...cục tác cục ta
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ.

Chỉ nghe một tiếng gà trưa gióng lên giữa chút thời gian ngắn ngủi ở vùng giới tuyến Vĩnh Linh mà bao nhiêu cảm xúc ùa về ào ạt, chắc chắn âm thanh đó đã chạm khắc vào tâm hồn nhà thơ? (Người giáo viên không thể không bình) điệp từ nghe láy đi láy lại 3 lần biểu hiện sinh động nỗi xúc động trào dâng và như sợi giây vô hình níu giữ cho âm thanh tiếng gà lắng vào chiều sâu tâm linh, ngân rung nơi nốt nhớ, xôn xao gọi về kỷ niệm êm đềm, đầm ấm đã qua. Đó là một tuổi thơ mang bao nỗi niềm, đầy thân phận: thiếu mẹ, vắng cha, sống với bà. Chỗ nương tựa chính trong tuổi thơ Xuân Quỳnh là người bà già nua, khắc khổ ở một làng quê có nghề dệt the lụa nổi tiếng: La Khê. Thiếu vắng tình cảm của mẹ, của cha, Xuân Quỳnh được bù đắp bởi tình bà. Trong hồi ức Xuân Quỳnh tình cảm của bà hàm chứa cả tình mẹ bao dung, đa mang, thương con hết mực, tình cha nghiêm khắc, nặng sâu.. Tấm thân gầy guộc của bà ôm trùm hết thảy mọi thứ tình cảm mà cuộc đời không ưu ái dành cho tuổi thơ bé Quỳnh. Bà buộc phải dồn ghép nghĩa vụ, tình cảm, bồi đắp yêu thương cho những mất mát, thiếu hụt, tổn thất tinh thần nơi đứa cháu gái lên hai. Xuân Quỳnh sớm nhận ra bao nhiêu vất vả, nhọc nhằn đều đổ lên đôi vai mỏng mảnh, yếu ớt nơi bà. Thương cháu bà dành tất cả tình cảm nồng đượm, lo lắng, chăm chút nhất để mong cháu nên người. (Qua đó học sinh hiểu được ý nghĩa giá trị của phép điệp trong bài thơ).
Nghe tiếng gà trưa, tác giả hình dung dáng liêu xiêu của bà khum soi trứng:

Dành từng quả chắt chiu
Cho con gà mái ấp.

Xuân Quỳnh cũng đọc được nỗi lo lắng của bà khi mùa đông tới:

Bà lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà
Cháu được quần áo mới.

Hiện về trong cánh đồng ký ức tuổi thơ còn là tiếng bà vẫn mắng như lời nhắc nhở, chăm chút từng ly ti và luôn giữ gìn dung nhan cháu bé. Đó chẳng phải là lời dặn dò, thủ thỉ, sự quan tâm hết mực của bà? Lời trách mắng sao mà đầy yêu thương đến thế. Tất cả như khảm vào hoài niệm ngọt ngào. Qua âm thanh tiếng gà hiện lên cuộc đời vất vả, tần tảo, chịu thương chịu khó của người bà. Nghĩa là bao nhiêu kỷ niệm tuổi thơ, tình cảm bà - cháu đều gắn với âm thanh tiếng gà. Đồng hiện cùng ký ức tuổi thơ còn là hình ảnh những con gà mái vàng, mái mơ với ổ trứng hồng đẹp như tranh lụa. In đậm trong cõi lòng nhà thơ vẫn còn ôm trọn cái màu nắng lóng lánh nơi chùm lông những mẹ gà đốm trắng và kỉ niệm tuổi dại thơ tò mò xem trộm gà đẻ trứng. Rồi những khát khao của tuổi thơ mong được quần áo mới có từ tiền bán gà. Chữ ôi nghe tha thiết, đằm sâu một nỗi nhớ khôn nguôi về những tháng năm khốn đốn, khó nhạt nhoà. Cái âm thanh bình dị, thân quen, dân dã ấy sao bỗng trở nên thiêng liêng kỳ lạ trong tâm hồn thi sỹ khi nó gắn với tình cảm bà - cháu và tình quê hương đất nước. (Cũng chính ở đây học sinh hiểu được cách bày tỏ tình cảm của nhà thơ và học tập cách biểu cảm). 

Thư viện eLib mong rằng BST Phân tích bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh sẽ là tài liệu hữu ích cho quý thầy cô và các bạn học sinh.
Đồng bộ tài khoản