Phân tích tác phẩm Một người Hà Nội của Nguyễn Khải

Chia sẻ: An | Ngày: | 3 tài liệu

0
190
lượt xem
1
download
Xem 3 tài liệu khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Văn mẫu chọn lọc để cùng chia sẻ kinh nghiệm làm bài
Phân tích tác phẩm Một người Hà Nội của Nguyễn Khải

Phân tích tác phẩm Một người Hà Nội của Nguyễn Khải
Mô tả bộ sưu tập

Các em đang muốn tham khảo bài văn Phân tích tác phẩm Một người Hà Nội của Nguyễn Khải? Hãy tham khảo bộ sưu tập dưới đây của thư viện eLib. Bộ sưu tập gồm nhiều bài văn hay sẽ giúp các em biết lập dàn ý khi làm văn, nắm được các nội dung trọng tâm tránh đi lạc đề.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST
Phân tích tác phẩm Một người Hà Nội của Nguyễn Khải

Phân tích tác phẩm Một người Hà Nội của Nguyễn Khải
Tóm tắt nội dung

Đây là một đoạn trích hay trong BST Phân tích tác phẩm Một người Hà Nội của Nguyễn Khải. Mời quý thầy cô tham khảo:

Hơn nửa thế kỷ cầm bút đã làm định hình một phong cách, phong cách triết lý – chính luận của Nguyễn Khải. Tập truyện ngắn Hà Nội trong mắt tôi gồm chín truyện ngắn như một hành trình tìm lại hồn thiêng đất kinh kì của một người con xa xứ - Nguyễn Khải. Truyện ngắn kết tụ đầy đủ nét phong cách; truyện ngắn kết lắng đầy đủ tình cảm, sự ngưỡng vọng của Nguyễn Khải về mảnh đất Thăng Long nghìn năm văn vật có thể nói là Một người Hà Nội; cô Hiền chính là linh hồn của thiên truyện ấy.
Nhan đề tác phẩm như kết lắng những suy tư đầy yêu quý của tác giả về cô Hiền. Nhắc đến cô Hiền, nghĩ về cô Hiền, không một mệnh đề nào để tác giả có thể chuyển tải đầy đủ và thỏa mãn hơn: Một người Hà Nội. Vâng, trong mắt tác giả, cô Hiền chính là biểu tượng của đất Hà thành, một thế hệ mang đậm “chất kinh kì” còn ở cùng với Hà Nội của hôm nay. Qua dòng cảm xúc của tác giả, cô Hiền không chỉ hiện lên với tư cách một cá thể, một con người cụ thể mà cô Hiền chính là tinh túy, là di sản văn hóa của đất kinh kì, cô Hiền là một giá trị.
Cô Hiền trước hết là một người phụ nữ đẹp, lịch duyệt, có quan điểm sống hết sức đáng nể phục. Dõi theo dòng cảm xúc của nhân vật tôi, nối những chi tiết trong nguồn mạch nhẩn nha kể chuyện của tác giả ta sẽ thấy, cái tôi ấy ngưỡng mộ vô cùng khi nhấn đi nhấn lại một quan niệm sống rất vững chải ở người phụ nữ ấy: đó là lòng tự trọng mà sự tự trọng lớn nhất theo cô là ý thức tự lập. Chủ kiến đó như chảy sâu vào trong huyết quản của cô Hiền, trở thành nét cốt cách thật đẹp ở người phụ nữ đất kinh kì này. Nét cốt cách ấy, quý thay khi nó được thể hiện một cách hết sức nhất quán trong suốt cuộc đời cô Hiền: từ việc lấy chồng, sinh con, nuôi dạy con cái đến cách ứng xử của cô khi hai người con trai lần lượt tình nguyện vào Nam chiến đấu. Chính vì có một quan điểm sống rõ ràng như vậy nên cô Hiền rất chủ động và đầy bản lĩnh trong cuộc sống. Ai cũng phải thừa nhận cô Hiền là người giỏi sắp xếp cuộc sống, sắp xếp việc gia đình; cô thu xếp mọi công việc một cách rành rẽ, đâu vào đấy: dưới bàn tay người phụ nữ ấy, mọi việc đều được tính toán trước và đều được tính toán đúng. Nhân vật tôi từng gật gù bái phục trước cốt cách cứng cõi của bà cô: "Cô tuyên bố thẳng thừng với tôi: Một đời tao chưa từng bị ai cám dỗ, kể cả chế độ”. Cốt cách ấy thể hiện trước hết ở việc lấy chồng. Chuyện lấy chồng của cô Hiền, do vậy cũng không phải theo sự sắp xếp của lẽ thường mà theo những suy tính riêng của cô. Thuở đôi mươi, cô Hiền là một cô gái có nhan sắc: một vẻ đẹp sang trọng, quý phái của thiếu nữ Hà thành. Theo lẽ thường, những người phụ nữ ấy thường chọn cho mình một tấm chồng giàu sang, có quyền thế để “núp bóng tùng quân”. Cô Hiền thì không, vì cô có lòng tự trọng, có bản lĩnh và quan trọng hơn: cô có tính chủ động cao trong cuộc sống. Gần ba chục tuổi cô mới đi lấy chồng. Cô gái đẹp đất Hà thành, từng là chủ một phòng khách văn chương nổi tiếng ấy, lạ thay, không lấy một ông quan, cũng không lấy một văn nhân thi sĩ: “Cô chọn bạn trăm năm là một ông giáo cấp tiểu học hiền lành, chăm chỉ”. Sự lựa chọn của cô khiến cả Hà Nội phải kinh ngạc. Kinh ngạc cũng phải thôi vì thói thường người ta vẫn ham danh, hám lợi, thích tìm nơi bóng mát để dựa dẫm cho nhàn nhã tấm thân. Cô Hiền thì không, cô nghĩ về mình ít hơn và nghĩ về tương lai của một tổ ấm gia đình, tương lai của con cái nhiều hơn. Vui đùa là vui đùa thời son trẻ, còn khi đã quyết định lập gia đình, cô suy nghĩ một cách nghiêm túc về trách nhiệm của người làm vợ, làm mẹ. Chủ kiến, quan điểm như vậy là hết sức rành rẽ, rõ ràng.
Lấy chồng là thế, còn sinh con? Trong khi người ta “đua nhau đẻ” vì cái quan điểm cổ hủ “Đông con hơn đông của”, thì cô dứt khoát chấm dứt chuyện sinh đẻ ở độ tuổi bốn mươi. Đó là sự suy tính khác đời, nhưng là sự suy tính hơn đời. Dừng sinh con ở tuổi 40 cũng là vì cô nghĩ đến lòng tự trọng và đức tính tự lập của con sau này. Bây giờ ông bà 40: “Nếu ông và tôi sống đến sáu chục tuổi thì con út đã 20, có thể tự lập được khỏi phải sống bám vào các anh chị”. Người phụ nữ ấy không chỉ biết sinh con mà còn biết lo lắng về trách nhiệm, trách nhiệm nuôi con trưởng thành để có thể sống tự lập một cách đầy kiêu hãnh với cuộc đời. Một người phụ nữ ở tuổi 40 suy tính cho 20 năm sau, suy tính một cách rành rẽ, rạch ròi. Đó là tình thương con của một bà mẹ có “tầm nhìn xa”, một bà mẹ biết “nhìn xa trông rộng”.
Sinh con, cô Hiền lo cho chuyện xa nhưng cũng lo cho chuyện gần. Chuyện gần suy cho cùng cũng là chuyện dạy con biết tự trọng. Cô sửa cho con từ cách ngồi, cách cầm đũa, cách múc canh, đến cách đi đứng, nói năng. Yêu và tự hào về Hà Nội biết bao khi cô dạy con cháu phải ý thức rằng mình là người Hà Nội, cung cách sống, cách nói năng, ứng xử phải giữ nếp, đó cũng chính là chuyện tự trọng.
Vẻ đẹp của người phụ nữ ấy càng hiện lên rõ ràng hơn khi cô Hiền đứng trước những sự quyết định đầy khó khăn. Người mẹ nào mà chẳng thương con, người mẹ nào mà chẳng nơm nớp lo âu, rồi mòn mỏi ngóng trông khi con đi vào nơi lửa đạn. Cô Hiền cũng vậy, cũng bình đẳng như bao bà mẹ trên thế gian này. Nhưng ngay trong quyết định cam go ấy, cô Hiền cũng rạch ròi và đầy chủ kiến. Cô Hiền nghĩ đến lòng tự trọng và thái độ tự lập trong cuộc sống của con, điều đó, một lần nữa là chuẩn mực để cô Hiền ứng xử trong tình huống này. Khi đứa con trai đầu lòng lên đường, cô Hiền nói : “Tao đau đớn nhưng tao bằng lòng vì tao không muốn nó sống bám vào sự hi sinh của bạn bè. Nó dám đi cũng là biết tự trọng”. Người con trai đầu lên đường ba năm không một tin tức, người con trai kế lại tiếp tục xin tòng quân, cô Hiền vẫn kiên định quan điểm, mặc dù hết sức não lòng: “Tao không khuyến khích cũng không ngăn cản, ngăn cản tức là bảo nó tìm đường sống để các bạn nó phải chết, cũng là một cách giết chết nó”. Đau đớn, giằng xé nhưng chuẩn mực tối cao của bà vẫn là lòng tự trọng của tuổi trẻ. Sống tự trọng nghĩa là phải biết tự lập, mà tự lập nghĩa là cùng lên đường chiến đấu với bạn bè. Còn một khi sống dựa dẫm “tìm đường sống để các bạn nó phải chết” nghĩa là đã đánh mất tự trọng, mà theo cô Hiền điều đó đồng nghĩa với cái chết, đó “cùng là một cách giết chết nó”. Cách tính toán việc nhà việc nước đến như thế khiến chính nhân vật “tôi” cũng phải nghiêng mình kính nể: sắc sảo và rốt ráo đến lạ lùng.
Đó hẳn phải là cách suy tính, cách sắp xếp, lối hành xử của một người phụ nữ lịch lãm và đầy chủ kiến. Tình thương con của cô Hiền là tình thương của một bà mẹ hiểu đời, hiểu người. Chất Hà Nội kết tinh đậm nét trong từng cung cách sống ấy. Chợt ngộ ra một điều: bao nhiêu chàng trai trẻ đất Hà thành từ bỏ bút nghiên để lên đường chiến đấu, không một lần ngoảnh đầu nhìn dù Hà Nội sáng rực phía sau lưng (ý thơ Nguyễn Đình Thi), cũng là vì các chàng ấy là con của những bà mẹ có cung cách sống, cung cách ứng xử như cô Hiền. 

Quý thầy cô giáo và các em học sinh cùng tham khảo toàn bộ BST Phân tích tác phẩm Một người Hà Nội của Nguyễn Khải bằng cách đăng nhập vào Website eLib.vn nhé!
Đồng bộ tài khoản