Quan điểm sáng tác văn chương của Nguyễn Trãi

Chia sẻ: An | Ngày: | 2 tài liệu

0
316
lượt xem
8
download
Xem 2 tài liệu khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
Quan điểm sáng tác văn chương của Nguyễn Trãi

Quan điểm sáng tác văn chương của Nguyễn Trãi
Mô tả bộ sưu tập

Nhằm giúp quý thầy cô giáo có thêm tài liệu để giảng dạy, các em học sinh có thêm tài liệu hay để tham khảo, Thư viện eLib đã sưu tầm và tổng hợp thành bộ sưu tập Quan điểm sáng tác văn chương của Nguyễn Trãi. Các tài liệu trong bộ sưu tập này sẽ giúp các em học sinh nắm được quan điểm trong sáng tác văn chương của đại thi hào dân tộc Nguyễn Trãi. Mời quý thầy cô giáo và các em học sinh tham khảo nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Ngữ văn 10 trong chương trình.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Quan điểm sáng tác văn chương của Nguyễn Trãi

Quan điểm sáng tác văn chương của Nguyễn Trãi
Tóm tắt nội dung

Chúng tôi xin trích dẫn dưới đây một phần của tài liệu đầu tiên được lấy ra từ bộ sưu tập Quan điểm sáng tác văn chương của Nguyễn Trãi:

Quan điểm sáng tác văn chương của Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi – vị anh hùng dân tộc, một nhà văn hoá xuất sắc, một nhà chính trị sáng suốt, một nhà quân sự lỗi lạc, một nhà ngoại giao thiên tài, một nhà thơ lớn, một nhà lý luận văn nghệ kiệt xuất. Ông là người trí thức từ tinh hoa của dân tộc. Ông đã để lại cho hậu thế một khối lượng tác phẩm khá đồ sộ. Ông là một trong những tác giả viết nhiều nhất thời trung đại ViệtNam.

I. Quan niệm về vai trò và trách nhiệm của người nghệ sĩ đối với cuộc đời
Quan niệm về vai trò và trách nhiệm của người nghệ sĩ đối với cuộc đời của Nguyễn Trãi, được nhìn trên quan điểm nhân sinh quan của ông. Dưới thời phong kiến tư tưởng trung quân được đặc biệt coi trọng. Không ít người trong giai cấp phong kiến đã đặt ra hai chữ trung quân (tức là trung với vua) lên hàng đầu, thì Nguyễn Trãi đã có thái độ khác. Nguyễn Trãi cũng coi trọng hai chữ trung quân. Ông viết:

Bui có một niềm chăng nỡ trễ
Đạo làm con với đạo làm tôi

(Ngôn chí bài 1)

hoặc:

Quân thân chưa báo lòng canh cánh
Tình phụ cơm trời áo cha

(Ngôn chí bài 7)

Tuy nhiên, trong quan niệm của Nguyễn Trãi ý nghĩa chủ yếu của chữ trung lại là trung với nước. Xem xét hành trạng của Nguyễn Trãi thì có thể thấy nét đặc sắc ấy trong tư tưởng của ông. Nguyễn Phi Khanh, cha Nguyễn Trãi, là con rể Trần Nguyên Đán, một người thuộc tông thất nhà Trần và Nguyễn Trãi là cháu ngoại họ Trần. Nhiều sỹ phu đời Trần đã vì hai chữ trung quân mà gắn bó đến cùng với nhà Trần và không ra cộng tác với cha con Hồ Quý Ly khi nhà Trần bị nhà Hồ thay thế. Lẽ ra, với tư cách dòng dõi sĩ phu đời Trần, hơn nữa lại là cháu ngoại họ Trần thì Nguyễn Trãi phải quyết liệt chống đối triều đại mới. Nhưng trái lại, ông đã ra ứng thí và đậu thái học sinh ngay trong kỳ thi đầu tiên dưới triều nhà Hồ. Khi giặc Minh cướp nước ta, Nguyễn Phi Khanh bị bắt làm tù binh đưa về Trung Quốc. Ông có dặn lại con trai là hãy tìm cách đánh đuổi giặc để báo thù cha, trả nợ nước. Nguyễn Trãi ghi nhớ lời dặn dò của cha, nhưng sau đó ông lại không tham gia cuộc kháng chiến của Trần Giản Định và Trần Trùng Quang, tức là cuộc kháng chiến của nhà hậu Trần. Mười năm sau khi nhà Hồ đã mất, và cũng là khi Trần Giản Định và Trần Trùng Quang đã thất bại, Nguyễn Trãi tìm vào Lam Sơn giúp Lê Lợi. Nếu Nguyễn Trãi hiểu chữ trung trước hết là quan hệ với vua Trần thì khi nhà Hồ cướp ngôi nhà Trần ông đã không ra giúp nhà Hồ. Và nếu như ông hiểu như thế thì con cháu nhà Trần nổi lên chống giặc Minh ông đã ra giúp họ chứ không tìm vào với Lê Lợi. Nguyễn Trãi không gắn bó với nhà Trần vì ông nhận thấy nhà Trần đã suy, vì ông thấy các vua Trần đã trở nên hủ bại. Giúp Hồ Quý Ly ông tưởng rằng đã giúp được một nhà cải cách táo bạo sẽ đưa được đất nước và nhân dân ra khỏi cơn khủng hoàng cuối thế kỷ XIV, mà các vua cuối đời Trần đã gây ra. Giúp Lê Lợi, ông đã giúp được một người cứu nước cứu dân ra khỏi hoạ diệt vong đầu thế kỷ XV. Trước thì thất bại, sau thì thành công, kết quả tuy có khác nhau, nhưng động cơ của hành động chỉ là một. Nguyễn Trãi giúp vua chủ yếu là để giúp nước, giúp dân. Ông không bị sa lầy trong tư tưởng “trung thần bất sự nhị quân”, tư tưởng thường làm cho không ít người rơi vào các nạn ngu trung, tức là trung với cả những hôn quân bạo chúa, trung với cả những nhà vua bán nước. Nguyễn Trãi có nói đến trung với vua, nhưng chỉ với vua biết thi hành nhân nghĩa, tức là biết lo cho dân, cho nước. Lòng trung quân của ông là có điều kiện. Ông mà có thể giúp Hồ Quý Ly thời trước và lại có thể giúp Lê Lợi thời gian sau thì chính cũng vì muốn giúp những người mà ông hy vọng là có đủ sức đảm đương sự nghiệp cứu nước, cứu dân. Lòng ưu quốc, ái dân của ông là vô điều kiện.

Tư tưởng nhân nghĩa là một tư tưởng quan trọng của Nguyễn Trãi. Điểm lại các tác phẩm của ông thì thấy có 59 chữ nhân và 81 chữ nghĩa.
Nhân và nghĩa vốn là những khái niệm có tính chất chính trị và đạo đức của nho giáo, do Khổng Tử thể hiện ở nhiều tác phẩm, trước hết là ở kinh Xuân thu, ở Kinh lễ (phần Chu Quan) và ở sách Luận ngữ. Sách Luận ngữ bàn về chữ nhân và chữ nghĩa nhiều hơn cả. Sách Luận ngữ, nêu lên chữ nhân 105 lần và chữ nghĩa 21 lần. 

Mời quý thầy cô giáo và các em học sinh xem tiếp tài liệu hoặc xem thêm các tài liệu khác trong bộ sưu tập Quan điểm sáng tác văn chương của Nguyễn Trãi. Ngoài ra, quý thầy cô giáo và các em học sinh cũng có thể tải về làm tài liệu tham khảo bằng cách đăng nhập vào Thư viện eLib.
Đồng bộ tài khoản