Soạn bài Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm

Chia sẻ: An | Ngày: | 4 tài liệu

0
841
lượt xem
0
download
Xem 4 tài liệu khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
Soạn bài Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm

Soạn bài Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm
Mô tả bộ sưu tập

Mời quý thầy cô giáo và các em học sinh cùng tham khảo bộ sưu tập Soạn bài Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm. Bộ sưu tập này được chúng tôi sưu tầm và tổng hợp nhằm hỗ trợ tốt nhất cho việc dạy và học của quý thầy cô giáo và các em học sinh. Hi vọng, bộ sưu tập này sẽ giúp ích cho quá trình dạy và học của quý thầy cô giáo và các em học sinh.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Soạn bài Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm

Soạn bài Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm
Tóm tắt nội dung

Đây là một đoạn trích hay trong BST Soạn bài Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm. Mời quý thầy cô tham khảo:

I. Nội dung bài học
Nói đến nền văn học trung đại nước ta là nói đến một giai đoạn văn học rất phong phú, đa dạng về thể loại: cáo, hịch, văn tế, thơ Nôm đường luật, văn bia... Trong những thể loại mang tính chất tượng trưng của văn học trung đại con có một thể loại khá đặc biệt: chiếu. Trong thể loại chiếu này, Chiều cầu hiền của Ngô Thì Nhậm được xem là tác phẩm không những có giá trị lớn vê nội dung - tư tưởng mà còn có giá trị về nghệ thuật.
II. Đọc và tìm hiểu tiểu dẫn
Gợi ý tóm tắt:
- Ngô Thì Nhậm là một trong những viên tướng giỏi của chúa Trịnh. Khi nhà Lê - Trịnh sụp đổ, ông theo phong trào Tây Sơn, đóng góp nhiều cho triều đại Tây Sơn.
- Đặc điểm của chiếu
Tham khảo thêm: Phân tích tác phẩm Chiếu Cầu Hiền của Ngô Thì Nhậm
III. Đọc - hiểu văn bản
Câu 1: Bài chiếu cầu hiền gồm ba phần:
+ Phần 1: Mối quan hệ giữa hiền tài và thiên tử
+ Phần 2: Cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà và nhu cầu đất nước
+ Phần 3: Đường lối cầu hiền tài của vua Quang Trung và lời kêu gọi những bậc hiền tài
Nội dung chính của một văn bả "cầu hiền":
+ Công văn hành chính thời xưa gồm hai loại: một loại do cấp dưới trinhg lên nhà vua hoặc lên triều đình. Chúng có các tên gọi: tấu, chương, biểu, nghị, sớ, khải... và một loại do nhà vua truyền thống cho bề tôi với các tên gọi: chiếu, mệnh, lện, chế, du, cáo...
+ Chiếu nói chung, bài Chiếu cầu hiền nói riêng thuộc loại văn nghị chính trị - xã hội. Mặc dù chiếu thuộc loại công văn Nhà nước, lệnh cho thần dân thực hiện nhưng ở đây, đối tượng bài Chiếu cầu hiền là bậc hiền tài - những nho sĩ mang nặng tư tưởng Nho giáo. Hơn nữa, đây là cầu, tức là Nhà nước - vua Quang Trung cầu, chứ không phải là lện.
Câu 2: Gợi ý
- Từ khi đất nước chia thành Đàng Trong và Đàng Ngoài, trong quan niệm của dân Bắc Hà, Nam Hà thuộc triều đại khác. Hơn nữa, theo quan niệm thâm căn cố đế của nho sĩ Bắc Hà, chỉ những người xuất thân từ dòng dõi đế vương mới xứng đáng và có khả năng làm vua. Trong khi đó, Nguyễn Huệ là tầng lớp bình dân áo vải. Vì thế, trong nho sĩ Bắc Hà có một số người không những không phục mà còn coi thường, cho rằng vua Quang Trung chẳng biết gì về lễ nghi, chữ nghĩa thánh hiền. Nắm được tâm lí này, khi trình bày tư tưởng cầu hiền của nhà vua, Ngô Thì Nhậm đã dùng nhiều điển tích hoặc trích từ các sách Tứ thư, Ngũ kinh. Cách diễn đạt bằng hình ảnh trong Tứ thư, Ngũ kinh vừa giúp các Bắc hà dễ hiểu, vừa tạo nên ấn tượng mạnh, đánh trúng vào tâm lí sĩ phu Bắc Hà và lôi cuốn họ giúp triều đại mới.
- Cách lập luận trong bài chiếu đầy sức thuyết phục. Phần 1, tác giả đưa ta luận điểm về mối quan hệ giữa người hiền tài và thiên tử. Tác giả chỉ ra luật xuất xử của người hiền và mối quan hệ giữa họ với nhà vua là:
+ Người hiền là phải do thiên tử sử dụng.
+ Không làm như vậy là trái đạo trời, trái quy luật cuộc sống.
Để làm rõ điều đó, người ta đã ví người hiền như sao sáng trên trời và quy luật của tinh tú là các sao đều chầu về Bắc Cực (Bắc thần tưởng trưng cho thiên tử). Tác giả không chỉ dùng hình ảnh so sánh (Thiên tử là sao Bắc Cực; người hiền là sao sáng; quy luật vận động của tinh tú là các sao chầu về Bắc Cực...) mà hình ảnh đó lại được lấy từ Luận ngữ - một trong những sách kinh điển của Nho gia. Mở đầu bài chiếu bằng lời Không Tử có sức thuyết phục mạnh đối với sĩ phu Bắc Hà bởi theo quan niệm của Nho gia, Khổng Tử là ông Thánh, lời Khổng Tử là lời dạy của thánh hiền, là chân lí bất di bất dịch.
Phần 2, tác giả nêu lên cách ứng xử của bậc hiền tài khi Tây Sơn ra Bắc diệt Trịnh: bỏ đi ở ẩn, mai danh ẩn tích bỏ phí tài năng, những người ra làm quan với Tây Sơn thì sợ hãi im lặng như bù nhìn hoặc làm việc cầm chừng, một số người đi tử tử... Nói tóm lại, phần lớn các sĩ phu Bắc Hà không dem tài năng của mình ra cống hiến cho đất nước, khác nào kẻ "chết đuối trên cạn mà không tự biết". Tuy nhiên, tác giả không nói thẳng những điều đó bằng ngôn ngữ trực tiếp, mà hình ảnh hoặc lấy trong kinh điển Nho gia, hoặc mang ý nghĩa tượng trưng. Cách diễn đạt như vậy vừa tế nhị, vừa có tính chất châm biếm nhẹ nhàng, vừa chứng tỏ người viết bài chiếu có kiến thức sâu rộng, có tài hoa, am hiểu Nho học khiến người nghe không những không tự ái mà còn nể trọng và tự cười về thái độ ứng xử chưa đúng của chính mình.

Thư viện eLib mong rằng BST Soạn bài Chiếu cầu hiền của Ngô Thì Nhậm sẽ là tài liệu hữu ích cho quý thầy cô và các bạn học sinh.

Đồng bộ tài khoản