Soạn bài Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều

Chia sẻ: An | Ngày: | 2 tài liệu

0
274
lượt xem
8
download
Xem 2 tài liệu khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
Soạn bài Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều

Soạn bài Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều
Mô tả bộ sưu tập

Đến với bộ sưu tập Soạn bài Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều, quý thầy cô giáo sẽ có thêm tư liệu để dạy học, các em học sinh có thể tham khảo để có bài soạn chi tiết.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Soạn bài Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều

Soạn bài Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều
Tóm tắt nội dung

Bộ sưu tập Soạn bài Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều là một trong những BST đặc sắc của eLib, được chọn lọc từ hàng trăm mẫu tư liệu một cách kỹ lưỡng, mời các bạn tham khảo đoạn trích sau đây:

A - TÌM HIỂU VỀ TÁC GIẢ
1. Nguyễn Gia Thiều
(1741 - 1798), hiệu là Ôn Nh­ư, làm quan được phong tước hầu, nên còn gọi là Ôn Như Hầu, quê ở làng Liễu Ngạn, huyện Siêu Loại, xứ Kinh Bắc, (nay là thôn Liễu Ngạn, xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh). Từ nhỏ Nguyễn Gia Thiều đã được cậu ruột là chúa Trịnh Doanh đón vào cung để ăn học, đến khi trưởng thành lại từng giữ nhiều chức quan ở phủ chúa; cho nên, ông có điều kiện hiểu rõ thói hoang dâm vô độ của vua chúa, cùng cảnh sống bi thảm của biết bao cung nữ.

2. Nguyễn Gia Thiều là một tài năng đa dạng. Ông nổi tiếng là người thông minh học rộng, văn võ toàn tài. Theo các tài liệu cũ để lại, ngoài hiểu biết sâu rộng về văn học, sử học, triết học, đặc biệt Nguyễn Gia Thiều còn là một người tinh thông nhiều bộ môn nghệ thuật. Về sáng tác văn học, Nguyễn Gia Thiều có hai tập thơ chữ Hán: Ôn như thi tập (tiền, hậu tập), nay chưa tìm thấy. Sáng tác bằng chữ Nôm có Tây Hồ thi tập và Tứ Trai tập, cũng bị thất lạc, nay chỉ còn Cung oán ngâm.

3. Cung oán ngâm là bài ca ai oán của người cung nữ có tài sắc, được vua yêu chuộng, nhưng chẳng bao lâu bị ruồng bỏ. Ở trong cung, nàng xót thương cho thân phận của mình và oán trách nhà vua phụ bạc. Qua khúc ngâm, tác giả còn gửi gắm quan niệm của mình về cuộc đời bạc bẽo, phù du. Cả khúc ngâm dài 356 câu song thất lục bát, thể hiện một ngôn ngữ tài hoa đài các, nhiều chữ Hán và điển cố.
Với nghệ thuật sử dụng từ ngữ, hình ảnh, cách ví von, so sánh,… đặc sắc, đoạn trích Nỗi sầu oán của người cung nữ (trích từ câu 209 đến câu 244 trong Cung oán ngâm) đã thể hiện một cách sâu sắc thân phận bi thảm của người cung nữ thời xưa, qua đó bộc lộ tấm lòng nhân đạo của tác giả.

I – KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Tìm hiểu bố cục đoạn trích

Gợi ý: Có thể chia đoạn trích thành 2 đoạn.
Đoạn 1 (bốn khổ thơ đầu): Cuộc sống tồi tàn của cung nữ đối lập với cảnh xa hoa tráng lệ ở nơi cung cấm.
Đoạn 2 (năm khổ thơ cuối): Cung nữ thất vọng nặng nề trong cảnh ngày ngóng đêm trông.

2. Nhận xét về nghệ thuật miêu tả không gian và thời gian
Gợi ý:
Cách miêu tả rất khéo léo, không gian nơi cung cấm, thời gian ban đêm phù hợp với việc đặc tả tâm trạng của cung nữ đang cô đơn sầu tủi và oán hờn. Không gian cụ thể được nhắc tới ở đây là “lầu đãi nguyệt”, “gác thừa lương”, “phòng tiêu”,... nơi cung nữ đứng ngồi không yên, bồn chồn ra vào trông ngóng. Mong ngày, mong đêm, hi vọng rồi lại thất vọng. Những chuỗi ngày nặng nề đó khiến cung nữ mỏi mòn, đau khổ.

3. Cách dùng hình ảnh so sánh trong đoạn trích có gì đặc sắc?
Gợi ý:
Cung nữ so sánh mình như bông hoa đẹp nỡ bị vua lãng quên, nghe sao mà chua xót:

Hoa này bướm nỡ thờ ơ,
Để gầy bông thắm, để xơ nhuỵ vàng !

Cung nữ còn so sánh cuộc sống bị quên lãng đó chẳng khác nào bị vua giết dần, giết mòn, dẫu không phải giết bằng g­ươm sắc nhưng “cái u sầu” ấy có độc tố còn khủng khiếp hơn g­ươm sắc:

Giết nhau chẳng cái lưu cầu,
Giết nhau bằng cái u sầu, độc chưa !

Hình ảnh thơ là sự lên tiếng của nỗi uất hận, sầu oán của cung nữ đối với chế độ cung tần mĩ nữ độc ác đương thời. Quả là, cung cấm đã là mồ chôn biết bao nhan sắc vô tội. Nỗi oán sầu lên đến đỉnh điểm thì cung nữ muốn bứt phá:

Đang tay muốn dứt tơ hồng
Bực mình muốn đạp tiêu phòng mà ra !

4. Phân tích nghệ thuật sử dụng từ ngữ để thể hiện tâm trạng nhân vật
Gợi ý:
Tác giả đã lựa chọn được những ngôn từ rất đắt trong việc biểu đạt tâm trạng cung nữ, khi thì dùng từ Hán Việt, khi dùng điển tích, lúc dùng ngôn ngữ bình dân. Tất cả đều có chọn lọc, giàu sức biểu cảm và đạt hiệu quả nghệ thuật cao.
- Những từ ngữ có sức gợi cảm mạnh mẽ: "Chơi hoa cho rữa nhuỵ dần lại thôi", "Gương loan bẻ nửa, dải đồng xé đôi", "Để gầy bông thắm, để xơ nhuỵ vàng", "Giết nhau chẳng cái lưu cầu, - Giết nhau bằng cái u sầu, độc chưa !". 

Thư viện eLib mong BST Soạn bài Cung oán ngâm khúc của Nguyễn Gia Thiều sẽ giúp cho các em có thêm nguồn tư liệu tham khảo.
Đồng bộ tài khoản