Bài giảng Ngữ văn 9 bài 24: Nghĩa tường minh và hàm ý

Chia sẻ: Phạm Nguyễn Tường Anh | Ngày: | 10 bài giảng

0
602
lượt xem
60
download
Xem 10 bài giảng khác
  Download Vui lòng tải xuống để xem file gốc
   Like fanpage Bài giảng Giáo án THCS để cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy
Bài giảng Ngữ văn 9 bài 24: Nghĩa tường minh và hàm ý

Mô tả BST Bài giảng Ngữ văn 9 bài Nghĩa tường minh và hàm ý

Dạy hay học tốt cùng bộ sưu tập các Bài giảng Ngữ văn 9 bài 24 này các bạn học sinh và quý thầy cô nhé. Với những bài giảng được trình bày với bố cục rõ ràng trên từng Slide Powerpoint, nội dung bài học Nghĩa tường minh và hàm ý sát với chương trình do Bộ GD&ĐT phân phối sẽ giúp cho quý thầy cô truyền tải những kiến thức trọng tâm của bài cho học sinh. Tham khảo bài giảng giúp các em học sinh dễ dàng nắm bắt được những kiến thức của bài học như khái niệm nghĩa tường minh và hàm ý đồng thời rèn kỹ năng sử dụng hàm ý trong giao tiếp hàng ngày và viết văn. Hi vọng, đây là bộ tài liệu tham khảo hữu ích cho việc thiết kế bài giảng của quý thầy cô. Chúc tiết học thành công thú vị.

LIKE NẾU BẠN THÍCH BỘ SƯU TẬP
Xem Giáo viên khác thảo luận gì về BST
TaiLieu.VN KIỂM TRA BÀI CŨ - Tình yêu thương của cha mẹ, sự đùm bọc của quê hương đối với con như được thể hiện như thế nào trong bài “Nói với con” của nhà thơ Y Phương? - Trình bày đức tính cao đẹp của người đồng mình và mong ước cuả người cha? BÀI MỚI Sáng nay, mẹ đi chợ dặn Nam ở nhà không được đi chơi và làm xong bài tập. Nam đang làm bài thì một người bạn học “không mời mà đến” cứ ngồi ì ra huyên thuyên mọi thứ chuyện. Nam không sao dứt ra được để làm bài tập trong khi đó mẹ sắp về rồi. Nếu là Nam em sẽ nói như thế nào để bạn về? Tiết 123 Nghĩa Tường Minh và Hàm ý I. Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý. * Vớ dụ: SGK/74 - 75. TaiLieu.VN Đoạn trích (SGK – 74,75) - Trời ơi, chỉ còn có năm phút! Chính là anh thanh nên giật mình nói to, giọng cười nhưng đầy tiếc rẻ. Anh chạy ra nhà phía sau, rồi trở vào liền, tay cầm một cái làn. Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy. Cô gái cũng đứng lên, đặt laị chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ bác già. - Ô! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này! Anh thanh niên vừa vào, kêu lên. Để người con gái khỏi trở lại bàn, anh lấy chiếc khăn tay còn vo tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái. Cô kĩ sư mặt đỏ ửng, nhận lại chiếc khăn và quay vội đi. TaiLieu.VN - Trời ơi, chỉ còn có năm phút!  Anh thanh niên thông báo: anh rất tiếc, vì thời gian còn lại quá ít.  ý cần thông báo không được diễn đạt trực tiếp bằng những từ ngữ trong câu.  Điều anh muốn nói ấy được suy ra nhờ vào văn cảnh – vào những từ ngữ trong câu.  Anh không nói thẳng điều đó với hoạ sĩ và cô gái vì ngại ngùng, vì muốn che dấu tình cảm của mình. TaiLieu.VN - Ô ! Cô còn quên chiếc mùi soa đây này !  Câu nói này không chứa ẩn ý gì.  Vì từ ngữ trong câu diễn đặt trực tiếp điều anh thanh niên muốn nói. TaiLieu.VN Tiết 123 Nghĩa Tường Minh và Hàm ý I. Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý. * Vớ dụ: SGK/74 - 75 *Câu 1: Nội dung thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy. * Câu 2: Nội dung phần thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu. TaiLieu.VN Tiết 123 Nghĩa Tường Minh và Hàm ý I. Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý. * Vớ dụ: SGK/74 - 75 * Ghi nhớ: SGK/75 - Nghĩa tường minh là phần thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu. - Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy. TaiLieu.VN Tiết 123 Nghĩa Tường Minh và Hàm ý Bài tập nhanh: 1. Lớp trưởng thông báo cho một bạn học sinh biết: - Lan ơi! chiều nay lớp mình đi lao động nhé. 2. Trống vào lớp đã 10 phút Hiếu mới chạy vào. Thầy giáo nhìn đồng hồ nói: - Bây giờ là mấy giờ rồi? TaiLieu.VN Tiết 123 Nghĩa Tường Minh và Hàm ý Tình huống: Cô gái nói: - Quả khế kia ngon quá! Chàng trai nói: - Cành cây cao quá! TaiLieu.VN ̉ ̣ ́ ́ THAO LUÂN NHOM (2 phut) So sanh chỉ ra điêm giông và khac nhau giữa ́ ̉ ́ ́ nghia tường minh và ham ̃ ̀ ́ y? 0:22 0:25 0:28 0:29 0:52 0:55 0:58 0:59 1:22 1:25 1:28 1:29 1:52 1:55 0:00 0:01 0:02 0:03 0:04 0:05 0:06 0:07 0:08 0:09 0:10 0:11 0:12 0:13 0:14 0:15 0:16 0:17 0:18 0:19 0:20 0:21 0:23 0:24 0:26 0:27 0:30 0:31 0:32 0:33 0:34 0:35 0:36 0:37 0:38 0:39 0:40 0:41 0:42 0:43 0:44 0:45 0:46 0:47 0:48 0:49 0:50 0:51 0:53 0:54 0:56 0:57 1:00 1:01 1:02 1:03 1:04 1:05 1:06 1:07 1:08 1:09 1:10 1:11 1:12 1:13 1:14 1:15 1:16 1:17 1:18 1:19 1:20 1:21 1:23 1:24 1:26 1:27 1:30 1:31 1:32 1:33 1:34 1:35 1:36 1:37 1:38 1:39 1:40 1:41 1:42 1:43 1:44 1:45 1:46 1:47 1:49 1:50 1:51 1:53 1:54 1:56 1:58 1:59 1:48 1:57 2:00 Hết giờ TaiLieu.VN * Giống nhau: Đều là phần thông báo của câu. * Khác nhau: TƯỜNG MINH HÀM Ý Là phần thông báo được Là phần thông báo tuy diễn đạt trực tiếp bằng không diễn đạt trực tiếp những từ ngữ trong câu. bằng những từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy. TaiLieu.VN Tiết 123 Nghĩa Tường Minh và Hàm ý I. Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý. * Vớ dụ: SGK/74 - 75 * Ghi nhớ: SGK/75 * Chú ý: - Khi thông báo nên dùng câu tường minh. - Khi cần nói tế nhị hoặc mỉa mai nên dùng hàm ý. - Hàm ý tạo sự tế nhị, tinh tế trong giao tiếp. TaiLieu.VN Tiết 123 Nghĩa Tường Minh và Hàm ý I. Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý. II. Luyện tập: Bài tập 1: Sgk 75 TaiLieu.VN a. Câu nào cho thấy nhà hoạ sĩ cũng chưa muốn chia tay với anh thanh niên ? Từ ngữ nào giúp em nhận ra điều đó ? - Câu “ Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy.”  Từ “ tặc lưỡi” cho thấy nhà hoạ sĩ chưa muốn chia tay với anh thanh niên. b. Tìm những từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái trong câu cuối đoạn văn. Thái độ ấy giúp em đoán ra điều gì liên quan tới chiếc mùi soa? - Mặt đỏ ửng (ngượng ngùng). - Nhận lại chiếc khăn (Không tránh được) - Quay vội đi (quá ngượng không muốn người khác biết tâm trạng thật của mình).  Qua những hình ảnh trên, ta đoán ra: cô gái cố tình “bỏ quên” chiếc khăn mùi soa làm kỉ niệm, nhưng anh thanh niên vì quá thật thà tưởng cô gái bỏ quên nên trả lại. TaiLieu.VN Tiết 123 Nghĩa Tường Minh và Hàm ý I. Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý. II. Luyện tập: Bài tập 1: Sgk 75 Bài tập 2: Sgk75 TaiLieu.VN Hãy cho biết hàm ý của câu in đậm trong đoạn trích sau: Bác lái xe dắt anh ta lại chỗ nhà hội hoạ và cô gái: - Đây, tôi giới thiệu với anh một nhà hoạ sĩ lão thành nhé. Và cô đây là kĩ sư nông nghiệp. Anh đưa khách về nhà đi. Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá. Anh hãy đưa ra cái món chè pha nước mưa thơm như hoa của Yên Sơn nhà anh. ( Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa) Hàm ý của câu in đậm: - “Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá.”  Ông hoạ sĩ già chưa kịp uống nước chè đấy. TaiLieu.VN Tiết 123 Nghĩa Tường Minh và Hàm ý I. Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý. II. Luyện tập: Bài tập 1: Sgk 75 Bài tập 2: Sgk75 Bài tập 3: Sgk75 TaiLieu.VN Tìm câu chứa hàm ý trong đoạn trích sau và cho biết nội dung của hàm ý. Mẹ nó đâm nổi giận quơ đũa bếp doạ đánh, nó phải gọi nhưng lại nói trổng: - Vô ăn cơm! Anh Sáu vẫn ngồi im, giả vờ không nghe, chờ nó gọi “Ba vô ăn cơm”. Con bé cứ đứng trong bếp nói vọng ra: - Cơm chín rồi! Anh cũng không quay lại. ( Nguyễn Quang Sáng -Chiếc lược ngà ) Câu “ Cơm chín rồi !”  Hàm ý: vô ăn cơm đi  Bé Thu muốn mời ông Sáu vào ăn cơm, vì nó cố tránh gọi tiếng “ba”. TaiLieu.VN ̣ ̣ II Luyên tâp: Bài tập 4/sgk.76: Đọc các đoạn trích sau đây (trích từ truyện ngắn “Làng” của Kim Lân), cho biết những câu in đậm có phải là câu chứa hàm ý không? Vì sao? a) Có người hỏi: - Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?..... - Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to: - Hà, nắng gớm, về nào….. Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng. Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy vẫn dõi theo. Câu in đậm không chứa hàm ý mà chỉ là câu đánh trống lảng. TaiLieu.VN ̣ ̣ II Luyên tâp: Bài tập 4/sgk.76: Đọc các đoạn trích sau đây (trích từ truyện ngắn “Làng” của Kim Lân), cho biết những câu in đậm có phải là câu chứa hàm ý không? Vì sao? b) – Này, thầy nó ạ ! Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì. - Thầy nó ngủ rồi à ? - Gì ? Ông lão khẽ nhúc nhích. Tôi thấy người ta - Tôi thấy người ta đồn… đồn….=> Câu Ông lão gắt lên: nói dở dang - Biết rồi ! Bà Hai nín bặt. Gian nhà lặng đi, hiu hắt. TaiLieu.VN HS chọn đáp án đúng trong các câu sau. 1. Hàm ý là phần thông báo: A. Trái ngược với nghĩa tường minh. B. Ẩn đằng sau nghĩa tường minh. C. C Không diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu. D. Được diễn đạt trực tiếp trong câu. 2. Dùng hàm ý trong trường hợp nào sau đây? A. Khi không biết diễn đạt rõ ý. B. B Khi không muốn nói rõ ý. C. Khi không muốn người nghe hiểu ý. D. Khi muốn chấm dứt cuộc thoại. TaiLieu.VN  Ví du: Trời sắp mưa đấy! ̣ Câu trên có ý nghĩa gì? Câu trên có hàm ý không? Câu trên đặt trong tình huống cụ thể: người mẹ thấy trời sắp mưa, bà nhìn ra sao đang phơi quần ̀ áo ngoai sân và nhìn con gái, nói: ̀ - Trời sắp mưa đấy! Câu trên có hàm ý không? Vậy hàm ý của câu ấy là gì? TaiLieu.VN 1. Học bài: HƯỚNG - Đọc kĩ bài trong SGK – Học thuộc ghi nhớ. - Luyện tập để phân biệt được nghĩa tường DẪN minh và hàm ý. Rèn luyện kĩ năng dùng hàm ý và hiểu hàm ý. HỌC - Tập viết đoạn văn ngắn có câu sử dụng BÀI nghĩa tường minh và hàm ý. 2. Chuẩn bị: Ở Nghĩa tường minh và hàm ý (tiếp theo) NHÀ - Đọc cac ví dụ tim hiêu và trả lời câu hỏi. ́ ̀ ̉ - Tìm hiểu điều kiện sử dụng hàm ý. TaiLieu.VN TaiLieu.VN

 

Đồng bộ tài khoản